Cung tiền Nhật Bản tháng 8: Tín hiệu gì trước cuộc họp BOJ?

Cung tiền chậm lại, nhưng lạm phát vẫn là bài toán khó

Số liệu vừa công bố từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cho thấy tăng trưởng cung tiền M2 trong tháng 8 chỉ đạt 1,2% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn mức 1,4% của tháng 7 và thấp hơn kỳ vọng thị trường là 1,3%. Tăng trưởng tín dụng cũng chậm lại, phản ánh nhu cầu vốn yếu trong nền kinh tế. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý không nằm ở con số tăng trưởng, mà ở việc BOJ vẫn đang phải đối mặt với lạm phát lõi (CPI) duy trì trên mục tiêu 2% trong nhiều tháng liên tiếp, dù cung tiền không tăng mạnh.

Điều này cho thấy áp lực giá tại Nhật Bản không còn đến từ phía cầu mà chủ yếu từ chi phí nhập khẩu do đồng yên yếu. USD/JPY đang giao dịch quanh mức 153,6, gần đỉnh nhiều tháng, khiến chi phí nhập khẩu năng lượng và nguyên liệu tiếp tục đẩy giá tiêu dùng lên cao. BOJ đã nhiều lần nhấn mạnh rằng họ sẽ theo dõi diễn biến giá cả, nhưng việc cung tiền tăng chậm cho thấy các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ thông qua tín dụng đang hoạt động không hiệu quả.

Thị trường đang đặt cược vào một BOJ diều hâu hơn

Sau khi BOJ tăng lãi suất lên 0,75% tại cuộc họp tháng 7, thị trường đã nhanh chóng định giá khả năng tăng thêm 25 điểm cơ bản trong cuộc họp tháng 10. Số liệu cung tiền yếu không làm thay đổi kỳ vọng này, bởi nhà đầu tư hiểu rằng BOJ đang ưu tiên kiểm soát lạm phát hơn là hỗ trợ tăng trưởng. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 1,45%, mức cao nhất kể từ năm 2008, phản ánh kỳ vọng thắt chặt tiếp tục.

Tuy nhiên, có một điểm mà thị trường có thể đang đọc sai: BOJ có thể sẽ không tăng lãi suất ngay trong tháng 10 nếu đồng yên tiếp tục mạnh lên nhờ hoạt động can thiệp của Bộ Tài chính. Chính phủ Nhật Bản đã nhiều lần bày tỏ lo ngại về biến động quá mức của tỷ giá, và nếu USD/JPY giảm xuống dưới mức 150, áp lực nhập khẩu sẽ dịu bớt, tạo điều kiện cho BOJ chờ đợi thêm dữ liệu.

Đồng yên yếu – con dao hai lưỡi với BOJ

Đồng yên yếu đang là vấn đề trung tâm trong các quyết định của BOJ. Một mặt, nó hỗ trợ lợi nhuận của các công ty xuất khẩu và giúp chỉ số Nikkei duy trì đà tăng. Mặt khác, nó làm gia tăng chi phí sinh hoạt của người dân, gây áp lực lên chính phủ và buộc BOJ phải hành động. Các nhà hoạch định chính sách đã nhiều lần nhấn mạnh rằng họ sẽ không nhắm mục tiêu tỷ giá, nhưng thực tế cho thấy biến động của USD/JPY có ảnh hưởng lớn đến quyết định lãi suất.

Trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự báo sẽ cắt giảm lãi suất trong các tháng tới, chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản có thể thu hẹp, hỗ trợ đồng yên. Nếu Fed thực sự nới lỏng, BOJ có thể tận dụng cơ hội này để tăng lãi suất mà không gây ra biến động quá lớn trên thị trường ngoại hối. Tuy nhiên, nếu Fed trì hoãn, đồng yên có thể tiếp tục suy yếu, buộc BOJ phải hành động sớm hơn dự kiến.

Những gì cần theo dõi tiếp theo

Cuộc họp chính sách của BOJ dự kiến diễn ra vào ngày 29-30/10 sẽ là sự kiện quan trọng nhất. Trước đó, các chỉ số CPI tháng 9 của Nhật Bản (công bố vào giữa tháng 10) sẽ là dữ liệu quyết định. Bên cạnh đó, nhà giao dịch cần theo dõi phát biểu của Thống đốc Ueda và các quan chức BOJ trong các diễn đàn quốc tế, cũng như diễn biến của đồng yên so với các đồng tiền chủ chốt. Nếu USD/JPY vượt qua mức 155, khả năng can thiệp sẽ tăng lên, tạo ra biến động mạnh trên thị trường. Ngược lại, nếu đồng yên mạnh lên trên mức 150, BOJ có thể chọn cách thận trọng hơn.