Tokyo core-core CPI chạm 2%: BoJ hết lý do trì hoãn tăng lãi suất tháng 9?

Số liệu Tokyo: cú hích cuối cho quyết định tháng 9

Dữ liệu CPI Tokyo công bố sáng nay cho thấy lạm phát lõi (loại trừ thực phẩm tươi sống) tăng 1,8% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt dự báo 1,7% và cao hơn mức 1,7% của tháng 7. Đáng chú ý hơn, chỉ số lõi-lõi – thước đo loại bỏ cả thực phẩm tươi và năng lượng, được BoJ theo dõi sát sao nhất – đã chạm mốc 2,0%, tăng từ 1,8% trước đó. Đây là lần đầu tiên chỉ số này chạm đúng mục tiêu 2% của BoJ kể từ khi ngân hàng trung ương này bắt đầu chu kỳ thắt chặt.

Dữ liệu Tokyo thường dẫn dắt xu hướng lạm phát toàn quốc vài tuần, nên đây là tín hiệu rõ ràng rằng áp lực giá đang lan rộng, không còn giới hạn ở nhóm hàng nhạy cảm. Trong bối cảnh BoJ đã nâng lãi suất lên 1% – mức cao nhất 31 năm – vào tháng 6 và giữ nguyên trong tháng 7 kèm phát ngôn mạnh nhất từ trước đến nay về rủi ro lạm phát, dữ liệu này gần như xóa bỏ rào cản cuối cùng cho việc tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 17-18/9.

Lạm phát bán buôn 7,2%: chi phí Trung Đông vẫn đang thấm dần

Điểm tựa quan trọng cho lập luận tăng lãi suất là lạm phát bán buôn tháng 7 bất ngờ tăng vọt lên 7,2% so với cùng kỳ, từ mức thấp hơn nhiều trước đó. Nguyên nhân chủ yếu đến từ chi phí năng lượng và vận tải biển tăng cao do căng thẳng Trung Đông. Vì giá bán buôn thường truyền dẫn xuống giá tiêu dùng với độ trễ vài tháng, con số này cho thấy áp lực giá vẫn đang trong quá trình lan tỏa, chưa dừng lại.

Cơ chế này giải thích vì sao BoJ không thể chủ quan: ngay cả khi lạm phát tiêu dùng hiện tại mới chỉ quanh mức 2%, xu hướng bán buôn mạnh mẽ gần như đảm bảo lạm phát tiêu dùng sẽ tiếp tục đi lên trong những tháng tới. Nếu BoJ trì hoãn tăng lãi suất, họ có nguy cơ tụt hậu so với đường cong giá, buộc phải thắt chặt mạnh hơn sau này – kịch bản mà các NHTW phương Tây đã phải trả giá trong giai đoạn 2021-2022.

Phản ứng thị trường: USD/JPY vẫn lình xình, nhưng rủi ro đang nghiêng về yen mạnh

Bất chấp dữ liệu lạm phát mạnh, USD/JPY gần như đi ngang quanh 159,37 trong phiên sáng, cho thấy thị trường đã phần nào định giá khả năng BoJ hành động. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là đồng yen vẫn yếu hơn nhiều so với mức hợp lý nếu BoJ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản. Khoảng cách lãi suất giữa Mỹ và Nhật vẫn còn rộng, nhưng nếu Fed bắt đầu chu kỳ nới lỏng trong khi BoJ thắt chặt, yen có thể bật tăng mạnh – một kịch bản mà nhiều nhà giao dịch đang xem nhẹ.

Thị trường có thể đang mắc sai lầm khi tập trung quá nhiều vào động thái của Fed mà bỏ qua thực tế rằng BoJ đang đối mặt với lạm phát do chi phí đẩy từ bên ngoài, thứ mà chính sách tiền tệ khó kiểm soát nhưng vẫn cần phản ứng. Nếu BoJ tăng lãi suất vào tháng 9 và phát đi tín hiệu về nhịp độ nhanh hơn – như nguồn tin Reuters đề cập – thì đây sẽ là cú sốc lớn đối với các vị thế carry trade đang phổ biến.

Điều thị trường có thể đang đọc sai

Một điểm quan trọng mà giới giao dịch thường bỏ qua: BoJ không chỉ nhìn vào lạm phát hiện tại mà còn đánh giá tốc độ thay đổi của lạm phát cơ bản. Việc chỉ số lõi-lõi tăng từ 1,8% lên 2,0% chỉ trong một tháng cho thấy đà tăng đang nhanh hơn dự kiến. Nếu xu hướng này tiếp diễn, BoJ có thể buộc phải tăng lãi suất với biên độ lớn hơn 25 điểm cơ bản, hoặc tăng liên tiếp trong các cuộc họp liền kề – điều mà thị trường chưa định giá đầy đủ.

Ngoài ra, nhiều nhà đầu tư vẫn kỳ vọng BoJ sẽ giữ nguyên lãi suất đến cuối năm do lo ngại tăng trưởng kinh tế chậm lại. Tuy nhiên, với lạm phát bán buôn ở mức 7,2%, BoJ khó có thể biện minh cho việc trì hoãn. Các nhà hoạch định chính sách đã nhiều lần nhấn mạnh rằng nếu rủi ro lạm phát tăng cao, họ sẵn sàng hành động sớm hơn, và dữ liệu Tokyo hôm nay chính là minh chứng cho rủi ro đó.

Theo dõi tiếp: tín hiệu từ BoJ và lạm phát toàn quốc

Trong ngắn hạn, giới giao dịch nên theo dõi bài phát biểu của các quan chức BoJ trong những ngày tới, đặc biệt là những bình luận về tốc độ thắt chặt. Bên cạnh đó, chỉ số niềm tin tiêu dùng và số nhà khởi công công bố hôm nay sẽ cung cấp thêm bức tranh về sức khỏe nền kinh tế. Quan trọng hơn, dữ liệu lạm phát toàn quốc tháng 8 dự kiến công bố giữa tháng 9 sẽ là mảnh ghép cuối cùng trước cuộc họp BoJ. Nếu lạm phát toàn quốc tiếp tục xu hướng tăng như Tokyo, khả năng BoJ tăng lãi suất vào tháng 9 gần như chắc chắn, và thị trường sẽ phải nhanh chóng điều chỉnh lại kỳ vọng về đồng yen.