Drone tấn công nhà máy lọc dầu Zawiya: Libya đứng trước nguy cơ đình trệ sản lượng, thị trường dầu thêm căng thẳng

Drone tấn công nhà máy lọc dầu Zawiya: Libya đứng trước nguy cơ đình trệ sản lượng

Vụ tấn công bằng drone nhằm vào nhà máy lọc dầu Zawiya – nhà máy lọc dầu lớn nhất đang hoạt động của Libya – đã gây ra một đám cháy lớn tại bồn chứa xăng 402-T thuộc Công ty Dầu khí Brega. Theo Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Libya (NOC), bồn chứa khoảng 4,5 triệu lít xăng đã bị tấn công trực tiếp, khiến bồn sụp đổ hoàn toàn sau đám cháy dữ dội. Sự việc xảy ra chỉ vài ngày sau khi một nhà máy khử mặn nước và một hồ chứa naphtha tại cùng khu vực cũng bị drone tập kích.

NOC đã ban bố tình trạng khẩn cấp tối đa và cảnh báo sẽ tuyên bố bất khả kháng, đình chỉ hoạt động của nhà máy nếu các cuộc tấn công tiếp diễn. Nhà máy Zawiya có công suất lọc dầu 120.000 thùng/ngày, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nhiên liệu cho thị trường nội địa và xuất khẩu. Vụ việc làm dấy lên lo ngại về sự ổn định nguồn cung dầu mỏ tại Bắc Phi, trong bối cảnh thị trường toàn cầu đang theo dõi sát sao căng thẳng tại eo biển Hormuz – huyết mạch vận chuyển dầu thô quan trọng nhất thế giới.

Bối cảnh bất ổn chính trị và rủi ro nguồn cung

Libya vốn là quốc gia xuất khẩu dầu mỏ quan trọng, nhưng tình trạng bất ổn chính trị kéo dài từ năm 2014 đã khiến sản lượng dầu thô biến động mạnh. Hiện có hai chính quyền đối lập: chính phủ được quốc tế công nhận tại Tripoli do Thủ tướng Abdul Hamid Dbeibah lãnh đạo, và chính quyền miền đông do tướng Khalifa Haftar hậu thuẫn. Các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu khí không phải là điều mới mẻ, nhưng việc nhắm vào nhà máy lọc dầu lớn nhất quốc gia cho thấy mức độ nghiêm trọng và có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn.

NOC nhấn mạnh rằng các cuộc tấn công liên tiếp vào Zawiya – từ bồn naphtha, nhà máy khử mặn, đến bồn xăng – cho thấy một chiến dịch có chủ đích nhằm phá hoại cơ sở hạ tầng dầu khí. Việc tuyên bố bất khả kháng sẽ chính thức hóa việc ngừng sản xuất, ảnh hưởng đến cả nguồn cung nội địa lẫn xuất khẩu. Trong bối cảnh OPEC+ đang nỗ lực kiểm soát sản lượng, bất kỳ sự gián đoạn nào từ Libya cũng có thể tạo ra áp lực tăng giá dầu thô toàn cầu.

Tác động đến giá dầu và thị trường tài chính

Hiện tại, thị trường dầu mỏ đang trong trạng thái căng thẳng do lo ngại về eo biển Hormuz – nơi chiếm khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu. Vụ tấn công tại Libya thêm một lớp rủi ro mới, khiến các nhà giao dịch phải định giá lại khả năng gián đoạn nguồn cung. Dù Libya chỉ đóng góp khoảng 1 triệu thùng/ngày vào tổng sản lượng toàn cầu, nhưng việc ngừng hoạt động nhà máy Zawiya có thể ảnh hưởng đến dòng chảy dầu thô và sản phẩm tinh chế trong khu vực Địa Trung Hải, vốn đã chịu áp lực từ các lệnh trừng phạt đối với Nga và Iran.

Trên thị trường tiền tệ, đồng CAD, AUD và NOK – vốn nhạy cảm với giá dầu – có thể biến động mạnh nếu giá dầu tăng do rủi ro nguồn cung. Đồng USD hiện đang ở mức 99.849 (DXY), tăng nhẹ 0.04%, trong khi vàng giảm 0.57% xuống 4364.08 USD/ounce. Nếu giá dầu leo thang, áp lực lạm phát có thể gia tăng, ảnh hưởng đến quyết định của các ngân hàng trung ương, đặc biệt là Fed – vốn đang theo dõi sát các chỉ số kinh tế Mỹ.

Theo dõi tiếp: API và phản ứng chính sách

Trong ngắn hạn, các nhà giao dịch cần theo dõi sát dữ liệu tồn kho dầu thô API (dự kiến công bố lúc 03:30 ngày 12/08 giờ Việt Nam) để đánh giá mức độ ảnh hưởng của vụ việc đến nguồn cung thực tế. Ngoài ra, bài phát biểu của Fed Hammack và dữ liệu việc làm ADP hàng tuần sẽ được công bố trong ngày hôm nay, có thể tác động đến đồng USD và gián tiếp ảnh hưởng đến giá dầu.

Về phía Libya, liệu NOC có thực sự tuyên bố bất khả kháng hay không sẽ là yếu tố quyết định. Nếu các cuộc tấn công tiếp diễn, sản lượng dầu của Libya có thể giảm mạnh, đẩy giá dầu lên cao hơn. Ngược lại, nếu tình hình lắng dịu, thị trường có thể nhanh chóng quay lại tập trung vào các yếu tố cơ bản khác như nhu cầu toàn cầu và chính sách tiền tệ. Với bối cảnh địa chính trị phức tạp, biến động giá dầu có thể sẽ còn tiếp diễn trong những phiên tới.