WTI về đáy ba tuần quanh 89 USD: thị trường đang thôi định giá rủi ro Hormuz?

Rủi ro nguồn cung đang được định giá lại, không phải biến mất

Điểm đáng chú ý nhất trong phiên giao dịch hôm nay không phải là mức giá 89 USD của WTI, mà là tốc độ thị trường rút bớt phần bù rủi ro địa chính trị. Chỉ trong vài phiên, giá dầu Mỹ đã mất khoảng 13% từ đỉnh tuần trước và lùi về vùng thấp nhất gần ba tuần. Đây là kiểu điều chỉnh diễn ra khi một rủi ro cụ thể - ở đây là nguy cơ tắc nghẽn eo biển Hormuz - được thị trường đánh giá là ít có khả năng xảy ra hơn, chứ không phải khi cung cầu cơ bản thay đổi đột ngột.

Hai thông tin đã trực tiếp bào mòn phần bù rủi ro đó. Thứ nhất, Saudi Arabia đã khôi phục hoạt động của tuyến đường ống Đông - Tây, tuyến vận chuyển khoảng 4 triệu thùng mỗi ngày tới cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, qua đó có thể vòng tránh eo biển Hormuz nếu tuyến hàng hải này bị phong toả. Thứ hai, Bộ trưởng Dầu mỏ Iraq, Basim Mohammed, xác nhận nước này đã nâng xuất khẩu lên 3 triệu thùng/ngày và kỳ vọng tăng dòng chảy qua Thổ Nhĩ Kỳ lên hơn 600.000 thùng/ngày.

Cần đọc con số 4 triệu thùng/ngày cho đúng bản chất: đó là công suất của một tuyến ống thay thế, không phải sản lượng mới. Nó không làm tăng nguồn cung toàn cầu, nhưng nó làm giảm xác suất kịch bản gián đoạn nghiêm trọng. Với thị trường dầu, xác suất rủi ro đôi khi quan trọng ngang khối lượng thực tế.

Kỳ vọng đàm phán Mỹ - Iran: phần bù rủi ro bị tháo ra từ phía nào

Tuần này trùng với kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York, và đây là nơi câu chuyện Iran được đẩy lên cao trào. Tổng thống Mỹ Donald Trump để ngỏ khả năng gặp người đồng cấp Iran Masoud Pezeshkian, trong khi Tehran đưa ra đề xuất mở lại eo biển Hormuz trong bảy ngày nếu Washington dỡ bỏ phong toả các cảng Iran - đề xuất chưa được phía Mỹ trả lời. Đặc phái viên Mỹ Steve Wickoff xác nhận có các cuộc đàm phán bên lề hội nghị, dù chưa ghi nhận tiến triển đáng kể.

Điều đáng lưu ý với người giao dịch là thị trường đang phản ứng mạnh với khả năng đàm phán, chứ chưa phải với kết quả đàm phán. Đây là trạng thái định giá mong manh. Chỉ cần một tuyên bố cứng rắn - và chính ông Trump đã đe doạ "xoá sổ" Iran nếu không đạt được thoả thuận, dù cùng lúc nói các nhà đàm phán Mỹ có "cuộc gặp rất tốt" và "nhiều động lực" hướng tới thoả thuận - cũng đủ để phần bù rủi ro quay trở lại nhanh như khi nó bị tháo ra.

Nói cách khác, giá dầu hiện tại đang nằm ở trạng thái chờ, không phải trạng thái đã ngã ngũ. Biên độ 89 - 102 USD (vùng đỉnh tuần trước) là biên độ của một thị trường chưa quyết định được câu chuyện nào là chủ đạo.

Tồn kho và dữ liệu sắp tới: phép thử cho giả thuyết nhu cầu

Nếu rủi ro nguồn cung đã được định giá lại, thì biến số còn lại - và cũng là biến số khó đọc hơn - là nhu cầu. Đây là lúc dữ liệu tồn kho trở nên quan trọng hơn bình thường.

