Thị trường nhiên liệu toàn cầu siết chặt: Tín hiệu cho giá dầu và sản phẩm tinh chế

Thị trường nhiên liệu toàn cầu: siết chặt hơn bao giờ hết

CEO của Vitol, Russell Hardy, tại Hội nghị Dầu khí châu Á - Thái Bình Dương ở Singapore hôm nay (08/09), đã mô tả thị trường nhiên liệu toàn cầu đang "khá, khá chặt và kém linh hoạt". Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh dòng chảy từ Vịnh Ba Tư tăng, nhưng thực tế cho thấy sự thiếu hụt nguồn cung vẫn đang hiện hữu ở khâu hạ nguồn (downstream).

Dữ liệu cho thấy, tồn kho các sản phẩm tinh chế trên toàn cầu vẫn đang giảm. Hardy nhấn mạnh: "Chúng ta vẫn không vận hành đủ công suất lọc dầu để ngăn chặn sự sụt giảm này, và chúng ta cứ tiếp tục ăn vào lượng dư thừa tồn tại trên thế giới". Điều này cho thấy áp lực cung không đến từ khâu khai thác dầu thô, mà đến từ khâu lọc dầu và hậu cần.

Nguyên nhân: công suất lọc dầu bị bóp nghẹt

Mặc dù dòng chảy qua eo biển Hormuz tăng, nhưng trong khoảng 10 triệu thùng/ngày xuất khẩu, chỉ có 1 triệu thùng là sản phẩm tinh chế, còn lại là dầu thô. Điều này phản ánh sự hạn chế về công suất lọc dầu tại Trung Đông, do các cuộc tấn công của Iran vào các nhà máy lọc dầu và dòng nhiên liệu qua Hormuz bị gián đoạn.

Nga cũng đang phải hứng chịu các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái gần như hàng ngày vào các nhà máy lọc dầu, cùng với lệnh cấm xuất khẩu diesel kéo dài đến hết tháng 9. Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu của Mỹ đã chạy hết công suất trong mùa hè này, với tỷ lệ sử dụng trung bình 98% trong tuần kết thúc ngày 28/08, đạt đỉnh 103,5% ở Trung Tây và 99,8% ở vùng Rockies. Tuy nhiên, các nhà máy này đang trì hoãn bảo dưỡng, và điều này là không bền vững.

Tác động đến giá và lạm phát

Sự tái leo thang ở Trung Đông và lệnh cấm xuất khẩu diesel của Nga đã đẩy chênh lệch giá các sản phẩm chưng cất trung gian (middle distillate cracks) lên mức kỷ lục trong tháng này. Theo các chiến lược gia hàng hóa của ING, Warren Patterson và Ewa Manthey: "Hệ thống lọc dầu toàn cầu có rất ít dư địa để bù đắp cho những gián đoạn hiện tại".

Giá dầu thô và các sản phẩm tinh chế tăng cao sẽ tác động trực tiếp đến lạm phát, đặc biệt là chi phí vận tải và nhiên liệu. Điều này có thể khiến các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Fed, thận trọng hơn trong việc cắt giảm lãi suất. Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, giá năng lượng cao có thể hỗ trợ, nhưng cũng làm tăng rủi ro lạm phát và ảnh hưởng đến tăng trưởng toàn cầu.

Theo dõi tiếp theo

Người giao dịch nên theo dõi dữ liệu tồn kho dầu thô API vào ngày 10/09 và chỉ số PPI của Mỹ cùng ngày. Nếu tồn kho sản phẩm tinh chế tiếp tục giảm, giá dầu có thể duy trì đà tăng, và mọi tín hiệu về việc nới lỏng chính sách tiền tệ sẽ bị trì hoãn. Ngoài ra, cập nhật về tình hình địa chính trị ở Trung Đông và Nga sẽ là yếu tố quyết định biến động giá trong ngắn hạn.