Dầu tăng tuần thứ bảy liên tiếp: Thị trường định giá rủi ro gián đoạn nguồn cung đến đâu?

Dầu thô khép lại tuần tăng mạnh: Brent và WTI vượt ngưỡng 90 USD

Kết thúc phiên giao dịch ngày 4/9, giá dầu Brent chốt ở 92,68 USD/thùng (+0,8%), trong khi WTI đạt 91,48 USD/thùng (+0,2%). Tính chung cả tuần, Brent tăng 7,6% và WTI tăng gần 10% – mức tăng mạnh nhất kể từ khi xung đột Mỹ-Iran bùng phát. Đây là tuần tăng thứ bảy liên tiếp của giá dầu, đưa thị trường vào vùng giá cao chưa từng thấy kể từ cuối năm ngoái.

Nguyên nhân trực tiếp đến từ việc Mỹ và Iran nối lại các cuộc tấn công quân sự trong tháng thứ bảy của cuộc xung đột. Các cuộc không kích của Mỹ tuần này gây thương vong cho hàng chục người, bao gồm cả dân thường Iran – được đánh giá là giao tranh dữ dội nhất kể từ tháng 7. Căng thẳng leo thang khiến giới đầu cơ liên tục đẩy giá lên, nhưng liệu thị trường đã định giá đúng mức rủi ro gián đoạn nguồn cung hay chưa?

Eo biển Hormuz: Dòng chảy vẫn bị suy giảm nhưng chưa đứt gãy

Một điểm nghịch lý là trong khi giá dầu tăng mạnh, số liệu vận tải biển cho thấy dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz chưa bị gián đoạn nghiêm trọng. Theo dữ liệu sơ bộ, chỉ có 4 tàu chở dầu đi qua eo biển này trong ngày thứ Năm (4/9), thấp hơn nhiều so với mức trung bình 15 tàu/ngày của 10 ngày trước đó. Điều này cho thấy hoạt động vận chuyển đã chậm lại rõ rệt, nhưng chưa có dấu hiệu nào cho thấy xuất khẩu dầu từ Trung Đông bị đình trệ hoàn toàn.

Norbert Rucker, chuyên gia kinh tế tại Julius Baer, nhận định: “Cuộc leo thang tuần này chưa có dấu hiệu tác động đáng kể đến xuất khẩu của Trung Đông hay thắt chặt thị trường dầu. Đà tăng hiện tại chủ yếu do tâm lý lo ngại và sợ hãi.” Tuy nhiên, việc các tàu dầu di chuyển chậm lại có thể là dấu hiệu cho thấy các hãng vận tải đang thận trọng hơn, hoặc các tuyến đường đang bị kiểm soát chặt chẽ hơn. Rủi ro thực sự vẫn nằm ở khả năng eo biển Hormuz bị đóng cửa hoàn toàn – kịch bản mà Citi cảnh báo có thể đẩy giá lên cao hơn nữa.

Giá diesel đạt kỷ lục, thổi bùng lo ngại lạm phát

Điểm đáng chú ý nhất trong tuần này không chỉ là giá dầu thô mà còn là giá nhiên liệu thành phẩm. Giá bán lẻ diesel trung bình tại Mỹ đã chạm mức kỷ lục 5,85 USD/gallon theo dữ liệu của AAA. Nguyên nhân đến từ sự kết hợp giữa căng thẳng Mỹ-Iran và các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga, làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu toàn cầu. Giá diesel tăng cao có tác động dây chuyền đến mọi lĩnh vực kinh tế, từ vận tải, nông nghiệp đến sản xuất.

Claudio Galimberti, chuyên gia kinh tế trưởng tại Rystad Energy, chỉ ra rằng giá diesel tăng là một trong những lý do khiến lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ duy trì ở mức cao, do thị trường kỳ vọng lạm phát sẽ tiếp tục leo thang. Giá dầu tăng kết hợp với giá nhiên liệu tăng mạnh hơn đã đẩy lạm phát và chi phí vay của chính phủ lên cao trên toàn thế giới, làm dấy lên lo ngại rằng tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể chững lại nếu không có biện pháp can thiệp.

Fed và đồng USD: Yếu tố kìm hãm đà tăng của dầu

Trong bối cảnh giá dầu tăng nóng, dữ liệu việc làm tháng 8 của Mỹ công bố với 162.000 việc làm mới, cao hơn dự kiến, đã xoa dịu lo ngại về suy yếu thị trường lao động nhưng đồng thời củng cố khả năng Fed sẽ nâng lãi suất trong cuộc họp tháng 9. John Kilduff, đối tác tại Again Capital, nhận định: “Số liệu việc làm mạnh cho thấy Fed sẽ tăng lãi suất, điều này đang gây áp lực lên WTI.”

Đồng USD mạnh lên thường tạo áp lực giảm lên giá dầu, vì dầu được định giá bằng USD. Tuy nhiên, trong tuần này, yếu tố địa chính trị đã lấn át hoàn toàn tác động của đồng bạc xanh. DXY tăng nhẹ 0,16% lên 99,159, nhưng giá dầu vẫn tăng mạnh. Điều này cho thấy thị trường đang ưu tiên định giá rủi ro nguồn cung hơn là các yếu tố vĩ mô.

Triển vọng: Rủi ro vẫn nghiêng về phía tăng giá

Các ngân hàng lớn đã điều chỉnh dự báo giá dầu theo hướng tăng. Citi nâng dự báo giá Brent trung bình quý III lên 86 USD/thùng từ mức 80 USD, với lý do việc mở lại eo biển Hormuz mất nhiều thời gian hơn dự kiến. ANZ nâng dự báo Brent ngắn hạn lên 95 USD/thùng, với rủi ro tăng giá nếu xung đột Trung Đông leo thang. Trong khi đó, Iraq đã tăng xuất khẩu dầu tháng 8 lên khoảng 2,34 triệu thùng/ngày từ mức 1,35 triệu thùng/ngày trong tháng 7, một phần bù đắp cho sự thiếu hụt từ các nguồn cung khác.

Mặc dù vậy, giới phân tích vẫn tranh cãi về mức độ bền vững của đà tăng. Nếu xung đột không lan rộng và dòng chảy dầu qua Hormuz vẫn được duy trì, giá có thể điều chỉnh khi tâm lý lo ngại lắng dịu. Ngược lại, nếu căng thẳng leo thang thành các cuộc tấn công trực tiếp vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ, giá có thể vượt xa mốc 100 USD.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Trong tuần tới, người giao dịch cần chú ý đến các dữ liệu kinh tế Mỹ, đặc biệt là chỉ số PPI tháng 8 (dự báo 0,3% so với tháng trước) và báo cáo tồn kho dầu thô từ API. Nếu lạm phát sản xuất tăng mạnh, khả năng Fed tăng lãi suất sẽ càng rõ ràng, tạo áp lực lên giá dầu. Bên cạnh đó, diễn biến tại eo biển Hormuz và các cuộc không kích mới sẽ là yếu tố quyết định liệu đà tăng của dầu có tiếp tục hay không.