Fed tăng lãi suất lần đầu từ 2023: trái phiếu tin Warsh, cổ phiếu có đang nghe thiếu?

Trái phiếu chấm điểm Warsh, và chấm khá cao

Cuộc họp tháng 9 đánh dấu lần đầu Fed nâng lãi suất kể từ 2023, với biểu quyết đồng thuận của toàn bộ thành viên. Điều đáng chú ý không nằm ở bản thân cú hike, mà ở cách thị trường trái phiếu phản ứng: lợi suất 10 năm Mỹ gần như đi ngang trong ngày họp và sang phiên kế tiếp đã lùi xuống dưới ngưỡng 5% mà nó đang thử thách suốt tuần.

Với một thị trường vốn hoài nghi Warsh trong những tháng đầu nhiệm kỳ, việc lợi suất dài hạn không bật tăng sau một cú hike là tín hiệu quan trọng. Nếu nhà đầu tư trái phiếu cho rằng Fed đang chậm chân với lạm phát, 10 năm đã vọt lên. Thay vào đó, thước đo kỳ vọng lạm phát 10 năm của trái phiếu hạ từ 2,38% xuống 2,33% chỉ trong một ngày — nghĩa là lo ngại về một Fed để lạm phát vượt tầm kiểm soát đang giảm, chứ không tăng. Đối chiếu với con số lạm phát hiện tại 3,4%, chênh lệch giữa kỳ vọng và thực tế vẫn lớn, nhưng hướng đi của kỳ vọng mới là thứ trái phiếu giao dịch.

Điều gì thực sự thay đổi so với lần trước

Hai chi tiết trong tuyên bố và phát biểu của Warsh giải thích vì sao thị trường đọc đây là hawkish "không thể nhầm lẫn".

Thứ nhất, Fed đã xóa dòng trong tuyên bố trước đó quy lạm phát cao cho cú sốc giá năng lượng. Đây là thay đổi mang tính cơ chế: khi lạm phát được gán cho yếu tố ngoại sinh tạm thời, Fed có cớ để chờ đợi. Khi lý do đó bị gỡ bỏ, nghĩa là Fed coi lạm phát là vấn đề nội tại của nền kinh tế — và công cụ duy nhất còn lại là lãi suất.

Thứ hai, Warsh nhấn mạnh sức mạnh của nền kinh tế như bằng chứng rằng chính sách lãi suất không kìm hãm tăng trưởng, qua đó cho Fed dư địa nâng lãi suất mà không gây đau đớn kinh tế. Ông cũng nói Fed sẽ không nghỉ ngơi cho đến khi tự tin lạm phát đang quay về 2% "rõ ràng và đủ tốc độ". Cụm "đủ tốc độ" chính là tín hiệu về nhịp độ chu kỳ, không chỉ về đích đến.

Đáng chú ý, Warsh vốn không ưa việc Fed đưa ra dự báo lãi suất, và ông không tự đưa ra con số. Nhưng bản thân các dự báo của ủy ban lại cho thấy thêm hike có thể đến. Tuyên bố chỉ dài 130 từ, so với trung bình 300 từ trong 5 năm trước nhiệm kỳ Warsh — phong cách "less-is-more", nhưng thông điệp vẫn được truyền tải rõ.

Thị trường đang định giá gì, và có thể đọc sai chỗ nào

Giới giao dịch đang tranh luận Fed sẽ nâng lãi suất ở một hay cả hai cuộc họp còn lại của năm nay, và nhìn thấy thêm vài cú hike nữa trong 2027 — xa hơn cả dự báo chính thức của Fed. Đây là điểm dễ bị đọc sai theo hai hướng.

Hướng thứ nhất: cho rằng đây là cú hike đơn lẻ. Lịch sử cho thấy một khi Fed bắt đầu chu kỳ nâng lãi suất, họ thường làm nhiều lần. Việc gỡ bỏ dòng quy lỗi cho năng lượng củng cố quan điểm "không còn lý do bào chữa" để trì hoãn.

Hướng thứ hai, tinh tế hơn: quy toàn bộ diễn biến lợi suất dài hạn cho Fed. Lợi suất 10 năm chịu tác động từ nhiều yếu tố cấu trúc chưa hề thay đổi — nợ công toàn cầu tăng ở Mỹ, Pháp, Nhật; rủi ro lạm phát từ xung đột Iran; và khối lượng trái phiếu khổng lồ mà các công ty công nghệ đang phát hành để xây dựng trung tâm dữ liệu. Ngay cả câu hỏi lớn về việc AI có nâng tăng trưởng dài hạn và biện minh cho lãi suất cao hơn hay không cũng vẫn để ngỏ. Những lực này có thể giữ 10 năm ở mức cao bất kể Fed làm gì.

Một biến số cụ thể đáng lưu tâm: giá dầu diesel đang chạm đỉnh cao kỷ lục hàng ngày, và theo quan điểm của giới phân tích, giá năng lượng càng cao và càng duy trì lâu, Fed càng phải hike nhiều. Đây là "ẩn số lớn nhất" cho vài cuộc họp tới.

Bối cảnh tỷ giá và tài sản tránh rủi ro

Ở thời điểm 09:26 ngày 20/09 giờ Việt Nam, DXY đứng ở 100,215, gần như đi ngang (-0,02%), trong khi USD/JPY nhích lên 156,854 (+0,58%) và vàng bật lên 4.380,77 (+0,91%). EUR/USD ở 1,14856 (+0,09%).

Sự phân kỳ này đáng chú ý: chỉ số đồng bạc xanh không tăng dù Fed hawkish, nhưng vàng lại mạnh. Nếu thị trường tin hoàn toàn vào một chu kỳ hike mạnh và dài, DXY thường được hưởng lợi rõ hơn. Việc DXY đứng yên trong khi vàng tăng gợi ý dòng tiền đang phòng ngừa rủi ro cấu trúc — nợ công, địa chính trị, chi phí năng lượng — hơn là thuần túy đặt cược vào sức mạnh của Fed. Đồng yên yếu đi so với USD cũng phản ánh áp lực chênh lệch lãi suất vẫn nghiêng về phía Mỹ.

Điều cần theo dõi

Cuộc họp tháng 9 đã xử lý được một trong những lo ngại của thị trường trái phiếu: Fed phản ứng chậm với lạm phát. Nhưng các lo ngại cấu trúc khác vẫn nguyên vẹn, và đó là lý do lợi suất dài hạn có thể vẫn neo cao dù tín hiệu chính sách đã rõ hơn.

Trong ngắn hạn, đáng theo dõi phát biểu của Fed Goolsbee (21/09) để xem có thành viên nào bắt đầu nới lỏng giọng điệu hawkish, chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago cùng ngày với dự báo 0,2 so với kỳ trước -0,08, và diễn biến giá năng lượng — biến số mà chính giới phân tích gọi là ẩn số lớn nhất cho các quyết định chính sách sắp tới. Với trái phiếu, câu hỏi không còn là Fed có hike nữa hay không, mà là nhịp độ và điểm dừng của chu kỳ này sẽ được xác nhận qua từng cuộc họp như thế nào.