Mỹ can thiệp cứu yen nhưng vô tình đẩy lợi suất trái phiếu tăng, đe dọa bong bóng AI: bài toán hai mặt của chính sách tiền tệ Mỹ

Mỹ can thiệp cứu yen: một động thái mang tính bước ngoặt

Lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ, Mỹ đã phối hợp với Nhật Bản để mua yen, một động thái can thiệp hiếm hoi nhằm chặn đà trượt giá của đồng tiền này. Về mặt tâm lý, sự tham gia của Mỹ có tác động mạnh hơn hẳn so với các đợt can thiệp đơn phương của Tokyo. Tuy nhiên, theo phân tích của chuyên gia kinh tế Andy Xie, hiệu ứng này chỉ mang tính tạm thời, và tỷ giá USD/JPY có thể quay trở lại trên mốc 160 chỉ sau ba đến bốn tuần.

Điều gì đang thực sự đằng sau động thái này? Không chỉ đơn thuần là cứu đồng yen. Mỹ lo ngại rằng việc Nhật Bản phải bán trái phiếu kho bạc Mỹ để tài trợ cho can thiệp sẽ đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng cao, từ đó đe dọa đến bong bóng AI đang phình to trên thị trường chứng khoán. Đây là một bài toán hai mặt: vừa muốn ổn định đồng yen, vừa muốn bảo vệ thị trường tài chính của chính mình.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Cơ chế lây lan ở đây khá rõ ràng. Khi Nhật Bản can thiệp bán USD để mua yen, họ cần thanh khoản bằng USD. Một trong những nguồn thanh khoản lớn nhất là bán trái phiếu kho bạc Mỹ mà họ đang nắm giữ. Việc bán tháo này làm tăng cung trái phiếu, đẩy giá xuống và lợi suất lên. Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng lại là một đòn giáng mạnh vào các cổ phiếu công nghệ vốn nhạy cảm với chi phí vốn, đặc biệt là nhóm cổ phiếu AI với định giá cao ngất ngưởng. Vì vậy, can thiệp cứu yen có thể vô tình chọc thủng bong bóng AI.

Thị trường ngoại hối đang phản ứng rất nhạy. USD/JPY giảm 0.21% xuống 159.15, trong khi DXY cũng giảm 0.21% còn 99.739. Điều này cho thấy đồng USD đang yếu đi, một phần do kỳ vọng Fed sẽ sớm cắt giảm lãi suất, nhưng cũng có thể do tác động từ việc can thiệp. Vàng tăng nhẹ 0.08% lên 4353.29, phản ánh dòng tiền trú ẩn an toàn trong bối cảnh bất ổn địa chính trị gia tăng.

Sự mong manh của nền kinh tế Nhật Bản

Sự suy yếu của đồng yen không phải là một hiện tượng nhất thời mà đến từ những vấn đề cơ cấu sâu xa. Ngành công nghiệp ô tô, trụ cột cuối cùng của nền kinh tế Nhật, đang chịu sức ép lớn từ sự trỗi dậy của xe điện Trung Quốc. Cú sốc giá năng lượng sau chiến tranh Iran càng làm trầm trọng thêm tình hình, khi Nhật phụ thuộc tới 90-95% dầu mỏ từ Trung Đông. Thâm hụt thương mại tháng 6 lớn bất ngờ là một dấu hiệu cho thấy áp lực này đang ngày càng rõ rệt.

Ngoài ra, từ tháng 1, Trung Quốc đã cấm xuất khẩu các mặt hàng lưỡng dụng sang Nhật để phản đối việc tái vũ trang, và đưa nhiều công ty Nhật vào danh sách kiểm soát xuất khẩu. Điều này càng khiến triển vọng kinh tế Nhật trở nên ảm đạm hơn.

Không gian chính sách hạn hẹp của Nhật Bản

Nhật Bản gần như không có dư địa để nâng lãi suất nhằm bảo vệ đồng tiền. Nợ công của Nhật đã lên tới khoảng 13.5 nghìn tỷ yen (84.8 tỷ USD), gấp hơn hai lần GDP. Nếu muốn bảo vệ yen một cách thực sự, Nhật sẽ phải nâng lãi suất để theo kịp Mỹ, nơi lãi suất đang cao hơn 2-3 điểm phần trăm. Nhưng điều đó sẽ khiến chi phí trả lãi cho nợ công tăng vọt, dẫn đến một cuộc khủng hoảng tài chính. Đây là một tình thế tiến thoái lưỡng nan.

Về phía Mỹ, việc can thiệp để cứu yen có thể giúp ổn định thị trường trong ngắn hạn, nhưng nó cũng cho thấy sự phụ thuộc lẫn nhau mong manh giữa các nền kinh tế lớn. Nếu lợi suất trái phiếu Mỹ tiếp tục tăng do Nhật bán tháo, Fed sẽ phải đối mặt với áp lực phải hành động, có thể là tăng cường nới lỏng định lượng hoặc cắt giảm lãi suất sớm hơn dự kiến. Điều này có thể làm suy yếu đồng USD, nhưng lại là tin tốt cho vàng và các tài sản phòng thủ khác.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Các nhà giao dịch cần theo dõi sát sao diễn biến của lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm, vì đây là thước đo chính cho tâm lý thị trường về rủi ro bong bóng AI. Nếu lợi suất tăng vọt, khả năng điều chỉnh mạnh trên thị trường chứng khoán là rất cao. Ngoài ra, động thái tiếp theo của Nhật Bản trong việc can thiệp tiền tệ và khả năng bán trái phiếu Mỹ sẽ là yếu tố then chốt. Cuối cùng, các số liệu kinh tế như cán cân thương mại của Nhật và lạm phát của Mỹ sẽ cung cấp thêm thông tin về sức khỏe của nền kinh tế toàn cầu và hướng đi của chính sách tiền tệ.