Fed nâng lãi suất lần đầu sau hơn ba năm, dot plot ám chỉ còn một cú hike nữa trong 2026

Cú hike đầu tiên kể từ 2023 và tín hiệu không dừng lại

FOMC đã bỏ phiếu 12-0 nâng lãi suất quỹ liên bang thêm 25 điểm cơ bản, đưa mục tiêu lên 3,75%-4%. Đây là lần nâng đầu tiên kể từ tháng 7/2023 và chấm dứt chuỗi đứng ngoài kéo dài suốt đầu năm. Điểm đáng chú ý không nằm ở bản thân động thái — thị trường đã định giá hơn 90% khả năng xảy ra — mà ở chỗ biểu quyết đồng thuận tuyệt đối, trong khi hồi tháng 7 đã có ba thành viên bỏ phiếu bất đồng theo hướng muốn nâng ngay.

Chủ tịch Kevin Warsh mô tả lạm phát đã "quá cao trong quá lâu", đồng thời viện dẫn ba lý do: nền kinh tế và thị trường lao động vẫn vững, lạm phát chưa về mục tiêu, và căng thẳng Trung Đông đẩy giá năng lượng. Cách diễn giải này quan trọng: Fed không còn coi cú sốc giá dầu và thuế quan là yếu tố "nhìn qua" như trước.

Dot plot tháng 12: gần như toàn bộ còn muốn nâng thêm

Bảng dot plot cho thấy 16 trong 18 thành viên dự kiến còn ít nhất một lần nâng nữa trong năm nay, trong đó bốn người thấy khả năng nâng hai lần. Chỉ hai thành viên cho rằng dừng ở một lần. Warsh không nộp dot kể từ khi nhậm chức, nên con số 18 người tham gia đã phản ánh điều đó.

Điều đáng lưu ý là không có lần nâng nào được vẽ cho các năm sau, với một lần cắt vào 2028 và ít nhất một lần vào 2029. Nói cách khác, đây là kịch bản "nâng rồi đứng yên" chứ không phải chu kỳ thắt chặt kéo dài. Nhưng chính vì Fed hiếm khi chỉ đi một bước — thị trường thường đọc các chu kỳ nâng lãi suất như một chuỗi — nên tín hiệu này vẫn mang tính diều hâu.

Dự báo lạm phát được đẩy lên: PCE tổng thể 3,7% và PCE lõi 3,4%, mỗi chỉ số cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với tháng 6. Fed cho rằng phải đến 2029 mới về đích 2%, dù kỳ vọng cả hai thước đo giảm mạnh trong 2027 (2,3% và 2,5%). Tỷ lệ thất nghiệp được hạ xuống 4,1%, giảm 0,2 điểm phần trăm so với dự báo tháng 6 — đây là chi tiết củng cố lập luận rằng thị trường lao động đủ vững để chịu được lãi suất cao hơn.

Vì sao lợi suất trái phiếu vẫn bán dù Fed hành động

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đã tăng khoảng 25 điểm cơ bản kể từ bài phát biểu của Warsh tại Jackson Hole ngày 28/8, và tăng khoảng một điểm phần trăm từ đáy tháng 2. Trái phiếu kỳ hạn 2 năm — nhạy nhất với kỳ vọng lãi suất — còn tăng mạnh hơn. Lãi suất thế chấp cố định 30 năm đã vọt lên 7,19%, tăng khoảng 38 điểm cơ bản kể từ Jackson Hole và hơn một điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Sau quyết định, lợi suất trái phiếu hạ nhiệt — dấu hiệu nhà đầu tư hài lòng với việc Fed chịu hành động. Nhưng đây là điểm dễ bị đọc sai. Việc lợi suất giảm sau một cú hike không có nghĩa thị trường đang định giá chu kỳ nới lỏng sớm. Nó phản ánh hai điều: thứ nhất, kịch bản nâng lãi suất đã được định giá trước; thứ hai, thị trường đang giảm bớt rủi ro về một Fed "chậm chân" để lạm phát kỳ vọng mất neo. Khi rủi ro đó giảm, phần bù kỳ hạn co lại, kéo lợi suất dài hạn xuống.

Cái chưa được giải quyết là đường cong. Nếu dot plot tháng 12 xác nhận thêm một lần nâng, áp lực sẽ dồn lên đầu ngắn của đường cong, trong khi đầu dài phụ thuộc vào việc lạm phát có thực sự hạ nhiệt hay không. Sự phân kỳ này là lý do lợi suất 2 năm tăng mạnh hơn 10 năm.

Điều thị trường có thể đang đọc sai

Sai lầm đầu tiên là đọc cú hike này như một chu kỳ thắt chặt mới. Dot plot không vẽ lần nâng nào cho 2027-2028, và có một lần cắt vào 2028. Đây là điều chỉnh một lần để neo lại kỳ vọng lạm phát, không phải khởi đầu của một chuỗi dài.

Sai lầm thứ hai là đánh giá thấp rủi ro lạm phát kỳ vọng. Lập luận của Fed là thời gian giá năng lượng kéo dài có thể làm kỳ vọng lạm phát tăng lên và lan vào nền kinh tế. Đầu tư vào trí tuệ nhân tạo cũng được xem là yếu tố lạm phát tiềm năng. Nếu kỳ vọng lạm phát mất neo, chi phí để sửa sai sẽ lớn hơn nhiều so với một cú hike.

Sai lầm thứ ba là bỏ qua bài học "transitory" giai đoạn Covid. Các quan chức Fed khi đó tin cú sốc cung-cầu sẽ tự tan, để rồi lạm phát lên đỉnh 40 năm trước khi họ hành động. Việc Warsh nhấn mạnh "phải chắc chắn lạm phát cơ bản đang về mục tiêu rõ ràng và đủ nhanh" cho thấy ông không muốn lặp lại sai lầm đó.

Điều cần theo dõi

Trọng tâm tiếp theo là dữ liệu lạm phát hàng tháng và các bài phát biểu của thành viên FOMC trước cuộc họp tháng 12, vì chỉ cần hai thành viên đổi ý là dot plot có thể chuyển từ "một lần nâng" sang "dừng lại". Bên cạnh đó, diễn biến giá dầu và căng thẳng Trung Đông sẽ quyết định liệu Fed có buộc phải hành động mạnh tay hơn dự kiến hay không. Với chỉ số DXY ở 100,262 và USD/JPY ở 155,982, thị trường ngoại hối đang định giá một đồng USD mạnh hơn — nhưng nếu lợi suất dài hạn tiếp tục hạ nhiệt trong khi đầu ngắn tăng, sự phân kỳ đường cong sẽ là tín hiệu quan trọng hơn cả hướng đi của chỉ số.