Ontario đe dọa cắt điện và khoáng sản: Vũ khí thương mại mới trong cuộc chiến thuế quan Bắc Mỹ

Cuộc chiến thuế quan Bắc Mỹ leo thang sang lĩnh vực năng lượng và khoáng sản

Ngày 22/8, Thủ hiến Ontario Doug Ford tuyên bố sẵn sàng cắt nguồn cung điện và khoáng sản quan trọng cho Mỹ nếu Tổng thống Donald Trump tiếp tục áp thuế mới lên ô tô và thép Canada. Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi Thủ tướng Mark Carney rút khỏi bàn đàm phán thương mại, và Trump áp thuế 50% lên khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada, bao gồm ô tô, phụ tùng và thép. Canada đã tuyên bố sẽ trả đũa tương đương từ ngày 8/9.

Đây không phải lần đầu Ontario sử dụng năng lượng làm vũ khí. Hồi tháng 3/2025, Ford đã áp dụng mức phụ phí 25% lên điện xuất khẩu sang Michigan, Minnesota và New York, trước khi cả hai bên xuống thang. Lần này, đe dọa đi xa hơn khi bao gồm cả khoáng sản quan trọng – lĩnh vực mà Mỹ đang muốn giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

Kênh truyền dẫn: Năng lượng và chuỗi cung ứng khoáng sản

Điện: Ontario cung cấp khoảng 6% điện năng cho Michigan qua 4 đường dây truyền tải quốc tế với tổng công suất 2.000 megawatt. Việc cắt điện sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lưới điện Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao do trung tâm dữ liệu AI và xe điện. Giá điện bán buôn tại Mỹ có thể tăng vọt, tạo áp lực lạm phát.

Khoáng sản quan trọng: Canada xuất khẩu 28,8 tỷ USD khoáng sản quan trọng sang Mỹ trong năm 2025, chiếm khoảng 57% tổng lượng khoáng sản của nước này. Ontario sở hữu bồn địa Sudbury – một trong những vùng sản xuất nickel lớn nhất thế giới, nơi có hoạt động của Vale và Glencore. Nickel là nguyên liệu thiết yếu cho thép không gỉ, pin xe điện và quốc phòng. Ngoài ra, nhà máy lọc uranium Blind River của Cameco là cơ sở thương mại lớn nhất thế giới, cung cấp uranium cho các lò phản ứng hạt nhân của Mỹ.

Tác động đến thị trường tài chính

Đồng USD và lạm phát: Nếu Ontario thực hiện đe dọa, giá năng lượng và kim loại công nghiệp có thể tăng, đẩy lạm phát Mỹ lên cao. Điều này sẽ khiến Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khó khăn hơn trong việc cắt giảm lãi suất. Chỉ số DXY hiện ở mức 99,036, phản ánh kỳ vọng Fed nới lỏng, nhưng căng thẳng thương mại có thể làm thay đổi cục diện. Một cú sốc nguồn cung sẽ hỗ trợ đồng USD như một tài sản trú ẩn, nhưng lại gây áp lực lên vàng – vốn đang ở mức 4.635,72 USD/oz.

Nickel và uranium: Giá nickel và uranium có thể biến động mạnh. Các công ty khai thác như Vale, Glencore, Cameco sẽ được hưởng lợi từ giá cao hơn, nhưng ngành sản xuất pin và điện hạt nhân Mỹ sẽ chịu chi phí tăng. Cổ phiếu năng lượng và vật liệu cơ bản có thể thu hút dòng vốn đầu tư.

CAD và các cặp tiền tệ: Đồng CAD có thể suy yếu nếu chiến tranh thương mại kéo dài, ảnh hưởng đến xuất khẩu. Tuy nhiên, nếu Canada trở thành nước xuất khẩu khoáng sản quan trọng, CAD có thể được hỗ trợ. Cặp USD/CAD cần theo dõi sát sao.

Mức độ định giá và kỳ vọng thị trường

Hiện tại, thị trường dường như chưa định giá đầy đủ rủi ro từ đe dọa của Ontario. Các hợp đồng tương lai điện và kim loại chưa phản ánh kịch bản cắt nguồn cung. Tuy nhiên, nếu tình hình leo thang, biến động sẽ mạnh. Các nhà giao dịch cần theo dõi diễn biến đàm phán giữa hai nước, đặc biệt là phản ứng của chính quyền Trump và các biện pháp trả đũa từ Canada.

Điều cần theo dõi tiếp theo

• Đàm phán thương mại: Liệu hai bên có quay lại bàn đàm phán hay không. Ford tuyên bố không ủng hộ việc rời khỏi bàn đàm phán, nhưng Carney đã rút lui. Sự thay đổi lập trường của Carney sẽ là tín hiệu quan trọng.
• Phản ứng của Mỹ: Trump có thể đáp trả bằng cách tăng thuế lên các mặt hàng khác hoặc áp dụng biện pháp trừng phạt. Các tuyên bố từ Nhà Trắng sẽ tác động trực tiếp đến thị trường.
• Dữ liệu kinh tế: Các chỉ số như niềm tin tiêu dùng châu Âu, IFO Đức, và bài phát biểu của Barkin (Fed) vào hôm nay sẽ cung cấp thêm thông tin về sức khỏe kinh tế toàn cầu và định hướng chính sách tiền tệ.
• Biến động giá nickel và uranium: Nếu giá tăng đột biến, đó là dấu hiệu thị trường bắt đầu phản ứng với rủi ro nguồn cung.