Houthi và Saudi lao vào vòng xoáy trả đũa: Giá dầu tiến sát 100 USD, rủi ro lan tỏa ra thị trường tài chính

Cuộc tấn công nặng nề nhất trong nhiều năm

Ngày 8/9, lực lượng Houthi ở Yemen đã tiến hành loạt tấn công tên lửa đạn đạo vào lãnh thổ Saudi Arabia, nhắm vào sân bay quốc tế Abha, căn cứ không quân King Khalid và các cơ sở của tập đoàn dầu khí Aramco tại Abha và Jizan. Theo giới chức Saudi, các vụ tấn công gây hỏa hoạn tại nhiều địa điểm, buộc một số cơ sở dầu mỏ phải tạm ngừng hoạt động và khiến 73 người bị thương. Đây được coi là đòn tấn công mạnh nhất của Houthi kể từ khi lệnh ngừng bắn kéo dài bốn năm sụp đổ vào tháng 7, trong bối cảnh cuộc xung đột Trung Đông giữa Mỹ và Iran vẫn chưa có hồi kết.

Ngay sau đó, truyền thông Houthi đưa tin Saudi đã tiến hành các cuộc không kích trả đũa nhằm vào tỉnh Taiz và Marib của Yemen. Vòng xoáy leo thang này diễn ra chỉ vài giờ sau khi Houthi cáo buộc Riyadh tấn công một nhà tù làm 11 người thiệt mạng. Saudi Arabia khẳng định sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để vô hiệu hóa các mối đe dọa, trong khi Ngoại trưởng nước này vẫn để ngỏ cánh cửa ngoại giao.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Sự việc tác động trực tiếp lên thị trường qua ba kênh chính:

1. Giá dầu và kỳ vọng lạm phát: Giá dầu đã nhảy vọt lên gần 100 USD/thùng ngay trong ngày 8/9. Việc các cơ sở lọc dầu tại Jizan - nơi có nhà máy lọc dầu công suất 400.000 thùng/ngày - bị tấn công làm dấy lên lo ngại về nguồn cung. Đáng chú ý, nhà máy này vừa mới hoạt động trở lại sau nhiều tuần ngừng do các vụ tấn công trước đó của Houthi. Kênh truyền dẫn này nhanh nhất và rõ ràng nhất: giá dầu tăng sẽ đẩy lạm phát kỳ vọng lên cao, buộc các ngân hàng trung ương phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn.

2. Đồng tiền nhạy cảm với năng lượng: Các đồng tiền của nước nhập khẩu dầu như Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc sẽ chịu áp lực giảm giá. USD/JPY hiện ở mức 153.86, gần vùng can thiệp của Nhật. Nếu giá dầu vượt 100 USD, áp lực lên yen càng lớn, có thể thúc đẩy BoJ hành động. Ngược lại, đồng đô la Mỹ có thể được hỗ trợ nhờ vai trò trú ẩn an toàn, dù DXY đang ở mức thấp 98.84.

3. Vàng và tài sản trú ẩn: Vàng giảm 1.14% xuống 4.355 USD/ounce trong phiên gần nhất, cho thấy dòng tiền đang chảy vào USD hơn là vàng. Tuy nhiên, nếu leo thang vượt tầm kiểm soát, vàng có thể nhanh chóng quay đầu tăng như một kênh phòng thủ trước rủi ro địa chính trị và lạm phát.

Mức độ định giá và rủi ro chưa phản ánh

Thị trường dường như mới chỉ định giá một phần rủi ro. Giá dầu gần 100 USD/thùng phản ánh lo ngại gián đoạn nguồn cung tại Saudi, nhưng chưa tính đến kịch bản Bab el-Mandeb bị đe dọa. Houthi đang tìm cách kiểm soát eo biển này - tuyến đường biển quan trọng cho xuất khẩu dầu của Saudi, nhất là khi Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, khiến xuất khẩu vùng Vịnh bị chậm lại đáng kể. Nếu Bab el-Mandeb bị đóng cửa, một phần lớn dầu Saudi phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng, làm tăng chi phí vận chuyển và thời gian giao hàng.

Một điểm quan trọng: Saudi Arabia từng tuyên bố muốn rút khỏi xung đột Yemen, nhưng các chuyên gia cho rằng việc kiềm chế có thể khiến Houthi nắm quyền chủ động leo thang. Nếu các cuộc tấn công vào thành phố Saudi tiếp diễn, Riyadh sẽ khó giữ được sự kiềm chế, dẫn đến xung đột lan rộng hơn. Điều này có nghĩa là thị trường có thể đang đánh giá thấp khả năng xảy ra một cuộc chiến tranh khu vực lớn, vốn sẽ đẩy giá dầu vượt xa mốc 100 USD.

Tác động tới các cặp tiền và tài sản chính

• USD/JPY: Cặp tiền này nhạy cảm nhất với giá dầu do Nhật nhập khẩu gần như toàn bộ năng lượng. Nếu dầu vượt 100 USD, USD/JPY có thể phá vỡ ngưỡng 154 và tiến tới vùng 155-156, nơi BoJ có thể can thiệp.
• EUR/USD: Đồng euro hiện ở 1.1624. Khu vực châu Âu cũng nhập khẩu năng lượng lớn, nhưng đồng USD mạnh lên nhờ trú ẩn an toàn có thể khiến EUR/USD giảm về vùng 1.1550.
• Vàng: Mặc dù giảm trong ngắn hạn, vàng vẫn là kênh phòng thủ dài hạn. Nếu căng thẳng leo thang, vàng có thể nhanh chóng quay lại mốc 4.400 USD và hướng tới vùng kháng cự 4.500 USD.
• DXY: Chỉ số đồng USD ở 98.84, nhưng nếu dầu tăng mạnh, DXY có thể được hỗ trợ nhờ dòng vốn trú ẩn, phá vỡ ngưỡng 99.

Điều cần theo dõi tiếp

Nhà giao dịch nên theo dõi sát phản ứng chính thức từ Saudi Arabia trong 24-48 giờ tới, đặc biệt là tuyên bố từ Bộ Năng lượng và Hội đồng An ninh. Nếu Riyadh tuyên bố đóng cửa Bab el-Mandeb hoặc tấn công trực diện vào lãnh thổ Yemen do Houthi kiểm soát, giá dầu có thể vượt 100 USD ngay lập tức. Ngoài ra, dữ liệu lạm phát Trung Quốc công bố sáng nay (dự báo 0.8% so với cùng kỳ) sẽ cho biết liệu áp lực chi phí năng lượng đã lan tới nền kinh tế lớn thứ hai thế giới hay chưa, từ đó ảnh hưởng tới tâm lý thị trường toàn cầu.