Trump đe dọa 'xóa sổ' Iran và dầu vượt 90 USD: leo thang căng thẳng có đẩy giá dầu lên ba chữ số?

Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang: lời đe dọa 'xóa sổ' đẩy dầu lên đỉnh 5 tuần

Tổng thống Trump, trong cuộc gọi với Fox News, cảnh báo Iran sẽ bị "xóa sổ hoàn toàn như một quốc gia" nếu tiếp tục trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ. Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi Washington thực hiện đòn tấn công thứ hai nhằm vào Iran, và kèm theo đó là việc tàu sân bay USS George Washington được triển khai với đầy đủ vũ khí. Iran cũng đáp trả bằng lời đe dọa rằng Mỹ sẽ phải hối tiếc.

Thị trường phản ứng ngay lập tức. Giá dầu thô tăng vọt 4,75 USD, lên 90,50 USD/thùng, mức cao nhất kể từ ngày 26/7, khi đỉnh cũ là 93,50 USD. Đây là một bước nhảy đáng kể, phản ánh lo ngại về nguồn cung từ khu vực Trung Đông - nơi chiếm khoảng 1/3 sản lượng dầu toàn cầu. Các chỉ số chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm: Dow Jones -0,84%, S&P 500 -0,80%, Nasdaq -1,13%, trong khi Russell 2000 giảm 1,20%. Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, với kỳ hạn 2 năm đạt 4,391% (+4,1 điểm cơ bản), cho thấy thị trường bắt đầu định giá rủi ro lạm phát.

Kênh truyền dẫn tác động: từ dầu đến tỷ giá và vàng

Căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng đến thị trường tài chính qua ba kênh chính.

Thứ nhất, giá dầu tăng làm gia tăng chi phí năng lượng, đẩy lạm phát lên cao. Điều này có thể buộc Fed duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn, hỗ trợ đồng USD. Chỉ số DXY hiện ở 99,688, tăng 0,28%, và có thể tiếp tục đi lên nếu kỳ vọng lãi suất tăng.

Thứ hai, dầu tăng làm xấu đi cán cân thương mại của các nước nhập khẩu dầu, gây áp lực lên đồng tiền của họ. EUR/USD giảm 0,24% xuống 1,15895, một phần do lo ngại kinh tế châu Âu chịu ảnh hưởng từ giá năng lượng cao. USD/JPY tăng 0,31% lên 160,233, khi Nhật Bản - nước nhập khẩu dầu lớn - chịu áp lực từ chi phí năng lượng tăng.

Thứ ba, vàng - nơi trú ẩn an toàn - lại giảm mạnh 2,70% xuống 4326,76 USD/oz. Điều này có vẻ bất thường, nhưng có thể giải thích bởi dòng tiền chảy vào USD và trái phiếu chính phủ Mỹ do kỳ vọng lãi suất cao. Ngoài ra, đợt bán tháo vàng có thể do nhà đầu tư thanh khoản để bù lỗ ở các thị trường khác, hoặc do kỳ vọng Fed diều hâu hơn.

Định giá rủi ro: mức độ đã phản ánh và dư địa tăng tiếp

Giá dầu hiện tại đã phản ánh một phần rủi ro gián đoạn nguồn cung, nhưng chưa đầy đủ. Mức 90,50 USD thấp hơn đỉnh tháng 7 là 93,50 USD, và còn cách xa ngưỡng tâm lý 100 USD. Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, đặc biệt là nếu Iran thực sự trả đũa, giá dầu có thể nhanh chóng vượt 100 USD. Lịch sử cho thấy, trong các cuộc khủng hoảng Trung Đông, giá dầu thường tăng 20-30% so với mức trước xung đột. Từ mức 85 USD trước khi căng thẳng, mục tiêu 100-110 USD là hoàn toàn khả thi.

Tuy nhiên, thị trường cũng có thể đã định giá một phần rủi ro. Chứng khoán Mỹ giảm khoảng 1%, không phải là một cú sốc lớn. Lợi suất trái phiếu tăng nhẹ, cho thấy nhà đầu tư vẫn kỳ vọng Fed sẽ kiểm soát được lạm phát. Nếu tình hình không vượt khỏi tầm kiểm soát, giá dầu có thể điều chỉnh sau khi đạt đỉnh.

Tác động tới đồng USD, JPY và vàng: ai hưởng lợi, ai chịu áp lực?

Đồng USD đang được hưởng lợi từ dòng vốn trú ẩn an toàn và kỳ vọng lãi suất cao hơn. DXY tăng lên 99,688, và nếu lạm phát tăng do dầu, Fed sẽ khó cắt giảm lãi suất, tiếp tục hỗ trợ USD. Tuy nhiên, USD/JPY ở mức 160,233 đang tiến gần vùng can thiệp của Nhật Bản (khoảng 160-165), điều này có thể hạn chế đà tăng.

JPY chịu áp lực kép: dầu tăng làm xấu cán cân thương mại, và chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật vẫn rộng. Nếu dầu vượt 100 USD, JPY có thể suy yếu thêm, nhưng rủi ro can thiệp tăng cao.

Vàng giảm mạnh là điểm bất ngờ. Thông thường vàng tăng trong bối cảnh địa chính trị, nhưng lần này, sức mạnh của USD và lợi suất thực tăng đã lấn át. Nếu căng thẳng leo thang hơn nữa, vàng có thể quay đầu tăng trở lại khi nhà đầu tư tìm kiếm nơi trú ẩn cuối cùng.

Theo dõi tiếp: dữ liệu kinh tế và phản ứng của Iran

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ theo dõi sát phản ứng chính thức từ Iran. Nếu Iran thực hiện các hành động quân sự trả đũa, giá dầu sẽ bùng nổ. Ngược lại, nếu chỉ là lời qua tiếng lại, giá dầu có thể hạ nhiệt.

Bên cạnh đó, các dữ liệu kinh tế Mỹ trong tuần này sẽ cung cấp thêm tín hiệu về sức khỏe nền kinh tế: số đơn xin trợ cấp thất nghiệp, chỉ số ISM sản xuất, và báo cáo việc làm tháng 8. Nếu lạm phát tăng do dầu, báo cáo CPI tháng 8 sẽ là tâm điểm. Ngoài ra, bài phát biểu của các quan chức Fed sẽ được chú ý để tìm kiếm định hướng chính sách tiền tệ.

Các mốc giá quan trọng: dầu Brent và WTI cần theo dõi vùng 93,50 USD (đỉnh tháng 7) và 100 USD (ngưỡng tâm lý). USD/JPY quan sát vùng 160-161, nơi có thể xuất hiện can thiệp. Vàng cần giữ trên 4.300 USD để tránh giảm sâu hơn.