Giá xăng Anh leo lên đỉnh kể từ khi chiến tranh Iran nổ ra: áp lực lạm phát và bài toán cho BoE

Giá xăng dầu tại Anh chạm đỉnh mới và nguyên nhân từ cung cầu

Giá xăng trung bình tại Anh đã tăng lên 163,6p/lít, mức cao nhất kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu vào ngày 28/2. Đây là hệ quả trực tiếp từ diễn biến giá dầu Brent – vốn đã vượt 100 USD/thùng khi các cuộc đàm phán hòa bình sụp đổ, trước khi hạ nhiệt về quanh 94 USD/thùng hiện nay. Dù vậy, mức giá này vẫn thấp hơn đỉnh lịch sử 191,5p/lít hồi mùa hè 2022 sau khi Nga tấn công Ukraine, cho thấy cú sốc nguồn cung lần này chưa nghiêm trọng bằng.

Điều đáng chú ý là giá dầu thô vẫn đang được hỗ trợ bởi rủi ro địa chính trị kéo dài. Việc đóng cửa eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu – đã hạn chế nghiêm trọng nguồn cung. Ngay cả khi một thỏa thuận ngừng bắn đạt được, các chuyên gia cảnh báo việc nối lại vận tải biển sẽ mất nhiều tháng, khiến thị trường dầu khó có thể sớm quay lại mức 70 USD/thùng như hồi đầu năm.

Tác động hai vòng: từ giá bơm xăng đến lạm phát và chi tiêu tiêu dùng

Theo ước tính của các nhà phân tích, cứ mỗi 10 USD/thùng tăng giá dầu sẽ đẩy giá xăng tăng khoảng 7p/lít. Với việc Brent hiện cao hơn khoảng 24 USD so với trước xung đột, áp lực lên người tiêu dùng Anh là rõ ràng. Giá dầu diesel cũng đã tăng lên 184,99p/lít, dù vẫn thấp hơn đỉnh 191,54p/lít ghi nhận hồi tháng 4.

Sự leo thang này có thể đảo ngược xu hướng giảm lạm phát mà Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) đang kỳ vọng. Chi phí năng lượng là một trong những thành phần chính của CPI, và việc giá xăng dầu tăng sẽ tác động trực tiếp đến chi phí vận tải, từ đó lan tỏa sang giá lương thực và hàng hóa khác. Người tiêu dùng Anh, vốn đã chịu áp lực từ chi phí sinh hoạt cao, sẽ phải thắt chặt chi tiêu hơn nữa, làm chậm lại tăng trưởng kinh tế.

Bài toán khó cho BoE: kiềm chế lạm phát hay hỗ trợ tăng trưởng?

BoE đang đối mặt với tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu lạm phát tăng trở lại do giá năng lượng, ngân hàng trung ương có thể buộc phải giữ lãi suất cao trong thời gian dài hơn, gây thêm khó khăn cho nền kinh tế vốn đã tăng trưởng chậm. Ngược lại, nếu BoE ưu tiên hỗ trợ tăng trưởng bằng cách hạ lãi suất sớm, họ có nguy cơ để lạm phát neo cao, làm xói mòn lòng tin vào đồng bảng.

Thị trường hiện đang theo dõi sát các tín hiệu từ BoE. Đồng bảng Anh (GBP) có thể biến động mạnh nếu dữ liệu lạm phát sắp tới cho thấy áp lực giá gia tăng. Ngoài ra, quyết định hoãn tăng thuế nhiên liệu 5p của chính phủ Anh đến cuối tháng 12 cũng là một yếu tố cần cân nhắc, vì nó có thể làm trầm trọng thêm thâm hụt ngân sách nhưng lại giúp giảm bớt gánh nặng trước mắt cho người dân.

Dấu hiệu tích cực và rủi ro tiềm ẩn

Một điểm sáng là giá xăng dầu tại Anh đã giảm nhanh hơn dự kiến nhờ chương trình Fuel Finder, giúp người tiêu dùng so sánh giá giữa các trạm xăng. Điều này cho thấy sự minh bạch thông tin có thể phần nào giảm bớt tác động của biến động giá toàn cầu.

Tuy nhiên, rủi ro vẫn nghiêng về phía tăng giá. Các nhà phân tích dự báo giá dầu có thể duy trì trên 100 USD/thùng trong nửa cuối năm nếu căng thẳng Trung Đông chưa được giải quyết. Với việc các nhà bán lẻ nhiên liệu bị giám sát chặt chẽ về hành vi tăng giá, nhưng chi phí đầu vào vẫn cao, áp lực lên biên lợi nhuận của họ sẽ tiếp tục đẩy giá bơm lên cao hơn.

Điều cần theo dõi trong tuần tới

Giới giao dịch nên chú ý đến các phiên đấu giá dầu thô và các báo cáo tồn kho từ Mỹ (API và EIA) vào giữa tuần tới, vì chúng sẽ phản ánh rõ hơn tình trạng cung cầu thực tế. Bên cạnh đó, dữ liệu PPI của Mỹ công bố ngày 10/9 có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát toàn cầu, qua đó tác động đến giá dầu và các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD. Nếu giá dầu tiếp tục leo thang, cặp GBP/USD có thể chịu áp lực kép từ lạm phát trong nước và sức mạnh đồng USD.