BoJ nâng lãi suất lên 1,25% nhưng yen vẫn chịu áp lực: hai phiếu chống hé lộ giới hạn can thiệp

BoJ tăng lãi suất, thị trường phản ứng ngược

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã nâng lãi suất chính sách thêm 25 điểm cơ bản lên 1,25%. Đây là mức cao nhất trong nhiều năm, nhưng phản ứng của thị trường lại đi ngược hoàn toàn với logic thông thường: USD/JPY tăng gần một figure sau quyết định, giao dịch quanh 157 và hiện đứng ở 156,854 tính đến 02:42 ngày 20/09/2026 theo giờ Việt Nam, tăng 0,58% so với phiên trước.

Điều đáng chú ý không nằm ở bản thân việc tăng lãi suất — động thái này đã được định giá gần như đầy đủ trước đó. Điểm mấu chốt là tỷ lệ biểu quyết 7-2. Hai thành viên hội đồng là Toichiro Asada và Ayano Sato đã bỏ phiếu chống lại việc tăng lãi suất. Cả hai đều do Thủ tướng Takaichi bổ nhiệm, qua đó phản ánh gián tiếp lập trường của chính phủ đối với tốc độ thắt chặt tiền tệ.

Tại sao yen yếu dù lãi suất tăng?

Cơ chế ở đây khá rõ ràng. Thị trường đã kỳ vọng BoJ tăng 25 điểm cơ bản, nên khi điều đó xảy ra, không có yếu tố bất ngờ tích cực nào để đẩy yen lên. Ngược lại, trong những tuần trước quyết định, đã xuất hiện đồn đoán về khả năng BoJ tăng mạnh hơn (jumbo hike). Khi kịch bản đó không thành hiện thực, áp lực bán yen gia tăng.

Quan trọng hơn, ngôn ngữ trong tuyên bố của BoJ — cam kết "tiếp tục nâng lãi suất chính sách và điều chỉnh mức độ nới lỏng tiền tệ" — giống hệt cách diễn đạt đã dùng từ tháng 7. Điều này cho thấy BoJ không sẵn sàng cho các đợt tăng liên tiếp. Với hai phiếu chống trong hội đồng, thị trường có lý do để tin rằng con đường thắt chặt phía trước sẽ chậm và gập ghềnh hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu.

Lạm phát lõi 1,7% — nền tảng mong manh cho thắt chặt

Dữ liệu CPI tháng 8 của Nhật Bản, loại trừ thực phẩm tươi sống, đã giảm nhẹ xuống 1,7%, thấp hơn mức đồng thuận. Đây là con số quan trọng vì nó cho thấy áp lực giá trong nước vẫn khá khiêm tốn. Khi lạm phát lõi dưới mục tiêu 2% của BoJ, lập luận cho việc tăng lãi suất nhanh chóng trở nên yếu đi đáng kể.

Sự kết hợp giữa lạm phát thấp, hai phiếu chống trong hội đồng và cam kết thắt chặt chỉ ở mức thận trọng tạo ra một bức tranh nhất quán: BoJ đang đi chậm hơn nhiều so với những gì một ngân hàng trung ương đang trong chu kỳ thắt chặt bình thường sẽ làm. Điều này trực tiếp làm suy yếu yen.

Bất đồng nội bộ BoJ và giới hạn của can thiệp

Điểm mấu chốt mà nhà giao dịch cần nắm là ý nghĩa của hai phiếu chống đối với khả năng can thiệp. Khi chính phủ có đại diện trong hội đồng BoJ bỏ phiếu chống tăng lãi suất, điều đó gửi tín hiệu rằng Tokyo không muốn yen mạnh lên quá nhanh. Một chính phủ không muốn BoJ thắt chặt mạnh cũng sẽ không vội vàng can thiệp để đẩy yen lên.

Điều này đặt ra giới hạn thực tế cho cả hai phía. Về phía BoJ, khó có thể tăng lãi suất liên tiếp khi có bất đồng nội bộ ở cấp cao nhất. Về phía Bộ Tài chính, can thiệp bán USD/mua yen trở nên khó biện minh hơn về mặt chính trị khi chính phủ đang phản đối thắt chặt tiền tệ. Kết quả là USD/JPY có xu hướng neo ở vùng cao hơn so với khi cả hai công cụ — lãi suất và can thiệp — đều sẵn sàng được triển khai mạnh mẽ.

Các mốc kỹ thuật và kịch bản phiên tới

Về mặt kỹ thuật, vùng 157 là ngưỡng tâm lý quan trọng mà USD/JPY đã chạm sau quyết định của BoJ. Việc giá không giữ được trên mức này và hiện điều chỉnh về 156,854 cho thấy lực bán xuất hiện ở vùng đỉnh. Hỗ trợ gần nhất nằm quanh 156,0 — mức mà cặp tiền này đã vượt qua trước khi BoJ công bố quyết định.

Chỉ số DXY đứng ở 100,215 (-0,02%), gần như đi ngang, trong khi vàng tăng 0,91% lên 4.380,77 và EUR/USD nhích 0,09% lên 1,14856. Sự phân kỳ này cho thấy USD không mạnh lên trên diện rộng — đà tăng của USD/JPY chủ yếu đến từ yếu tố yen, không phải từ sức mạnh đồng bạc xanh. Đây là chi tiết quan trọng vì nó hàm ý rằng nếu có yếu tố nào đó hỗ trợ yen, cặp tiền có thể điều chỉnh nhanh.

Trong phiên tới, các sự kiện đáng chú ý gồm bài phát biểu của Fed Goolsbee lúc 17:30 ngày 21/09, chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago (dự báo 0,2 so với -0,08 kỳ trước) lúc 19:30, thay đổi việc làm ADP hàng tuần lúc 19:15 ngày 22/09, cùng phát biểu của Fed Williams (21:05) và Fed Jefferson (21:20) cùng ngày. Nếu các quan chức Fed tiếp tục giọng điệu cứng rắn, USD/JPY có thể kiểm định lại 157. Ngược lại, nếu dữ liệu việc làm yếu đi, áp lực lên vùng 156,0 sẽ gia tăng.

Điều cần theo dõi

Câu hỏi lớn nhất là liệu BoJ có thực sự sẵn sàng tăng lãi suất lần nữa trong cuộc họp tới hay không. Hai phiếu chống là tín hiệu cảnh báo rằng con đường đó không bằng phẳng. Nhà giao dịch nên theo dõi phát biểu của các thành viên BoJ trong những tuần tới, đặc biệt là bất kỳ thay đổi nào trong ngôn ngữ về "điều chỉnh mức độ nới lỏng". Song song đó, dữ liệu lạm phát Tokyo công bố đầu tháng 10 sẽ là thước đo quan trọng để đánh giá liệu áp lực giá có đủ mạnh để biện minh cho một đợt tăng nữa hay không. Và trên hết, cần quan sát xem liệu Bộ Tài chính Nhật Bản có đưa ra bất kỳ bình luận nào về biến động tỷ giá hay không — bởi im lặng ở vùng 157 có thể là tín hiệu cho thấy ngưỡng can thiệp thực tế đã dịch chuyển lên cao hơn.