Thái Lan đẩy nhanh năng lượng sạch và lần đầu tính đến điện hạt nhân để giảm phụ thuộc LNG nhập khẩu

Cuộc khủng hoảng Trung Đông thổi bùng bài toán an ninh năng lượng của Thái Lan

Việc đóng cửa eo biển Hormuz – huyết mạch vận chuyển LNG của Qatar – đã phơi bày điểm yếu chiến lược của Thái Lan: hơn 60% sản lượng điện phụ thuộc khí tự nhiên, trong khi nguồn cung nội địa đang cạn kiệt và phải nhập khẩu LNG ngày càng nhiều. Bộ trưởng Năng lượng Akanat Promphan tuyên bố nước này phải khẩn trương giảm nhập khẩu LNG và xây dựng hệ thống điện sạch hơn, tự chủ hơn.

Số liệu từ Vortexa cho thấy Thái Lan là nhà nhập khẩu LNG lớn nhất Đông Nam Á, nhưng chỉ 6% nguồn cung khí đến từ Qatar – tương đương 2-3 tàu LNG mỗi tháng. Tuy nhiên, kể từ khi chiến tranh Iran bùng nổ cuối tháng 2, toàn bộ xuất khẩu của Qatar chỉ còn dưới 20 chuyến tàu. Sự gián đoạn này, dù không trực tiếp bóp nghẹt Thái Lan, đã đẩy giá LNG giao ngay châu Á lên cao và tạo ra rủi ro thiếu hụt nguồn cung trong trung hạn, buộc Bangkok phải tính đến một cuộc cải tổ năng lượng sâu rộng.

Mục tiêu 60% tái tạo vào 2050 và vai trò của điện hạt nhân

Kế hoạch năng lượng quốc gia 25 năm cập nhật, dự kiến công bố vào tháng 10, sẽ đặt mục tiêu 60% điện năng từ mặt trời, gió và thủy điện vào năm 2050 – gấp đôi mục tiêu trong kế hoạch 2023. Điểm mới đáng chú ý là lần đầu tiên Thái Lan đề cập đến điện hạt nhân, thông qua lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR). Đây là bước đi chiến lược: SMR có chi phí đầu tư thấp hơn nhà máy hạt nhân truyền thống, linh hoạt hơn và phù hợp với quy mô lưới điện của một nước đang phát triển nhanh.

Việc chuyển hướng này không chỉ nhằm đối phó với khủng hoảng trước mắt mà còn chuẩn bị cho nhu cầu điện tăng vọt do bùng nổ trung tâm dữ liệu và sản xuất tiên tiến. Thái Lan muốn đáp ứng phần lớn nhu cầu tăng thêm từ nguồn nội địa, tránh phụ thuộc vào thị trường LNG biến động. Theo IEEFA, việc cải cách chính sách điện mặt trời mái nhà có thể giúp giảm áp lực chi phí điện trong tương lai, một yếu tố quan trọng để duy trì sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Tác động đến thị trường LNG và đồng baht Thái

Động thái của Thái Lan là một phần trong xu hướng chung của khu vực Đông Á – nơi các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc cũng đang tăng cường dự trữ và tìm nguồn cung thay thế. Nếu Thái Lan thực sự giảm nhập khẩu LNG trong dài hạn, điều này có thể làm giảm bớt sự cạnh tranh trên thị trường LNG châu Á, qua đó hạ nhiệt giá giao ngay. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, nhu cầu điện tăng cao và các hợp đồng dài hạn hiện tại vẫn khiến Thái Lan là một điểm đến quan trọng của LNG.

Đối với đồng baht Thái (THB), một hệ thống năng lượng tự chủ hơn sẽ giúp giảm áp lực lên cán cân thương mại, vốn đang bị ảnh hưởng bởi chi phí nhập khẩu nhiên liệu cao. Điều này có thể hỗ trợ THB trong trung hạn, dù tác động trước mắt còn hạn chế. Với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, việc giảm nhu cầu LNG của Thái Lan có thể ảnh hưởng nhẹ đến giá khí đốt toàn cầu, nhưng tác động chính vẫn đến từ căng thẳng Trung Đông và chính sách của OPEC+.

Những gì nhà giao dịch cần theo dõi

Trước mắt, thị trường sẽ tập trung vào dữ liệu kinh tế Mỹ công bố tối nay: cán cân thương mại hàng hóa sơ bộ (dự báo -99 tỷ USD) và số đơn xin trợ cấp thất nghiệp (dự báo 208K). Những con số này có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng về lãi suất của Fed và qua đó tác động đến đồng USD – vốn đang ở mức 99.22 trên DXY. Ngoài ra, giới giao dịch năng lượng nên theo dõi diễn biến tại eo biển Hormuz và các cuộc đàm phán ngừng bắn, vì bất kỳ tín hiệu nào về việc nối lại xuất khẩu LNG của Qatar sẽ ngay lập tức ảnh hưởng đến giá khí đốt châu Á. Với Thái Lan, kế hoạch năng lượng chi tiết vào tháng 10 sẽ là sự kiện quan trọng để đánh giá mức độ cam kết của chính phủ trong việc chuyển dịch năng lượng.