Thủ tướng Canada Mark Carney dự kiến công bố danh mục 167 dự án đầu tư trị giá 1.000 tỷ CAD, trong đó 63 dự án khai khoáng. Liệu dòng vốn tư nhân có chảy vào khi giá hàng hoá biến động và rủi ro xây dựng còn lớn?

Hội nghị Thượng đỉnh Đầu tư Canada (14-15/9) tại Toronto sẽ là phép thử cho tham vọng của Thủ tướng Mark Carney: huy động 1.000 tỷ CAD (tương đương 723 tỷ USD) vốn đầu tư vào Canada trong 5 năm. Danh mục 167 dự án được đưa ra mời gọi nhà đầu tư toàn cầu, trong đó khai khoáng và kim loại giữ vai trò chủ đạo với 63 dự án, vượt xa các lĩnh vực như năng lượng sạch (31 dự án), sản xuất tiên tiến (19) và hạ tầng cảng biển (16).
Điểm đáng chú ý là danh mục này không chỉ gồm các dự án khai thác truyền thống mà còn có dấu hiệu mở rộng sang chế biến sâu. Bloomberg đưa tin tài liệu dài 66 trang dành khoảng một phần ba nội dung cho khoáng sản, bao gồm graphite, đất hiếm, vàng, đồng và đề xuất xây dựng nhà máy tinh luyện, chuyển hóa uranium đầu tiên của Canada sau hơn 40 năm. Đây là tín hiệu cho thấy Ottawa muốn định vị Canada không chỉ là nơi khai thác mà còn là mắt xích trong chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng của phương Tây.
Một điểm tích cực là nhu cầu vốn cho khai khoáng Canada đang ở mức cao. Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch Chứng khoán Toronto (TSX), các công ty khai khoáng đã huy động được 10,1 tỷ CAD (7,3 tỷ USD) trên TSX và TSXV trong 12 tháng tính đến hết tháng 7, tăng 75% so với cùng kỳ năm trước. Con số này cho thấy thị trường vốn trong nước đã sẵn sàng rót tiền vào lĩnh vực này.
Tuy nhiên, huy động được vốn trên sàn chứng khoán không đồng nghĩa với việc các dự án lớn sẽ được tài trợ đầy đủ. Các quỹ hưu trí và quỹ đầu tư quốc gia, những người nắm giữ hơn 100.000 tỷ CAD tài sản theo WSJ, thường e ngại các mỏ có vòng đời hữu hạn. Họ ưu tiên những tài sản có thể sinh lời trong nhiều thập kỷ, trong khi một mỏ khai thác thường chỉ kéo dài 20-30 năm. Điều này lý giải tại sao các dự án chế biến, tinh luyện khoáng sản có thể hấp dẫn hơn với dòng vốn dài hạn, đặc biệt khi chính phủ các nước phương Tây đang tìm cách đảm bảo nguồn cung lithium, đất hiếm và các khoáng sản chiến lược.
Sự chọn lọc của nhà đầu tư còn thể hiện ở việc họ đánh giá rất kỹ các yếu tố như tính kinh tế của dự án, thủ tục cấp phép, cơ sở hạ tầng và rủi ro xây dựng. Ông Lance Rishor, Giám đốc Macquarie Capital Canada, nhận định: “Nhà đầu tư nước ngoài nhìn Canada như một khu vực pháp lý ổn định, có nguồn tài nguyên dồi dào và cơ sở hạ tầng tương đối tốt.” Nhưng đó là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ.
Danh mục 63 dự án khai khoáng trải rộng từ lithium, đồng, vàng đến than chì và uranium. Một số dự án đáng chú ý:
Các dự án này đều đang ở giai đoạn từ tìm kiếm đối tác đến chuẩn bị xây dựng. Với giá đồng và vàng hiện tại đang ở mức cao (vàng giao dịch quanh 4.346 USD/oz), tính kinh tế của các mỏ đồng-vàng có vẻ khả thi. Tuy nhiên, giá lithium đã trải qua giai đoạn biến động mạnh trong vài năm qua, khiến các dự án lithium brine như Boardwalk trở nên nhạy cảm hơn với dự báo giá. Tương tự, than chì và đất hiếm có thị trường nhỏ hơn, dễ bị ảnh hưởng bởi nguồn cung từ Trung Quốc.
Một yếu tố khác cần theo dõi là môi trường lãi suất và sức mạnh của đồng USD. Chỉ số DXY hiện ở mức 99,094, gần như đi ngang trong phiên, trong khi USD/JPY giảm 0,62% xuống 153,468 và EUR/USD giảm 0,12% xuống 1,15978. Đồng USD yếu hơn một chút so với yen Nhật nhưng vẫn ổn định so với euro. Nếu Fed duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài, chi phí vốn cho các dự án khai khoáng sẽ tăng, làm giảm tính hấp dẫn của các dự án có dòng tiền xa.
Bên cạnh đó, dữ liệu kinh tế Trung Quốc sắp tới có thể ảnh hưởng đến giá hàng hoá. Chỉ số giá nhà YoY dự báo -3,1% (kỳ trước -3,2%) và sản lượng công nghiệp YoY dự báo 4,8% (kỳ trước 4,5%) sẽ được công bố vào ngày 15/9. Nếu sản lượng công nghiệp phục hồi, nhu cầu đồng và kim loại cơ bản có thể được hỗ trợ, qua đó cải thiện triển vọng cho các dự án như Berg của Surge Copper. Ngược lại, nếu thị trường bất động sản Trung Quốc tiếp tục suy yếu, giá đồng có thể chịu áp lực.
Thị trường sẽ tập trung vào hai sự kiện chính: diễn biến tại Hội nghị Thượng đỉnh Đầu tư Canada (14-15/9) và các phát biểu của Chủ tịch ECB Lagarde (12/9 và 14/9). Liệu Ottawa có công bố danh mục dự án chính thức và có cam kết cải cách thủ tục cấp phép để rút ngắn thời gian xây dựng mỏ hay không sẽ là yếu tố quyết định niềm tin của nhà đầu tư. Về phía ECB, bất kỳ tín hiệu nào về lộ trình lãi suất cũng có thể ảnh hưởng đến sức mạnh của euro, qua đó tác động đến dòng vốn toàn cầu.
Đối với người giao dịch, cần theo dõi giá đồng, lithium và vàng trong ngắn hạn, cũng như diễn biến của DXY và lợi suất trái phiếu Mỹ. Một đợt điều chỉnh mạnh của giá hàng hoá có thể làm chậm tiến độ các dự án khai khoáng, trong khi dòng vốn dài hạn từ các quỹ hưu trí vẫn là ẩn số. Cuối cùng, khả năng Canada thông qua các ưu đãi thuế và cải cách môi trường pháp lý sẽ quyết định liệu 1.000 tỷ CAD có thành hiện thực hay chỉ là con số trên giấy.
Tổng hợp và phân tích từ Mining.
Thông tin trên trang không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch ngoại hối và vàng có rủi ro mất vốn.