BofA nghi ngờ ba lần tăng lãi suất của Fed là chưa đủ: thị trường đang định giá sai điều gì?

Fed tăng lãi suất lần đầu từ 2023, nhưng dot plot mới là tâm điểm

Cuộc họp FOMC ngày 16/9 đã nâng lãi suất quỹ liên bang lên 3,75–4%, mức tăng 25 điểm cơ bản đầu tiên kể từ tháng 1/2023. Điều đáng chú ý không nằm ở quyết định — thị trường đã định giá gần như chắc chắn — mà ở hai tín hiệu đi kèm: biểu quyết đồng thuận 12-0 và dot plot cho thấy lãi suất cuối năm trung vị ở 3,6%, tương ứng thêm một lần tăng nữa. Mười sáu trong số 18 thành viên dự báo ít nhất một lần tăng trước hết năm.

Điểm thay đổi quan trọng so với các tuyên bố trước: Fed đã loại bỏ ngôn ngữ gắn lạm phát với cú sốc nguồn cung. Đây là tín hiệu chính trị rõ ràng — không còn viện dẫn lý do bên ngoài để trì hoãn hành động. Chủ tịch Kevin Warsh, người nổi tiếng với quan điểm diều hâu từ nhiệm kỳ thống đốc 2006–2011, đã nhấn mạnh tại họp báo rằng Fed không thể tác động đến giá dầu hay thực phẩm, nhưng có thể và sẽ đảm bảo biến động giá tương đối không lan rộng thành hiệu ứng vòng hai, vòng ba.

BofA: hai lần tăng nữa, và câu hỏi lớn hơn

Bank of America không rút lại dự báo hai lần tăng 25 điểm cơ bản vào tháng 10 và tháng 12. Nhưng họ đặt vấn đề xa hơn: liệu tổng cộng 75 điểm cơ bản trong năm 2026 có đủ đưa lạm phát về 2%?

Lập luận của BofA dựa trên hai trụ cột. Thứ nhất, lạm phát cơ bản đã kẹt quanh 2,5% trong nhiều quý — không phải vì cú sốc nguồn cung, mà vì chính sách chưa đủ thắt chặt. Thứ hai, nền kinh tế danh nghĩa vẫn tăng trưởng mạnh, làm giảm rủi ro suy thoái do tăng lãi suất nhưng đồng thời tăng rủi ro lạm phát dai dẳng. Theo góc nhìn tiền tệ học của Warsh, tăng trưởng danh nghĩa mạnh là hàm số của vận tốc tiền tệ và cung tiền — và cách duy nhất để kiểm soát là giảm vận tốc bằng cách nâng lãi suất.

Kịch bản khiến Fed phải dừng sớm hơn dot plot: nếu cú sốc nguồn cung từ xung đột Iran dai dẳng hơn dự báo, lạm phát do cung có thể duy trì ở mức cao. Khi đó Fed đối mặt lựa chọn khó: chấp nhận lạm phát trên mục tiêu thêm vài năm, hoặc gây áp lực lên tổng cầu mạnh hơn mức cần thiết trong quá khứ — và đánh đổi bằng suy thoái.

Thị trường lãi suất đang định giá gì so với BofA

CME FedWatch hiện cho xác suất tăng 25 điểm cơ bản vào ngày 28/10 là 55,4%, và xác suất ít nhất một lần tăng nữa vào ngày 9/12 là 89,6%. Nói cách khác, thị trường đang định giá gần như chắc chắn một lần tăng vào tháng 12, nhưng chỉ hơn tung đồng xu cho tháng 10.

Khoảng cách giữa định giá thị trường và dự báo BofA nằm ở tháng 10. Nếu BofA đúng, hợp đồng tương lai lãi suất ngắn hạn còn phải điều chỉnh — và đó là nguồn biến động tiềm năng cho USD trong vài tuần tới. Ngược lại, nếu dữ liệu lạm phát tháng 9 và 10 hạ nhiệt nhanh hơn dự kiến, thị trường có thể đúng và BofA phải hạ dự báo.

Điều thị trường có thể đang đọc sai: dot plot với trung vị 3,6% không phải là cam kết. Sự phân bổ 16/18 thành viên ủng hộ ít nhất một lần tăng nữa nghe có vẻ đồng thuận, nhưng khoảng cách giữa một lần và hai lần tăng là rất mỏng — chỉ cần một vài thành viên dịch chuyển quan điểm sau dữ liệu lạm phát tháng 9 là đủ thay đổi trung vị.

Phản ứng thị trường và tín hiệu từ giá

Tại thời điểm 02:26 ngày 20/9 giờ Việt Nam, chỉ số DXY ở 100,215, gần như đi ngang (-0,02%). EUR/USD ở 1,14856 (+0,09%), USD/JPY ở 156,854 (+0,58%) — đồng yên yếu hơn rõ rệt so với euro, phản ánh chênh lệch lãi suất vẫn nghiêng về phía USD. Vàng ở 4.380,77 USD/oz (+0,91%) — mức cao lịch sử, cho thấy dòng tiền vẫn tìm đến tài sản trú ẩn bất chấp Fed diều hâu.

Sự kết hợp này đáng chú ý: nếu thị trường tin hoàn toàn vào chu kỳ tăng lãi suất mạnh, vàng khó duy trì đà tăng. Việc vàng vẫn leo lên 4.380 USD trong khi DXY giữ trên 100 cho thấy nhà đầu tư đang phòng ngừa rủi ro địa chính trị (xung đột Iran) song song với rủi ro lạm phát dai dẳng — đúng kịch bản mà BofA mô tả.

Điều cần theo dõi

Ba sự kiện trong tuần tới sẽ định hình lại kỳ vọng. Bài phát biểu của Fed Goolsbee lúc 17:30 ngày 21/9 (giờ Việt Nam) — ông là một trong những thành viên có quan điểm ôn hòa hơn, nên bất kỳ tín hiệu nào về việc dừng sớm đều đáng chú ý. Chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago cùng ngày, với dự báo 0,2 so với mức -0,08 kỳ trước, sẽ cho thấy nền kinh tế danh nghĩa có còn mạnh như BofA lập luận. Và quan trọng nhất là dữ liệu lạm phát tháng 9 — nếu lõi tiếp tục kẹt quanh 2,5%, kịch bản hai lần tăng của BofA sẽ có thêm cơ sở.

Với người giao dịch, biến số then chốt không phải là Fed có tăng hay không, mà là thị trường có phải nâng xác suất tháng 10 từ 55,4% lên gần 100% hay không. Chênh lệch đó là nơi biến động USD nằm.