Trung Quốc tăng sản lượng dầu khí giữa lúc mở rộng năng lượng tái tạo: Chiến lược 'hai chân' và tác động tới giá năng lượng toàn cầu

Trung Quốc tăng sản lượng dầu khí giữa lúc mở rộng năng lượng tái tạo: Chiến lược 'hai chân' và tác động tới giá năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh thế giới đang chuyển dịch năng lượng, Trung Quốc nổi lên như một nhân tố đặc biệt: vừa là nhà sản xuất năng lượng tái tạo lớn nhất toàn cầu, vừa liên tục gia tăng sản lượng dầu khí trong nước. Số liệu từ Cục Năng lượng Quốc gia Trung Quốc cho thấy sản lượng dầu thô năm 2025 đạt mức kỷ lục 216 triệu tấn, trong khi sản lượng khí đốt tự nhiên tăng thêm 10 tỷ mét khối. Đà tăng này tiếp tục được duy trì trong năm 2026: bảy tháng đầu năm, sản lượng dầu thô tăng 0,9% so với cùng kỳ, đạt 4,42 triệu thùng/ngày. Động thái này không chỉ phản ánh nỗ lực đảm bảo an ninh năng lượng mà còn tạo ra những hệ quả sâu rộng cho thị trường năng lượng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang.

Chiến lược 'hai chân': Vừa tăng sản lượng dầu khí, vừa đẩy mạnh năng lượng tái tạo

Khác với nhiều quốc gia chọn ưu tiên một hướng, Trung Quốc theo đuổi chiến lược song song: vừa mở rộng sản xuất dầu khí trong nước, vừa đầu tư mạnh vào điện mặt trời, điện gió và lưu trữ pin. Theo Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, Bắc Kinh đặt mục tiêu nâng sản lượng dầu khí nội địa lên 440 triệu tấn dầu quy đổi vào năm 2030, đồng thời mở rộng mạng lưới đường ống dẫn dầu khí thêm 20.000 km, nâng tổng chiều dài lên 220.000 km. Ngoài ra, Trung Quốc cũng có kế hoạch tăng công suất lưu trữ khí đốt lên hơn 13% nhu cầu tiêu thụ quốc gia, và nâng công suất các trạm LNG lên 200 triệu tấn/năm.

Điểm mấu chốt của chiến lược này là giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, đặc biệt từ các khu vực bất ổn như Trung Đông. Số liệu từ S&P Global cho thấy tỷ trọng nhập khẩu dầu thô từ Trung Đông của Trung Quốc đã giảm từ 55,4% trong nửa đầu 2025 xuống còn 44,6% trong nửa đầu 2026. Thay vào đó, Bắc Kinh tăng mua dầu từ Tây Phi, Mỹ Latinh và Nga, đồng thời tích trữ dầu thô giá rẻ từ Nga và Iran vào kho dự trữ chiến lược. Kết quả là nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc trong tháng 5/2026 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ 2017, trung bình 7,8 triệu thùng/ngày.

Tác động tới giá dầu và thị trường năng lượng toàn cầu

Việc Trung Quốc tăng sản lượng nội địa và giảm nhập khẩu có ý nghĩa quan trọng đối với cán cân cung cầu dầu mỏ toàn cầu. Khi nhà nhập khẩu lớn thứ hai thế giới (sau Mỹ) giảm mua, áp lực lên giá dầu có xu hướng giảm, đặc biệt trong bối cảnh nguồn cung từ Trung Đông bị đe dọa bởi chiến tranh và tắc nghẽn eo biển Hormuz. Điều này giải thích tại sao giá dầu, dù biến động mạnh do địa chính trị, vẫn chưa tạo ra cú sốc tương tự như các cuộc khủng hoảng trước đây. Trên thực tế, chỉ số DXY đang ở mức 98.891, cho thấy đồng USD không được hỗ trợ nhiều từ yếu tố năng lượng, trong khi giá vàng giảm nhẹ 0,3% xuống 4508 USD/ounce, phản ánh tâm lý ổn định hơn trên thị trường hàng hóa.

Tuy nhiên, tác động không chỉ dừng ở giá dầu. Sự gia tăng sản lượng khí đốt của Trung Quốc cũng góp phần làm dịu thị trường LNG toàn cầu, vốn đang cạnh tranh khốc liệt giữa châu Á và châu Âu. Khi Trung Quốc tự cung cấp được nhiều hơn, nguồn cung LNG cho các thị trường khác sẽ dồi dào hơn, giúp kiềm chế giá khí đốt tự nhiên. Điều này có lợi cho các nước nhập khẩu năng lượng ở châu Âu và châu Á, nhưng lại là thách thức đối với các nhà xuất khẩu như Qatar, Australia và Mỹ.

Hệ quả đối với các đồng tiền hàng hóa: CAD, AUD, NOK

Đối với các đồng tiền hàng hóa, diễn biến này tạo ra áp lực trái chiều. Đồng CAD, vốn nhạy cảm với giá dầu, có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực nếu giá dầu giảm do nhu cầu từ Trung Quốc yếu đi. Tuy nhiên, Canada cũng là nhà xuất khẩu dầu thô sang Trung Quốc, nên tác động không hoàn toàn một chiều. Đồng AUD, liên quan chặt chẽ đến xuất khẩu quặng sắt và than đá sang Trung Quốc, có thể được hỗ trợ nếu nhu cầu năng lượng của Trung Quốc tiếp tục tăng, nhưng lại chịu áp lực nếu giá năng lượng toàn cầu suy yếu. Trong khi đó, đồng NOK, phụ thuộc lớn vào xuất khẩu dầu khí của Na Uy, có thể bị ảnh hưởng khi Trung Quốc tăng sản lượng, làm giảm nhu cầu nhập khẩu từ các nguồn khác.

Đáng chú ý, Trung Quốc vẫn chưa đạt tự cung tự cấp năng lượng hoàn toàn, khi nhu cầu tiêu thụ tiếp tục tăng theo tăng trưởng công nghiệp và dân số. Do đó, việc tăng sản lượng nội địa chỉ giúp giảm nhập khẩu, không loại bỏ hoàn toàn sự phụ thuộc. Điều này có nghĩa là Trung Quốc vẫn sẽ là một nhân tố quan trọng trên thị trường năng lượng toàn cầu, nhưng với vai trò 'người mua có chọn lọc' hơn, ưu tiên các nguồn cung đa dạng và an toàn.

Những điểm cần theo dõi

Nhà giao dịch cần theo dõi sát sao các số liệu sản lượng dầu khí hàng tháng của Trung Quốc, cũng như các chính sách liên quan đến nhập khẩu và dự trữ chiến lược. Bên cạnh đó, diễn biến tại eo biển Hormuz và các cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn là yếu tố quyết định đến giá dầu ngắn hạn. Ngoài ra, các báo cáo tồn kho dầu thô của Mỹ và OPEC+ sẽ cung cấp thêm tín hiệu về cung cầu. Cuối cùng, những thay đổi trong chính sách năng lượng của Trung Quốc, đặc biệt là các mục tiêu trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, sẽ định hình xu hướng dài hạn cho thị trường năng lượng và các đồng tiền hàng hóa liên quan.