Dự báo tồn kho dầu thô API công bố hôm nay là giảm 0,5 triệu thùng, sau khi kỳ trước ghi nhận mức tăng tới 7,14 triệu thùng. Chênh lệch giữa hai con số này rất lớn. Nếu tồn kho thực tế giảm đúng hoặc mạnh hơn dự báo, đó là tín hiệu nhu cầu tiêu thụ vẫn vững và sẽ hạn chế đà giảm của giá dầu. Ngược lại, nếu tồn kho tiếp tục tăng, câu chuyện sẽ dịch chuyển từ "bình thường hoá rủi ro Hormuz" sang "lo ngại nhu cầu toàn cầu" - và khi đó vùng 89 USD không còn là hỗ trợ mà là bàn đạp cho nhịp giảm sâu hơn.

Bên cạnh đó, PMI Tổng hợp sơ bộ của Mỹ với dự báo 55,2 điểm, giảm nhẹ so với 56 điểm kỳ trước, là chỉ báo sớm cho sức khoẻ nhu cầu. Mức trên 50 vẫn là mở rộng, nhưng đà chậm lại đúng lúc giá dầu mất hỗ trợ địa chính trị sẽ khiến thị trường nhạy cảm hơn với mọi dữ liệu yếu.

Tác động vòng hai: lạm phát và các đồng tiền hàng hoá

Cú giảm 13% của dầu trong vài phiên có ý nghĩa vượt ra ngoài sàn năng lượng. Dầu là đầu vào chi phí cho gần như toàn bộ chuỗi vận tải, sản xuất và điện lực, nên giá dầu hạ nhiệt sẽ truyền dần vào lạm phát với độ trễ vài tuần đến vài tháng. Trong bối cảnh các ngân hàng trung ương vẫn đang cân nhắc đường đi của lãi suất, một cú hạ nhiệt năng lượng là trợ lực cho phe ôn hoà - nhưng cũng là rủi ro cho phe diều hâu nếu họ đang dựa vào giả định lạm phát năng lượng dai dẳng.

Với các đồng tiền hàng hoá, tác động không đồng đều:

• CAD: chịu ảnh hưởng trực tiếp nhất, vì dầu là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Canada. Dầu yếu là lực cản với CAD. Đáng chú ý, hôm nay cũng có dữ liệu chỉ số giá nhà mới của Canada với dự báo đi ngang 0,0% so với mức giảm 0,1% kỳ trước - một chỉ báo cho thấy áp lực nhà ở chưa có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt, khiến bức tranh CAD thêm phức tạp.
• AUD và NOK: cũng nhạy với giá hàng hoá và năng lượng, nhưng mức độ phụ thuộc vào dầu thấp hơn CAD. AUD chịu ảnh hưởng nhiều hơn từ kim loại công nghiệp và tâm lý rủi ro toàn cầu, nên nếu dầu giảm vì lý do nhu cầu, AUD sẽ chịu tác động kép - vừa qua kênh hàng hoá, vừa qua kênh khẩu vị rủi ro.

Một biến số bổ trợ cần đưa vào phương trình: chỉ số DXY đang ở 100,867, tăng 0,32%. Dầu được định giá bằng USD, nên USD mạnh hơn là lực cản kỹ thuật với giá dầu - và điều này càng làm tín hiệu giảm giá thêm phần thuyết phục.

Điều cần theo dõi

Ba điểm dữ liệu sẽ quyết định liệu 89 USD là đáy tạm thời hay là điểm khởi đầu của một nhịp giảm sâu hơn: số liệu tồn kho API công bố trong phiên, phản ứng của giá dầu với PMI Tổng hợp Mỹ, và bất kỳ diễn biến nào từ các cuộc gặp bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc liên quan tới Iran. Song song đó, diễn biến của DXY và chỉ số giá nhà Canada sẽ giúp đọc rõ hơn tác động lan truyền sang CAD và các đồng tiền hàng hoá khác.