Lạm phát Tokyo và kỳ vọng tăng lãi suất BoJ tháng 9: tín hiệu từ Himino về rủi ro lạm phát tăng

Lạm phát Tokyo: tín hiệu sớm cho quyết định tháng 9

Số liệu lạm phát khu vực Tokyo công bố sáng nay (28/8) là mảnh ghép cuối cùng trước cuộc họp chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) vào tháng 9. Thị trường đang đặt cược gần 80% khả năng BoJ nâng lãi suất lên 1,25%, tăng mạnh từ mức 65% hồi đầu tháng 8. Sự thay đổi này đến từ hai yếu tố: chuỗi dữ liệu lạm phát nóng liên tiếp và phát biểu mới nhất của Phó Thống đốc Ryozo Himino.

Số liệu tháng 7 vừa qua đã tạo tiền lệ rõ ràng. CPI lõi (loại trừ thực phẩm tươi sống) tại Tokyo tăng 1,9% so với cùng kỳ, cao hơn dự báo 1,7% và là mức nhanh nhất kể từ tháng 1. Đáng chú ý hơn, thước đo lạm phát cơ bản mà BoJ ưa thích – CPI loại trừ cả thực phẩm tươi và năng lượng – đạt 2,0%, vượt mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương. Điều này cho thấy áp lực giá đang lan rộng, không chỉ do giá năng lượng.

Cơ chế được giới phân tích gọi là "naphtha-flation" – chi phí dầu thô và nguyên liệu tăng cao, kết hợp với đồng yen yếu, đẩy giá các mặt hàng tiêu dùng như chất tẩy rửa và nhựa. Đây là lý do khiến lạm phát cơ bản duy trì trên mục tiêu ngay cả khi chỉ số chung vẫn dưới 2% trong sáu tháng liên tiếp.

Himino và tín hiệu về rủi ro tăng

Phát biểu của Phó Thống đốc Himino trong tuần này mang hai thông điệp quan trọng. Thứ nhất, ông thừa nhận rủi ro lạm phát đang nghiêng về phía tăng – một sự thay đổi rõ rệt so với cách diễn đạt thận trọng trước đây của BoJ. Thứ hai, ông từ chối bình luận về kỳ vọng thị trường, nhưng điều đó không ngăn giới đầu tư diễn giải đây là tín hiệu cho thấy BoJ sẵn sàng hành động.

Sự ủng hộ từ chính phủ Takaichi cũng là một yếu tố không thể bỏ qua. Việc chính quyền được cho là ủng hộ việc thắt chặt sớm hơn đã loại bỏ một rào cản chính trị vốn từng khiến BoJ thận trọng trong các chu kỳ trước. Điều này giải thích vì sao kỳ vọng tăng lãi suất tăng vọt chỉ trong ba tuần.

Điều thị trường có thể đang bỏ qua

Một chi tiết kỹ thuật nhưng quan trọng: Cục Thống kê Nhật Bản đã chuyển năm gốc CPI từ 2020 sang 2025, bắt đầu từ số liệu tháng 7. Việc thay đổi này ảnh hưởng đến cách tính toán và có thể tạo ra sai lệch khi so sánh tháng qua tháng. Nhiều nhà phân tích đã cảnh báo nhưng thị trường vẫn có xu hướng phản ứng với con số tiêu đề mà không điều chỉnh cho yếu tố này.

Nếu lạm phát Tokyo tháng 8 tăng chậm lại do hiệu ứng năm gốc, có thể tạo ra một đợt điều chỉnh giảm nhẹ trong kỳ vọng tăng lãi suất. Ngược lại, nếu con số vẫn nóng, khả năng BoJ tăng lãi suất gần như chắc chắn, và đồng yen có thể mạnh lên. USD/JPY hiện quanh mức 159,37, nhạy cảm với bất kỳ thay đổi nào trong kỳ vọng chính sách.

Tác động lên thị trường và kịch bản tiếp theo

Đồng yen yếu là một phần của câu chuyện lạm phát, nhưng cũng là kênh truyền dẫn chính. Nếu BoJ tăng lãi suất vào tháng 9, chênh lệch lãi suất với Mỹ sẽ thu hẹp, hỗ trợ yen. Tuy nhiên, thị trường có thể đã phản ánh phần lớn kỳ vọng này, nên mức độ biến động sau quyết định thực tế có thể hạn chế.

Điều quan trọng cần theo dõi là cuộc họp báo sau quyết định. Nếu BoJ tăng lãi suất nhưng phát đi thông điệp ôn hòa, yen có thể giảm trở lại. Ngược lại, nếu họ nhấn mạnh rủi ro lạm phát tăng, thị trường có thể bắt đầu định giá thêm một đợt tăng nữa trong năm nay, tạo áp lực tăng lên lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản.

Kết luận

Số liệu lạm phát Tokyo hôm nay sẽ là chất xúc tác ngắn hạn cho USD/JPY và lợi suất JGB. Nhưng điều quan trọng hơn là cách BoJ truyền thông sau cuộc họp. Thị trường đang kỳ vọng một BoJ quyết đoán hơn, nhưng nếu lạm phát Tokyo thấp hơn dự báo, kỳ vọng đó có thể bị thổi bay. Người giao dịch nên chú ý đến biến động của lợi suất JGB kỳ hạn 2 năm và 10 năm – những chỉ báo nhạy cảm nhất với kỳ vọng chính sách – thay vì chỉ tập trung vào cặp USD/JPY.