Sinopec dự báo nhu cầu dầu Trung Quốc giảm 8,9%: đỉnh đã đến sớm hơn dự kiến?

Nhu cầu dầu Trung Quốc giảm mạnh: tín hiệu cấu trúc hay chu kỳ?

Sinopec – nhà lọc dầu lớn nhất thế giới – vừa đưa ra dự báo gây chú ý: nhu cầu dầu của Trung Quốc trong năm 2026 có thể giảm 8,9% so với năm 2025, tương đương mức giảm trung bình 600.000 thùng/ngày. Đây là mức suy giảm hiếm thấy đối với quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, và nếu thành hiện thực, nó sẽ đánh dấu một bước ngoặt trong cấu trúc tiêu thụ năng lượng toàn cầu.

Điểm đáng lưu ý là mức giảm này không chỉ đến từ yếu tố chu kỳ. Sinopec cho biết giá dầu và nhiên liệu cao – một phần do xung đột Iran – đã đẩy nhanh quá trình chuyển dịch sang xe điện (EV), qua đó bào mòn nhu cầu nhiên liệu giao thông đường bộ. Nói cách khác, giá cao đã kích hoạt phản ứng phía cầu mạnh mẽ hơn dự kiến, đồng thời thúc đẩy một xu hướng vốn đã diễn ra: điện khí hóa giao thông.

Cơ cấu sụt giảm: xăng và dầu diesel chịu áp lực nặng

Dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Kinh tế và Phát triển Sinopec cho thấy mức giảm không đồng đều. Nhu cầu xăng dự kiến giảm 8,7%, trong khi dầu diesel – nhiên liệu chính cho vận tải hạng nặng và công nghiệp – lao dốc tới 11,4%. Đây là mức giảm đặc biệt nghiêm trọng vì diesel thường gắn với hoạt động kinh tế thực, từ vận tải đến xây dựng và khai khoáng.

Ngược lại, nhiên liệu máy bay (jet fuel) là sản phẩm duy nhất tăng trưởng, với mức tăng 1,3% so với năm 2025, nhờ nhu cầu đi lại trong các kỳ nghỉ và sự phục hồi của các đường bay quốc tế. Sự phân hóa này cho thấy áp lực chủ yếu tập trung vào giao thông đường bộ – nơi xe điện đang thay thế nhanh chóng – trong khi hàng không vẫn chưa có giải pháp thay thế nhiên liệu hóa thạch ở quy mô lớn.

Trong nửa đầu năm 2026, Sinopec ghi nhận mức tiêu thụ sản phẩm dầu tinh chế nội địa giảm 8,6% so với cùng kỳ, với xăng giảm 7,9%, diesel giảm 11,5% và jet fuel tăng 1,3%. Đây là mức tiêu thụ nhiên liệu nội địa thấp nhất trong gần một thập kỷ.

Tác động vòng hai: lạm phát và các đồng tiền hàng hoá

Sự suy giảm nhu cầu dầu Trung Quốc có thể tạo hiệu ứng vòng hai lên lạm phát toàn cầu và các đồng tiền hàng hoá. Thứ nhất, nếu nhu cầu dầu giảm mạnh, giá dầu có thể chịu áp lực giảm – yếu tố có thể làm dịu lạm phát nhập khẩu ở nhiều nền kinh tế, nhưng đồng thời phản ánh tăng trưởng kinh tế yếu hơn. Đối với các ngân hàng trung ương, đây là tín hiệu hai mặt: lạm phát hạ nhiệt có thể mở đường cho nới lỏng, nhưng nhu cầu yếu cũng là dấu hiệu suy thoái.

Thứ hai, các đồng tiền hàng hoá như CAD, AUD và NOK chịu ảnh hưởng trực tiếp. CAD và NOK gắn với dầu khí, trong khi AUD phụ thuộc vào kim loại và quặng sắt – những lĩnh vực có thể chịu tác động nếu kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại. Đặc biệt, CAD đang đối mặt với kỳ vọng lạm phát Canada duy trì ở mức 3,0% (dự báo cho ngày 14/09), trong khi lạm phát lõi được dự báo ổn định ở 2,3%. Nếu giá dầu giảm do nhu cầu Trung Quốc yếu, CAD có thể mất đi một trụ cột hỗ trợ.

Thứ ba, việc Trung Quốc cắt giảm nhập khẩu dầu thô và tạm cấm xuất khẩu nhiên liệu vào mùa xuân và đầu mùa hè đã giúp quốc gia này xử lý khủng hoảng eo biển Hormuz tốt hơn dự kiến. Điều này cho thấy Trung Quốc đang chủ động giảm phụ thuộc vào dầu nhập khẩu, một xu hướng có thể làm thay đổi cán cân quyền lực trên thị trường năng lượng toàn cầu.

Hệ quả đối với thị trường và chiến lược giao dịch

Về ngắn hạn, thị trường dầu có thể phản ứng với dự báo này bằng cách định giá lại rủi ro nhu cầu. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng giá dầu còn chịu ảnh hưởng từ nguồn cung – đặc biệt là căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông và các lệnh trừng phạt. Dự báo của Sinopec tập trung vào nhu cầu, nhưng nếu nguồn cung cũng bị gián đoạn, giá có thể không giảm tương ứng.

Đối với các đồng tiền hàng hoá, tác động có thể không đồng đều. CAD có thể chịu áp lực nếu giá dầu giảm, nhưng lạm phát Canada vẫn ở mức 3,0% – cao hơn mục tiêu của Ngân hàng Trung ương Canada – có thể khiến cơ quan này duy trì lập trường diều hâu, hỗ trợ phần nào cho CAD. AUD có thể hưởng lợi nếu Trung Quốc chuyển sang nhập khẩu nhiều kim loại hơn để xây dựng cơ sở hạ tầng cho xe điện, nhưng cũng có thể chịu tổn thất nếu tăng trưởng chung chậm lại. NOK phụ thuộc vào giá dầu và khí đốt châu Âu, nên cũng nhạy cảm với nhu cầu Trung Quốc.

Trên thị trường tiền tệ, chỉ số DXY hiện ở mức 99,094, gần như không đổi trong phiên, trong khi vàng tăng 0,68% lên 4.346,23 USD/oz – phản ánh nhu cầu trú ẩn vẫn hiện diện. EUR/USD giảm nhẹ 0,12% về 1,15978, còn USD/JPY giảm 0,62% xuống 153,468. Những biến động này cho thấy thị trường đang chờ đợi thêm dữ liệu, đặc biệt là báo cáo lạm phát Canada và việc làm ADP của Mỹ trong tuần tới.

Điều cần theo dõi

Trong những tuần tới, giới giao dịch nên tập trung vào ba yếu tố: (1) dữ liệu tồn kho dầu thô và sản phẩm tinh chế tại Mỹ và Trung Quốc, để xác nhận liệu nhu cầu yếu có đang lan rộng; (2) diễn biến giá dầu – đặc biệt là mức hỗ trợ tâm lý quanh 70 USD/thùng đối với WTI – và phản ứng của các đồng tiền hàng hoá; (3) báo cáo lạm phát Canada ngày 14/09, vì nếu lạm phát hạ nhiệt, CAD có thể chịu thêm áp lực từ kỳ vọng cắt giảm lãi suất. Ngoài ra, cần theo dõi tốc độ tăng trưởng doanh số xe điện tại Trung Quốc, vì đây là biến số cấu trúc quan trọng nhất đối với nhu cầu dầu dài hạn.