Dầu vượt 100 USD và lợi suất 10 năm Mỹ chạm 5,02%: thị trường bước vào FOMC với hai cú sốc cùng lúc

Bức tranh chung: hai cú sốc nguồn cung và lãi suất đang chồng lên nhau

Phiên hôm nay không có một sự kiện đơn lẻ nào định hình thị trường, mà là hai lực đẩy cùng lúc. Thứ nhất, sự cố đường ống Đông–Tây của Saudi Arabia sau các cuộc tấn công bằng drone đã đẩy Brent vượt 107 USD, với 4 triệu thùng/ngày rơi vào thế rủi ro và thời gian sửa chữa ước tính 3–5 tuần. Thứ hai, lợi suất trái phiếu 10 năm Mỹ lần đầu chạm 5,02% kể từ khủng hoảng tài chính 2007, kéo theo Đức và Nhật cũng lập đỉnh nhiều thập kỷ.

Hai cú sốc này không độc lập. Giá năng lượng cao là nguyên nhân trực tiếp đẩy kỳ vọng lạm phát lên, và thị trường đang định giá gần 100 điểm cơ bản tăng lãi suất của Fed trong 12 tháng tới — đảo ngược hoàn toàn so với mức 46% chỉ một tháng trước, theo khảo sát CNBC Fed. DXY phản ánh sự căng thẳng đó ở mức 99,545 (+0,08%), nhưng mức tăng này khá khiêm tốn so với quy mô của cú sốc lợi suất.

Điều đáng chú ý nhất: USD/JPY tăng 0,42% bất chấp BoJ sắp họp

Trong khi euro gần như đứng yên (EUR/USD 1,15496, +0,01%) và vàng giảm nhẹ (4.294,64 USD, -0,10%), đồng yên là điểm nóng thực sự của phiên với USD/JPY vọt lên 154,981 (+0,42%).

Điều đáng chú ý là BoJ dự kiến tăng lãi suất 25 điểm cơ bản lên 1,25% trong cuộc họp 17–18/9, theo dự báo của Standard Chartered. Đà tăng 5% của yên Nhật trong tháng 9 đang đặt cược khá nhiều vào một BoJ diều hâu, nhưng đồng thời thị trường lại xem nhẹ kịch bản Fed tăng lãi suất liên tục. Khi lợi suất Mỹ vượt 5%, chênh lệch lãi suất hai bên càng nới rộng, và USD/JPY quanh 155 chưa phản ánh hết rủi ro đảo chiều về vùng 157 nếu Fed tỏ ra cứng rắn hơn dự kiến.

Ở châu Âu, EUR/USD thu hẹp biên độ còn 25 pip trong khi ATR(14) vẫn ở 48 pip, với kháng cự 1,15933 gần như trùng khít giá hiện tại. Đây là trạng thái nén điển hình trước một sự kiện lớn — và FOMC đêm nay chính là chất xúc tác.

Các mặt trận khác: đình lạm hiện diện trong dữ liệu, hàng hoá lan sang tiền tệ

Chỉ số Empire Fed tháng 9 chỉ đạt +7,6 so với dự báo +15,0 và mức +20,6 tháng trước, nhưng điểm đáng lo nằm ở cấu trúc: đơn hàng mới rơi từ +17,3 xuống +2,0 trong khi giá đầu vào leo lên +63,1, gần đỉnh từ 2022. Đây là tín hiệu đình lạm điển hình — sản xuất yếu đi nhưng chi phí vẫn tăng.

Bên kia bờ Đại Tây Dương, ZEW Đức cho thấy kỳ vọng chỉ đạt 34,7 so với dự báo 40,0, dù chỉ số điều kiện hiện tại bất ngờ vượt kỳ vọng ở -47,1. Nền kinh tế Đức có vẻ đã chạm đáy nhưng đà hồi phục bị giới hạn bởi giá năng lượng cao.

Trên thị trường hàng hoá, câu chuyện không chỉ là dầu thô. Ba trong sáu nhà máy lọc dầu diesel lớn nhất Nga đã dừng hoặc chỉ chạy 25% công suất, đẩy xuất khẩu diesel của Nga xuống dưới 1 triệu tấn/tháng — khoảng trống nguồn cung này chưa được phản ánh đầy đủ vào crack spread châu Âu. Rabobank đã nâng dự báo khí đốt TTF quý 4/2026 lên 72 EUR/MWh do gián đoạn Hormuz kéo dài và tồn kho châu Âu thấp.

Về phía Mỹ, dự trữ dầu chiến lược (SPR) đã chạm đáy từ thập niên 1980, và chênh lệch giữa Brent giao ngay với hợp đồng kỳ hạn gần nhất nới lên mức cao nhất kể từ giữa tháng 4 — cấu trúc kỳ hạn đang phát tín hiệu thắt chặt nguồn cung vật chất mà giá giao ngay chưa phản ánh hết.

Những gì đáng chờ đợi trong phiên đêm nay và ngày mai

Trọng tâm tuyệt đối là cuộc họp FOMC. Với lợi suất 10 năm đã ở 5,02% và 86% nhà kinh tế dự báo ít nhất một lần tăng lãi suất trong 12 tháng tới, câu hỏi không còn là Fed có diều hâu hay không, mà là Fed diều hâu đến mức nào so với kỳ vọng đã được định giá.

Nghịch lý cần theo dõi: nếu thị trường đã định giá gần 100 điểm cơ bản tăng lãi suất, rủi ro lớn nhất cho USD có thể nằm ở chính sự đồng thuận này. Bất kỳ tín hiệu nào cho thấy Fed thận trọng hơn — hoặc lo ngại về tác động của lợi suất cao lên tăng trưởng — đều có thể đảo chiều DXY nhanh chóng.

Bên cạnh đó, BoJ họp ngày 17–18/9 với dự báo tăng lãi suất lên 1,25%, và BoE quyết định lãi suất vào thứ Năm khi tăng trưởng lương Anh đã hạ nhiệt về 3,9% — mức yếu nhất kể từ cuối 2020 — nhưng áp lực giá năng lượng đang kéo rủi ro lạm phát trở lại.

Với vàng, ngưỡng 4.275 USD (SMA50) là mốc giằng co quan trọng. Giá vẫn dưới ngưỡng thoái lui 50% của sóng tăng tháng 6–8, và câu hỏi đặt ra là liệu dòng tiền định lượng đã bán xong hay đây chỉ là nhịp hồi kỹ thuật trước khi FOMC xác nhận xu hướng.