SNB đặt ổn định giá lên trên ổn định tài chính: hàm ý cho chính sách vĩ mô thận trọng

SNB tái khẳng định thứ bậc nhiệm vụ: ổn định giá trên hết

Trong bài phát biểu tại Basel, Phó Chủ tịch SNB một lần nữa nhấn mạnh thứ bậc nhiệm vụ của ngân hàng trung ương Thụy Sĩ: ổn định giá cả là ưu tiên hàng đầu, được hiến định và cụ thể hóa trong Luật Ngân hàng Quốc gia, còn ổn định tài chính là nhiệm vụ trong khuôn khổ đó. Sự phân cấp này không chỉ mang tính pháp lý mà còn định hướng cách SNB sử dụng công cụ: lãi suất chỉ tập trung cho mục tiêu giá cả (policy rate 'sạch'), còn rủi ro tài chính được xử lý bằng công cụ vĩ mô thận trọng, cụ thể là bộ đệm vốn chống chu kỳ (CCyB).

Điều này có ý nghĩa quan trọng với thị trường: SNB sẽ không 'đi ngược gió' bằng cách tăng lãi suất chỉ vì lo ngại bong bóng tài sản. Thay vào đó, nếu rủi ro tài chính gia tăng, SNB sẽ siết chặt CCyB – công cụ duy nhất trong khuôn khổ pháp lý Thụy Sĩ. Các nhà giao dịch cần theo dõi sát các quyết định CCyB, vì chúng ảnh hưởng trực tiếp đến thanh khoản và tín dụng, qua đó tác động đến tỷ giá CHF.

Bài học từ Credit Suisse và chu kỳ lãi suất thấp

Bài phát biểu nhắc lại ba ví dụ gần đây minh họa sự tương tác giữa chính sách tiền tệ và ổn định tài chính. Cuộc khủng hoảng Credit Suisse năm 2023 cho thấy ổn định tài chính là tiền đề cho ổn định giá cả – khi ngân hàng lớn sụp đổ, kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ bị tắc nghẽn. Giai đoạn lãi suất thấp 2009–2021 cho thấy rủi ro tài chính có thể tích tụ ngay cả khi lạm phát thấp, đòi hỏi công cụ vĩ mô thận trọng bổ sung.

Đáng chú ý, SNB thừa nhận rằng việc giải phóng CCyB trong đại dịch COVID-19 đã phục vụ hai mục đích khác nhau: tăng cường khả năng chống chịu cho thị trường bất động sản và giải phóng vốn để hấp thụ các cú sốc không liên quan. Điều này tạo ra xung đột tiềm ẩn, và SNB đề xuất nghiên cứu bổ sung một bộ đệm vốn có thể giải phóng riêng, tách biệt khỏi CCyB – một thay đổi có thể ảnh hưởng đến yêu cầu vốn của ngân hàng Thụy Sĩ trong tương lai.

CCyB: công cụ then chốt và giới hạn pháp lý

CCyB của Thụy Sĩ hiện đang ở mức tối đa 2,5% – mức trần pháp lý duy nhất trên thế giới. Điều này có nghĩa là SNB không thể tăng CCyB thêm nếu rủi ro bất động sản tiếp tục leo thang. Nếu không có cải cách khung pháp lý, SNB sẽ hết 'đạn' để xử lý rủi ro tài chính mà không đụng đến lãi suất. Đây là điểm thị trường có thể đang đọc sai: nhiều người kỳ vọng SNB sẽ tăng lãi suất nếu bong bóng nhà đất phình to, nhưng theo tuyên bố này, SNB sẽ ưu tiên tìm cách nới trần CCyB hoặc bổ sung công cụ mới, thay vì dùng lãi suất.

Phản ứng của thị trường sau bài phát biểu khá dè dặt: CHF không biến động mạnh, EUR/CHF giao dịch quanh vùng 0.93, trong khi USD/CHF nhích nhẹ. Điều này cho thấy giới giao dịch vẫn đang chờ đợi tín hiệu cụ thể hơn từ SNB, đặc biệt là về khả năng điều chỉnh CCyB trong các cuộc họp chính sách tới.

Hàm ý cho thị trường: theo dõi CCyB, không chỉ lãi suất

Với việc SNB khẳng định 'policy rate sạch', các nhà giao dịch nên chuyển trọng tâm theo dõi từ lãi suất sang các công cụ vĩ mô thận trọng. Mỗi quyết định thay đổi CCyB sẽ ảnh hưởng đến chi phí vốn của ngân hàng, từ đó tác động đến tín dụng bất động sản và tỷ giá CHF. Ngoài ra, đề xuất bổ sung bộ đệm vốn mới có thể là tín hiệu cho thấy SNB đang chuẩn bị cho kịch bản rủi ro tài chính gia tăng trong bối cảnh lãi suất toàn cầu vẫn ở mức cao.

Trong ngắn hạn, thị trường sẽ chú ý đến biên bản họp ECB và các dữ liệu kinh tế Mỹ trong ngày, nhưng với CHF, yếu tố quyết định vẫn là động thái của SNB. Nếu SNB bắt đầu thảo luận về việc nới trần CCyB hoặc áp dụng bộ đệm mới, CHF có thể biến động mạnh hơn. Ngược lại, nếu SNB giữ nguyên hiện trạng, CHF sẽ tiếp tục phụ thuộc vào chênh lệch lãi suất với USD và EUR.