Ngân hàng trung ương mua ròng 1.045 tấn vàng năm 2024, kéo dài chuỗi 15 năm

Cơn khát vàng của các ngân hàng trung ương toàn cầu không hề suy giảm trong năm 2024, khi họ mua ròng tổng cộng 1.045 tấn – vượt xa mức trung bình 473 tấn mỗi năm trong giai đoạn 2010-2021. Đây là năm thứ ba liên tiếp nhu cầu vượt mốc 1.000 tấn, khẳng định xu hướng tích trữ vàng như một tài sản chiến lược giữa bối cảnh bất ổn kinh tế và địa chính trị leo thang.

Động lực mua vào: Từ Ba Lan đến Ấn Độ

Ngân hàng Quốc gia Ba Lan (NBP) là nhà mua vàng lớn nhất năm 2024, bổ sung 90 tấn, nâng tổng dự trữ lên 448 tấn – tương đương 17% tổng dự trữ quốc tế. Thống đốc Adam Glapiński từng tuyên bố muốn nâng tỷ trọng vàng lên 20%, cho thấy tham vọng đa dạng hóa dự trữ của nước này.

Không chỉ Ba Lan, nhiều ngân hàng trung ương khác cũng tích cực mua vào. Ngân hàng Trung ương Thổ Nhĩ Kỳ (CBRT) tăng 75 tấn, trong khi Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) mua 73 tấn – gấp bốn lần so với năm 2023. Đáng chú ý, RBI và Ngân hàng Trung ương Nigeria đã hồi hương vàng từ nước ngoài, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lưu trữ trong nước.

Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) mua 44 tấn, chủ yếu trong quý I và cuối năm, nâng tổng dự trữ lên 2.280 tấn – dù vẫn chỉ chiếm 5% tổng dự trữ quốc tế. Các ngân hàng Trung và Đông Âu như Cộng hòa Séc (20 tấn), Hungary (16 tấn) hay Serbia (8 tấn) cũng góp phần vào xu hướng chung.

Hoạt động bán ra: Chỉ mang tính chiến thuật

Trong khi lực mua áp đảo, một số ngân hàng trung ương đã bán vàng nhưng với khối lượng khiêm tốn, chủ yếu để quản lý thanh khoản hoặc tận dụng giá cao. Ngân hàng Trung ương Philippines bán 30 tấn từ tháng 3 đến tháng 8, lý giải do giá vàng tăng mạnh. Kazakhstan bán ròng 10 tấn, dù sau đó đã mua lại trong quý III. Ngân hàng Thái Lan ghi nhận giảm dự trữ nhưng khẳng định không phải do bán vàng, mà do thay đổi định nghĩa theo tiêu chuẩn IMF.

Các đợt bán này chỉ mang tính chiến thuật, không phản ánh sự đảo chiều chiến lược. Thực tế, tổng cầu vẫn vượt xa nguồn cung, củng cố vai trò của vàng như một kênh trú ẩn an toàn trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Mỹ biến động và đồng USD suy yếu.

Triển vọng: Nhu cầu vàng vẫn được hỗ trợ bởi bất ổn toàn cầu

Mặc dù dữ liệu bán ra có thể khiến một số nhà đầu tư lo ngại, nhưng xu hướng mua ròng kéo dài 15 năm cho thấy các ngân hàng trung ương coi vàng là tài sản chiến lược dài hạn. Bất ổn địa chính trị và kinh tế vẫn ở mức cao trong năm 2025, cùng với kỳ vọng lạm phát và chính sách tiền tệ nới lỏng của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), sẽ tiếp tục hỗ trợ giá vàng.

Việc các ngân hàng trung ương tăng mua vàng thường đi kèm với nhu cầu trú ẩn an toàn, đặc biệt khi đồng USD suy yếu và lợi suất thực của trái phiếu Mỹ giảm. Điều này giải thích tại sao vàng vẫn giữ được sức hấp dẫn trong môi trường lãi suất cao, khi các nhà đầu tư tìm kiếm tài sản không bị bào mòn bởi lạm phát.

Với việc các ngân hàng trung ương tiếp tục đa dạng hóa dự trữ, nhu cầu vàng có thể duy trì ở mức cao trong trung hạn. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần theo dõi sát các số liệu kinh tế Mỹ, đặc biệt là báo cáo việc làm, để đánh giá tác động đến chính sách tiền tệ của Fed và từ đó có chiến lược phù hợp cho kim loại quý này.