Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng bất chấp dữ liệu yếu: thị trường đang định giá lại rủi ro tài khóa

Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng bất chấp dữ liệu yếu: thị trường đang định giá lại rủi ro tài khóa

Phiên giao dịch đầu tuần (17/8) chứng kiến một diễn biến đáng chú ý: lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng mạnh ở phân khúc dài hạn, bất chấp hàng loạt dữ liệu kinh tế yếu kém được công bố trong tuần trước. Cụ thể, lợi suất kỳ hạn 30 năm tăng hơn 4 điểm cơ bản lên 5,311%, mức cao nhất kể từ tháng 6/2007. Lợi suất kỳ hạn 10 năm cũng tăng hơn 2 điểm cơ bản lên 4,724%, trong khi kỳ hạn 2 năm nhích nhẹ lên 4,182%.

Điều đáng nói là đà tăng này diễn ra ngay sau khi chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 7 đi ngang và doanh số bán lẻ giảm 0,6% so với dự báo tăng nhẹ. Thông thường, những dữ liệu yếu như vậy sẽ kéo lợi suất giảm do củng cố kỳ vọng Fed sớm nới lỏng chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, thị trường dường như đang phớt lờ các tín hiệu này và tập trung vào một mối lo khác: sự bền vững tài khóa của Mỹ.

Nguyên nhân sâu xa: thâm hụt ngân sách và nguồn cung trái phiếu

Các chiến lược gia tại Barclays cho rằng đợt tăng lợi suất lần này không phản ánh lo ngại lạm phát mà xuất phát từ ba yếu tố chính: thâm hụt ngân sách Mỹ ngày càng lớn, nguồn cung trái phiếu gia tăng mạnh liên quan đến nhu cầu đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), và phần bù kỳ hạn (term premium) tăng cao. Anshul Pradhan, Trưởng bộ phận nghiên cứu lãi suất Mỹ tại Barclays, nhấn mạnh: "Điều đáng chú ý không phải là sự tồn tại của các áp lực này, mà là chúng đủ mạnh để lấn át các dữ liệu kinh tế cụ thể. Ba báo cáo độc lập trong tháng này đều ủng hộ lợi suất giảm, nhưng lợi suất dài hạn vẫn tăng."

Số liệu từ Bộ Tài chính Mỹ cho thấy thâm hụt ngân sách tháng 7 đạt mức cao nhất trong hơn 5 năm, chủ yếu do chi phí Medicare và lãi vay liên bang tăng vọt. Lũy kế từ đầu năm tài khóa đến nay, thâm hụt đã vượt cùng kỳ năm ngoái. Điều này khiến các nhà đầu tư ngày càng đánh giá trái phiếu chính phủ Mỹ qua lăng kính bền vững tài khóa dài hạn, thay vì chỉ dựa trên lạm phát hay tăng trưởng như trước đây.

Phản ứng của thị trường và kỳ vọng trước biên bản FOMC

Sự dịch chuyển trong tâm lý thị trường đã tạo ra áp lực tăng lợi suất ở phân khúc dài hạn nhiều hơn so với ngắn hạn, khiến đường cong lợi suất dốc hơn. Điều này phản ánh lo ngại về việc chính phủ Mỹ phải phát hành nhiều trái phiếu hơn để tài trợ cho thâm hụt, trong khi nhu cầu từ các nhà đầu tư truyền thống có thể không theo kịp. Bên cạnh đó, giá dầu tăng hơn 2% do căng thẳng địa chính trị giữa Mỹ và Iran leo thang, làm dấy lên lo ngại lạm phát có thể quay trở lại, dù các số liệu gần đây cho thấy áp lực giá đang hạ nhiệt.

Trong bối cảnh này, biên bản cuộc họp FOMC tháng 7 dự kiến công bố vào thứ Tư (19/8) sẽ là tâm điểm chú ý của thị trường. Tại cuộc họp đó, Fed đã quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3,5%–3,75% lần thứ năm liên tiếp, với tỷ lệ phiếu 9-3. Ba thành viên bất đồng quan điểm, gồm Beth Hammack, Neel Kashkari và Lorie Logan, đã kêu gọi tăng 25 điểm cơ bản. Biên bản có thể hé lộ những tranh luận nội bộ về rủi ro lạm phát và tăng trưởng, cũng như định hướng chính sách trong thời gian tới.

Những gì thị trường có thể đang đọc sai

Một số nhà đầu tư có thể đang diễn giải sai động thái tăng lợi suất gần đây là do kỳ vọng Fed sẽ thắt chặt chính sách tiền tệ hơn. Tuy nhiên, nếu nhìn vào diễn biến thị trường, lợi suất kỳ hạn ngắn (2 năm) chỉ tăng nhẹ, cho thấy kỳ vọng về lãi suất chính sách gần như không thay đổi. Sự tăng mạnh tập trung ở kỳ hạn dài (10 năm, 30 năm) cho thấy vấn đề nằm ở phần bù kỳ hạn và rủi ro tài khóa, chứ không phải ở lộ trình lãi suất ngắn hạn. Điều này có nghĩa là nếu Fed phát tín hiệu ôn hòa trong biên bản, lợi suất dài hạn có thể vẫn tiếp tục tăng nếu lo ngại về thâm hụt ngân sách chưa được giải quyết.

Trọng tâm theo dõi tiếp theo

Người giao dịch nên theo dõi sát biên bản FOMC vào thứ Tư, đặc biệt là những bình luận về rủi ro tài khóa và lạm phát. Ngoài ra, các phiên đấu giá trái phiếu kho bạc kỳ hạn dài trong tuần này sẽ là bài kiểm tra quan trọng về nhu cầu của nhà đầu tư. Nếu nhu cầu yếu, lợi suất có thể tiếp tục tăng, gây áp lực lên các tài sản rủi ro và đồng USD. Ngược lại, nếu nhu cầu mạnh, thị trường có thể tạm thời ổn định. Bên cạnh đó, diễn biến giá dầu và căng thẳng địa chính trị Trung Đông vẫn là yếu tố không thể bỏ qua, khi có thể tác động trực tiếp đến kỳ vọng lạm phát và chính sách của Fed.