Fed tăng lãi suất 25 điểm cơ bản: Vì sao lợi suất dài hạn vẫn lì lợm dù thị trường định giá thêm đợt tăng?

Lợi suất dài hạn – điểm neo đáng chú ý sau cuộc họp Fed

Quyết định nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 4% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cùng thông điệp được đánh giá là diều hâu đã không khiến thị trường trái phiếu dài hạn bùng nổ như nhiều người lo ngại. Lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm vẫn loanh quanh dưới ngưỡng 5%, thậm chí có lúc chạm 4,94% qua đêm trước khi quay trở lại gần 5%. Lợi suất kỳ hạn 30 năm cũng lùi nhẹ so với mức đỉnh gần đây. Trong khi đó, lợi suất kỳ hạn 2 năm lại tăng vọt khi giới giao dịch định giá xác suất cao hơn cho các đợt tăng lãi suất tiếp theo.

Sự tương phản này – đầu ngắn tăng, đầu dài đứng yên – vẽ nên một bức tranh đường cong lợi suất đang dẹt dần thay vì dịch chuyển song song lên cao. Về mặt cơ chế, điều này có nghĩa thị trường đang chấp nhận kịch bản Fed sẽ còn thắt chặt thêm trong ngắn hạn, nhưng không đòi hỏi phần bù rủi ro lớn hơn cho việc nắm giữ trái phiếu dài hạn. Nói cách khác, niềm tin vào khả năng neo giữ kỳ vọng lạm phát của Fed chưa bị lung lay.

Tại sao lợi suất dài hạn không bùng nổ?

Trước cuộc họp, áp lực lên đầu dài của đường cong là rất lớn: lo ngại lạm phát dai dẳng, giá dầu leo thang, câu chuyện tài khóa và hoài nghi về việc Fed có hành động đủ quyết liệt hay không. Một phản ứng diều hâu hơn nữa từ Fed lẽ ra có thể đẩy lợi suất 10 năm vượt xa 5%. Nhưng điều đó đã không xảy ra.

Có hai cách giải thích. Thứ nhất, thị trường tin rằng Fed đã đi đủ xa để kiểm soát lạm phát, nên không cần yêu cầu mức bù rủi ro cao hơn cho trái phiếu dài hạn. Thứ hai, thị trường đang định giá rủi ro suy thoái sớm hơn so với những gì dot plot của Fed thể hiện. Nếu suy thoái đến sớm, lợi suất dài hạn sẽ tự nhiên bị kéo xuống bởi kỳ vọng cắt giảm lãi suất trong tương lai, bất chấp Fed hiện tại vẫn đang thắt chặt.

Dữ liệu thị trường lúc 16:57 ngày 17/09 (giờ Việt Nam) phần nào củng cố cách đọc thứ hai: chỉ số DXY ở 100,197 (-0,14%), EUR/USD nhích lên 1,14739 (+0,08%), USD/JPY giảm còn 155,73 (-0,33%), trong khi vàng tăng 1,04% lên 4.307,21 USD/oz. Việc đồng USD không mạnh lên sau một Fed diều hâu, kết hợp với vàng tăng, cho thấy thị trường đang nghiêng về kịch bản tăng trưởng chậm lại hơn là một chu kỳ thắt chặt kéo dài.

Điều thị trường có thể đang đọc sai

Có một cái bẫy tinh vi ở đây. Sự bình tĩnh của lợi suất dài hạn có thể bị hiểu nhầm là Fed đã thành công trong việc neo giữ kỳ vọng lạm phát. Nhưng thực tế, nó cũng có thể phản ánh việc thị trường đang định giá suy thoái sớm hơn – một kịch bản mà lợi suất dài hạn giảm không phải vì lạm phát được kiểm soát, mà vì tăng trưởng sắp lao dốc.

Nếu đúng là như vậy, thì việc lợi suất 10 năm giữ quanh 5% không phải là tín hiệu tích cực cho cổ phiếu. Chi phí đi vay vẫn ở mức cực kỳ hạn chế, và mức lợi suất này vẫn là lực cản lớn đối với điều kiện tài chính nói chung. Sự khác biệt giữa việc lợi suất giữ quanh 5% và việc thị trường trái phiếu mất niềm tin, đẩy lợi suất vọt lên 5,25% hoặc hơn, là rất lớn. Hiện tại, Fed dường như đã mua được chút uy tín ở đầu dài đường cong – nhưng uy tín đó mong manh và phụ thuộc vào dữ liệu sắp tới.

Những gì cần theo dõi

Trong vài tuần tới, giới giao dịch nên dõi sát diễn biến của lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm quanh ngưỡng 5%. Nếu lợi suất vượt lên một cách thuyết phục kèm theo việc đường cong dốc lên trở lại, đó có thể là dấu hiệu thị trường bắt đầu mất niềm tin vào Fed. Ngược lại, nếu lợi suất dài hạn tiếp tục lùi trong khi lợi suất ngắn hạn vẫn neo cao, khả năng thị trường đang định giá suy thoái sớm sẽ mạnh hơn – một kịch bản bất lợi cho tài sản rủi ro.

Bên cạnh đó, cần chú ý đến các phát biểu tiếp theo của giới chức Fed và dữ liệu lạm phát, việc làm để xem liệu Fed có thực sự đã đi đủ xa hay chưa. Vàng và USD sẽ là hai thước đo nhạy bén cho những thay đổi trong kỳ vọng này.