Cơn sốt AI kéo các công ty crypto rời bỏ Bitcoin: làn sóng chuyển đổi hạ tầng khai thác có làm suy yếu mạng lưới?

Làn sóng rời bỏ Bitcoin để chạy theo AI

Cơn sốt trí tuệ nhân tạo đang tạo ra một cuộc dịch chuyển lớn trong ngành khai thác Bitcoin. Các công ty từng đổ hàng tỷ USD vào các trung tâm dữ liệu để đào coin giờ đây đang chuyển hướng sang cho thuê hạ tầng cho các ông lớn AI như Anthropic. Riot Platforms vừa ký hợp đồng 20 năm trị giá 9 tỷ USD với Anthropic; Bitdeer, nhà khai thác Bitcoin lớn nhất thế giới, cũng công bố thỏa thuận 16 năm cung cấp năng lực tính toán cho cùng đối tác.

Động lực rất rõ ràng: phần thưởng khai thác Bitcoin đã giảm mạnh khi giá coin sụt từ đỉnh 124.000 USD (tháng 10/2025) xuống vùng 80.000 USD hiện tại. Dù giá đã hồi phục gần 30% trong tháng 8, các hợp đồng AI dài hạn mang lại dòng doanh thu ổn định và có thể dự đoán, điều mà khai thác Bitcoin không có được do biến động giá và độ khó.

Vì sao các công ty khai thác Bitcoin lại phù hợp với AI?

Các công ty khai thác Bitcoin sở hữu lợi thế độc đáo: họ có nhiều năm kinh nghiệm tìm kiếm điện giá rẻ và vận hành trung tâm dữ liệu hiệu quả. Đây chính là những gì ngành AI cần để xây dựng các cụm máy chủ GPU khổng lồ. Việc chuyển đổi từ khai thác Bitcoin sang AI không quá khó khăn về mặt kỹ thuật, vì cả hai đều đòi hỏi hạ tầng điện và làm mát tương tự. Do đó, các công ty như TerraWulf, Core Scientific, Iris Energy, Bitdeer, Riot Platforms và Hut 8 đang ngày càng chuyển hướng đầu tư và cơ sở hạ tầng sang AI.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi này không hề rẻ. Nhiều công ty đã phải bán bớt Bitcoin dự trữ để tài trợ cho quá trình nâng cấp. Việc tái trang bị các mỏ đào thành trung tâm dữ liệu AI đòi hỏi chi phí lớn, và một khi đã chuyển đổi, rất khó để quay lại khai thác Bitcoin. Như Wolfie Zhao từ The Energy Mag nhận định: "Một khi hạ tầng điện hàng gigawatt đã được chuyển đổi cho AI hoặc HPC, không có đường quay lại."

Tác động đến mạng lưới Bitcoin

Câu hỏi lớn là làn sóng này có làm suy yếu mạng lưới Bitcoin? Khi các công ty khai thác lớn rời bỏ, hashrate (sức mạnh tính toán toàn mạng) có thể giảm, ảnh hưởng đến bảo mật và độ ổn định. Tuy nhiên, mạng lưới Bitcoin được thiết kế để tự điều chỉnh: nếu hashrate giảm, độ khó khai thác sẽ giảm theo, giúp các thợ mào nhỏ hơn có cơ hội tham gia. Điều này có thể tạo ra sự phân bổ lại sức mạnh khai thác, thay vì làm suy yếu mạng.

Hơn nữa, không phải tất cả các công ty đều rời bỏ hoàn toàn. Bitdeer tuyên bố vẫn sẽ tiếp tục khai thác Bitcoin, tin rằng mô hình kép (vừa khai thác Bitcoin, vừa cho thuê hạ tầng AI) là hướng đi tối ưu. Bitcoin mining linh hoạt và có thể ngắt quãng, trong khi AI cung cấp doanh thu dài hạn theo hợp đồng. Sự kết hợp này giúp các công ty đa dạng hóa nguồn thu, giảm rủi ro.

Điều người giao dịch cần theo dõi

Trong bối cảnh thị trường hiện tại, với DXY ở mức 98.9 và lợi suất thực có xu hướng giảm, Bitcoin vẫn nhạy cảm với thanh khoản toàn cầu. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung vào giá, người giao dịch nên theo dõi hashrate và số lượng thợ mào hoạt động. Nếu hashrate tiếp tục giảm trong khi giá tăng, đó có thể là dấu hiệu của sự mất cân bằng cung cầu ngắn hạn. Ngược lại, nếu các công ty lớn duy trì mô hình kép, mạng lưới có thể vẫn ổn định.

Ngoài ra, cần chú ý đến các bài phát biểu của Fed và dữ liệu PCE lõi vào cuối ngày, vì chúng ảnh hưởng đến thanh khoản và tâm lý rủi ro. Sự chuyển dịch hạ tầng từ Bitcoin sang AI là một xu hướng dài hạn, và nó có thể định hình lại cấu trúc ngành khai thác trong nhiều năm tới.