Quỹ đầu cơ quay lại mua nhiên liệu khi tồn kho Mỹ cạn kiệt: kịch bản khác giai đoạn đầu chiến tranh

Khi chiến tranh không còn là cú sốc tạm thời

Bốn tháng đầu của cuộc xung đột Mỹ - Israel - Iran, giới đầu cơ dầu mỏ vẫn giữ tâm lý bi quan. Kỳ vọng phổ biến là chiến tranh sẽ sớm kết thúc và dòng chảy qua eo Hormuz sẽ được khôi phục. Nhưng thực tế đang đi theo hướng ngược lại: thế giới rơi vào thiếu hụt nhiên liệu, và các quỹ đầu cơ đã nhanh chóng chuyển sang trạng thái lạc quan.

Điểm khác biệt lớn so với giai đoạn đầu xung đột là thị trường không còn tin vào một giải pháp nhanh chóng. Việc Iran và đồng minh liên tục tấn công tàu chở dầu khiến rủi ro gián đoạn nguồn cung kéo dài. Trong bối cảnh đó, nhà đầu cơ không còn coi giá cao là cơ hội bán khống mà bắt đầu tích cực mua vào, đặc biệt ở các sản phẩm nhiên liệu tinh chế.

Nhiên liệu Mỹ: căng thẳng từ nhiều phía

Nước tiêu thụ dầu lớn nhất thế giới cũng là nước xuất khẩu dầu thô và nhiên liệu hàng đầu, nhưng lại không tránh khỏi tình trạng thắt chặt nguồn cung trong nước. Nguyên nhân đến từ ba phía: thứ nhất, xuất khẩu nhiên liệu của Mỹ vẫn ở mức cao do chênh lệch giá quốc tế hấp dẫn; thứ hai, các nhà máy lọc dầu phản ứng thận trọng với biến động giá do chiến tranh, không tăng công suất mạnh; thứ ba, số lượng nhà máy lọc dầu tại Mỹ hiện ít hơn nhiều so với 30 năm trước, khiến năng lực sản xuất nội địa không đủ đáp ứng nhu cầu.

Thị trường dầu diesel đang căng thẳng nhất. Chênh lệch giá giữa dầu diesel và dầu thô (crack spread) đã chạm mức kỷ lục tại cả Mỹ và châu Âu vào giữa tháng 8. Giá bán lẻ dầu diesel tại Mỹ vượt 5,81 USD/gallon rồi nhanh chóng lên trên 5,90 USD/gallon – mức cao nhất mọi thời đại. Giá xăng cũng leo lên 4,15 USD/gallon ngày 7/9, so với 3,20 USD/gallon cùng kỳ năm ngoái.

Sự thiếu hụt này không phải ngẫu nhiên. Trong mùa hè, các nhà máy lọc dầu ưu tiên sản xuất dầu diesel và nhiên liệu máy bay để tận dụng giá cao, khiến sản lượng xăng giảm và buộc phải rút từ kho dự trữ. Kết quả là tồn kho xăng tại Mỹ hiện ở mức nguy kịch, và việc tái lập sẽ mất nhiều thời gian, nhất là khi mùa bảo dưỡng nhà máy lọc dầu đang đến gần.

Quỹ đầu cơ đổ tiền vào nhiên liệu, dầu thô vẫn bị ngó lơ

Theo dữ liệu từ John Kemp, tính đến ngày 1/9, các quỹ đầu cơ đã chuyển từ trạng thái bán ròng sang mua ròng 177 triệu thùng trên các hợp đồng xăng và dầu diesel – hai sản phẩm được giao dịch nhiều nhất. Trong khi đó, vị thế ròng trên dầu thô vẫn ở mức “hơi bi quan”. Điều này cho thấy giới đầu cơ đang đặt cược vào sự khan hiếm nhiên liệu tinh chế hơn là giá dầu thô.

Lý do là nguồn cung nhiên liệu từ Trung Đông và Nga bị gián đoạn, trong khi công suất lọc dầu toàn cầu không đủ để bù đắp. ING cảnh báo chênh lệch giá các sản phẩm chưng cất trung gian sẽ tiếp tục ở mức cao và biến động mạnh, đặc biệt khi nhu cầu theo mùa tăng lên. Với tồn kho thấp và mùa bảo dưỡng sắp tới, áp lực lên giá nhiên liệu khó có thể sớm hạ nhiệt.

Tác động lan tỏa: lạm phát và đồng tiền hàng hóa

Giá nhiên liệu tăng cao sẽ đẩy lạm phát toàn cầu lên, ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn. Với Mỹ, chỉ số PPI tháng 8 dự báo tăng 0,4% so với tháng trước (sau khi đứng yên ở tháng 7) – một dấu hiệu cho thấy áp lực giá đang lan rộng. Điều này có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang (Fed) thận trọng hơn trong việc hạ lãi suất, qua đó hỗ trợ đồng USD.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, diễn biến giá dầu và nhiên liệu là yếu tố quan trọng. Canada và Na Uy là những nước xuất khẩu năng lượng lớn, hưởng lợi từ giá cao, nhưng cũng chịu rủi ro nếu tăng trưởng toàn cầu chậm lại do chi phí năng lượng đắt đỏ. Đồng CAD có thể được hỗ trợ nhờ giá dầu WTI vượt 93 USD/thùng, trong khi NOK nhạy cảm với giá khí đốt và dầu Brent tiến gần 100 USD.

Theo dõi tiếp điều gì?

Người giao dịch cần chú ý đến số liệu tồn kho dầu thô và nhiên liệu của Mỹ từ API và EIA trong tuần này, cùng với chỉ số PPI công bố vào thứ Năm. Nếu tồn kho xăng và dầu diesel tiếp tục giảm mạnh, giá nhiên liệu có thể lập đỉnh mới, kéo theo lạm phát và biến động trên thị trường tiền tệ. Bên cạnh đó, diễn biến địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là các cuộc tấn công vào tàu chở dầu, sẽ quyết định liệu đà tăng của dầu thô có duy trì được hay không.