Trung Quốc nới hạn ngạch xuất khẩu nhiên liệu: tín hiệu hạ nhiệt cho thị trường dầu châu Á

Xuất khẩu nhiên liệu Trung Quốc tăng vọt giữa bối cảnh khan hiếm nguồn cung

Số liệu hải quan Trung Quốc công bố ngày 18/8 cho thấy xuất khẩu nhiên liệu tinh chế tháng 7 đạt 4,65 triệu tấn, tăng 6,7% so với tháng 6, dù vẫn thấp hơn 12,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Điểm nhấn là xuất khẩu diesel tăng tới 88% so với tháng trước, đạt 810.000 tấn, ngang bằng mức tháng 7/2025 và cao hơn 50% so với trung bình tháng từ đầu năm. Sự gia tăng này diễn ra trong bối cảnh tồn kho diesel toàn cầu bị thắt chặt do xung đột ở Trung Đông và Ukraine.

Trong khi đó, xuất khẩu xăng tăng 320% so với tháng 6 nhưng vẫn thấp hơn 55,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Nhiên liệu máy bay cũng tăng 42% theo tháng nhưng giảm 33% theo năm. Sự phục hồi mạnh theo tháng phản ánh việc Bắc Kinh nới lỏng các hạn chế xuất khẩu được áp đặt từ tháng 3, khi cuộc chiến ở Trung Đông khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa và lo ngại khủng hoảng nguồn cung.

Cơ chế nới lỏng và vai trò của tồn kho nội địa

Chính phủ Trung Quốc đã cấm xuất khẩu nhiên liệu vào đầu tháng 3, chỉ cho phép một lượng nhỏ đi sang Đông Nam Á. Lệnh cấm này được nới dần, và đợt nới mới nhất công bố đầu tháng 8 cho phép xuất khẩu thêm 2,7 triệu tấn sản phẩm tinh chế, có hiệu lực đến hết tháng 8, với khả năng gia hạn sang tháng 9 nếu chưa bán hết.

Động thái này xuất phát từ tồn kho trong nước dồi dào. Theo các nhà phân tích, chính lượng tồn kho này đã giúp thế giới tránh được một cú sốc giá dầu nghiêm trọng hơn khi chiến tranh Iran nổ ra. Việc Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu khi tồn kho cao là một tín hiệu quan trọng: nước này đang đóng vai trò bình ổn nguồn cung khu vực, bù đắp một phần cho sản lượng bị gián đoạn từ Vùng Vịnh.

Tác động đến giá dầu và biên lợi nhuận lọc dầu châu Á

Việc Trung Quốc tăng xuất khẩu nhiên liệu, đặc biệt là diesel, có thể làm dịu căng thẳng nguồn cung sản phẩm tinh chế tại châu Á, nơi các nhà máy lọc dầu đang phải vật lộn với chi phí nguyên liệu cao. Điều này có thể kìm hãm đà tăng của giá dầu thô, vốn đã được hỗ trợ bởi rủi ro địa chính trị. Tuy nhiên, biên lợi nhuận lọc dầu tại châu Á có thể bị thu hẹp do nguồn cung sản phẩm tăng lên, trong khi nhu cầu vẫn chưa hồi phục hoàn toàn.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD và NOK, diễn biến này có thể tác động trái chiều. Giá dầu ổn định hơn nhờ nguồn cung dồi dào có thể hỗ trợ CAD và NOK, vốn nhạy cảm với giá năng lượng. Tuy nhiên, nếu biên lợi nhuận lọc dầu suy giảm, hoạt động đầu tư vào ngành năng lượng có thể chậm lại, ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế của các nước xuất khẩu dầu.

Theo dõi tiếp: hạn ngạch tháng 9 và phản ứng của OPEC+

Người giao dịch cần theo dõi liệu Trung Quốc có gia hạn hạn ngạch xuất khẩu sang tháng 9 hay không, cũng như phản ứng của OPEC+ trước việc nguồn cung tăng thêm. Ngoài ra, dữ liệu tồn kho dầu thô và sản phẩm tinh chế của Mỹ trong các tuần tới sẽ cho biết liệu nguồn cung bổ sung từ Trung Quốc có đủ để bù đắp cho sự thiếu hụt toàn cầu hay không. Biến động giá dầu và biên lợi nhuận lọc dầu sẽ là chìa khóa để đánh giá sức khỏe của thị trường năng lượng trong ngắn hạn.