Xuất khẩu Trung Quốc vẫn mạnh nhờ AI: Hàm ý cho tỷ giá và chuỗi cung ứng Việt Nam

Xuất khẩu Trung Quốc vượt kỳ vọng nhờ làn sóng AI

Số liệu hải quan Trung Quốc công bố ngày 7/8 cho thấy xuất khẩu tháng 7 tăng khoảng 23% so với cùng kỳ năm ngoái (tính theo USD), cao hơn mức dự báo 22% của giới phân tích, dù đã chậm lại so với mức tăng khoảng 27% của tháng 6 – tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 10/2021. Động lực chính đến từ nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm liên quan đến AI, khi các tập đoàn công nghệ tiếp tục đẩy mạnh xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Điều này cho thấy dù nền kinh tế Trung Quốc đang chững lại (GDP quý 2 chỉ tăng khoảng 4,3%, mức yếu nhất kể từ cuối 2022), xuất khẩu vẫn là trụ đỡ chính, bù đắp cho tiêu dùng nội địa ảm đạm.

Đáng chú ý, một phần tăng trưởng xuất khẩu còn đến từ việc các doanh nghiệp Trung Quốc đẩy nhanh hàng sang Mỹ trước khi mức thuế mới khoảng 12,5% có hiệu lực vào cuối tháng 7, thay thế cho mức thuế tạm thời thấp hơn trước đó. Điều này tạo ra hiệu ứng “kéo cầu” tạm thời, nhưng cũng đồng nghĩa với việc đà xuất khẩu có thể chững lại trong những tháng tới.

Thặng dư thương mại lớn và căng thẳng Mỹ – Trung leo thang

Cán cân thương mại của Trung Quốc trong tháng 7 đạt thặng dư khoảng 112 tỷ USD, cao hơn dự báo 107 tỷ USD, dù thu hẹp so với mức 126 tỷ USD của tháng 6. Thặng dư kéo dài trên 1.000 tỷ USD trong năm 2025 tiếp tục là điểm gây căng thẳng với Mỹ và EU, khiến các nước này gây áp lực buộc Trung Quốc tái cân bằng nền kinh tế theo hướng tiêu dùng nội địa. Ngay trong tuần này, Bắc Kinh đã áp đặt hạn chế xuất khẩu drone để đáp trả các biện pháp hạn chế công nghệ và danh sách đen lao động cưỡng bức của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến thương mại mới, bất chấp các cuộc đàm phán cấp cao đang được lên kế hoạch.

Sự leo thang này có thể tác động đến tâm lý rủi ro toàn cầu, đặc biệt là các đồng tiền hàng hóa như đô la Úc, và gián tiếp ảnh hưởng đến dòng vốn vào các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Hàm ý cho tỷ giá USD/VND và điều hành của Ngân hàng Nhà nước

Với việc Trung Quốc vẫn duy trì xuất khẩu mạnh nhờ AI, chuỗi cung ứng khu vực tiếp tục được hưởng lợi, bao gồm cả Việt Nam – nơi đóng vai trò trung chuyển và sản xuất linh kiện cho các tập đoàn công nghệ. Điều này hỗ trợ dòng kiều hối và vốn FDI, qua đó giảm áp lực lên tỷ giá USD/VND. Tuy nhiên, nếu căng thẳng Mỹ – Trung leo thang, dòng vốn có thể bị xáo trộn, khiến đồng USD mạnh lên tạm thời và gây áp lực lên các đồng tiền châu Á.

Trên thị trường quốc tế, chỉ số DXY hiện ở mức 99,6 điểm, giảm 0,36%, cho thấy đồng USD đang yếu đi. Điều này cùng với giá vàng tăng mạnh (+2,4% lên 4.341 USD/oz) phản ánh tâm lý tìm kiếm tài sản an toàn, nhưng cũng có thể là tín hiệu cho thấy Fed sẽ sớm nới lỏng chính sách tiền tệ. Nếu Fed hạ lãi suất, áp lực lên tỷ giá USD/VND sẽ giảm bớt, tạo điều kiện cho Ngân hàng Nhà nước (NHNN) linh hoạt hơn trong điều hành chính sách tiền tệ, có thể ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng.

NHNN thời gian qua đã kiên định với mục tiêu ổn định tỷ giá, bán can thiệp khi cần thiết. Với bối cảnh USD suy yếu và xuất khẩu khu vực tích cực, áp lực tỷ giá có thể dịu bớt trong ngắn hạn, nhưng rủi ro từ căng thẳng thương mại Mỹ – Trung vẫn là yếu tố cần theo dõi sát sao.

Điều người giao dịch cần lưu ý

Dữ liệu lạm phát và PPI của Trung Quốc sẽ được công bố vào sáng nay (9/8), với dự báo CPI tăng 0,8% so với cùng kỳ, PPI tăng 3,8%. Nếu lạm phát Trung Quốc thấp hơn dự kiến, có thể làm dấy lên lo ngại về nhu cầu nội địa yếu, ảnh hưởng đến tăng trưởng khu vực và tác động đến tỷ giá. Người giao dịch nên theo dõi các mốc quan trọng như phản ứng của USD/VND quanh vùng 25.400 – 25.600, cũng như diễn biến của chỉ số DXY và giá vàng để đánh giá xu hướng dòng vốn.

Ngoài ra, các số liệu việc làm ADP của Mỹ vào ngày 11/8 sẽ cung cấp thêm tín hiệu về sức khỏe thị trường lao động Mỹ, từ đó ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất của Fed. Nếu số liệu yếu, đồng USD có thể tiếp tục suy yếu, hỗ trợ tỷ giá USD/VND hạ nhiệt. Ngược lại, nếu số liệu mạnh, áp lực tỷ giá có thể quay trở lại. Việc theo dõi sát các sự kiện này sẽ giúp nhà giao dịch có cái nhìn rõ ràng hơn về xu hướng tỷ giá trong ngắn hạn.