Dầu vượt 100 USD: Tồn kho Mỹ giảm nhẹ nhưng tín hiệu thắt chặt vẫn mong manh

Giá dầu bứt phá, tồn kho giảm: liệu có đủ để kéo dài đà tăng?

Phiên giao dịch ngày 9/9 chứng kiến giá dầu thô Brent tăng 3,62% lên 101,46 USD/thùng, còn WTI nhích 3,67% lên 96,44 USD – mức tăng gần 6 USD so với tuần trước. Cú bứt phá này diễn ra sau khi Viện Dầu khí Mỹ (API) công bố số liệu tồn kho dầu thô giảm 300.000 thùng trong tuần kết thúc ngày 4/9, nối tiếp đà giảm 2,6 triệu thùng của tuần liền trước.

Con số giảm khiêm tốn hơn dự báo (-1,3 triệu thùng) cho thấy thị trường vẫn đang kỳ vọng nguồn cung thắt chặt hơn nữa. Đáng chú ý, tồn kho dầu thô thương mại (không gồm SPR) đã mất hơn 48 triệu thùng trong 21 tuần qua, dù tính từ đầu năm vẫn tăng nhẹ 2,8 triệu thùng. Điều này hàm ý phần lớn sự sụt giảm gần đây chỉ mới diễn ra trong vài tháng trở lại, phản ánh nhu cầu mạnh hoặc nguồn cung hạn chế.

SPR xuống sát ngưỡng vận hành tối thiểu

Điểm đáng chú ý nhất trong báo cáo API là kho dự trữ chiến lược (SPR) tiếp tục bị rút thêm 1,2 triệu thùng trong tuần qua, đưa tổng dự trữ xuống còn 285,4 triệu thùng – thấp hơn 446 triệu thùng so với công suất tối đa. Mức này đang tiến sát ngưỡng vận hành tối thiểu 250–300 triệu thùng, dưới đó hệ thống bơm và xử lý dầu có thể gặp trục trặc.

Việc SPR liên tục bị xả để bù vào tồn kho thương mại không phải là tín hiệu lành mạnh. Nó cho thấy nguồn cung dầu thô trong nước vẫn chưa đủ đáp ứng nhu cầu, và chính phủ Mỹ đang dùng kho dự trữ quốc gia như một công cụ can thiệp giá. Khi SPR chạm ngưỡng tối thiểu, khả năng can thiệp sẽ cạn kiệt, khiến thị trường dễ bị tổn thương trước các cú sốc cung.

Sản lượng Mỹ tăng chậm, nhiên liệu vẫn khan hiếm

Sản lượng dầu thô Mỹ trong tuần kết thúc 28/8 đạt 13,862 triệu thùng/ngày, tăng nhẹ từ 13,843 triệu thùng của tuần trước và cao hơn 423.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, tốc độ tăng này khá chậm so với kỳ vọng, cho thấy các nhà sản xuất vẫn thận trọng trong bối cảnh chi phí đầu tư cao và chính sách thuế quan có thể thay đổi.

Trong khi đó, tồn kho xăng giảm 1,9 triệu thùng trong tuần qua, sau khi đã thấp hơn trung bình 5 năm 6%. Tồn kho distillate (dầu diesel/sưởi ấm) lại tăng 2 triệu thùng, nhưng vẫn thấp hơn trung bình 5 năm tới 14%. Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu kéo dài có thể đẩy giá xăng dầu bán lẻ tăng, gây áp lực lên lạm phát và buộc Fed phải giữ lãi suất cao hơn lâu hơn.

Tác động vòng hai và hệ quả với tiền tệ hàng hóa

Giá dầu neo trên 100 USD sẽ tiếp tục thổi vào lạm phát toàn cầu, đặc biệt tại các nước nhập khẩu năng lượng. Với đồng USD yếu (DXY giảm 0,07% xuống 98,765), hàng hóa trở nên hấp dẫn hơn với nhà đầu tư nắm giữ ngoại tệ khác, nhưng lại làm trầm trọng thêm gánh nặng nhập khẩu của các nền kinh tế mới nổi.

Đối với CAD, AUD, NOK – những đồng tiền gắn với xuất khẩu năng lượng – giá dầu cao là yếu tố hỗ trợ. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi không đồng đều: CAD được thúc đẩy bởi dầu thô Canada, trong khi NOK nhạy cảm với khí đốt và dầu Brent. AUD lại phụ thuộc nhiều hơn vào quặng sắt và than, nên tác động từ dầu sẽ gián tiếp hơn.

Theo dõi gì tiếp theo?

Thị trường sẽ dồn sự chú ý vào báo cáo tồn kho chính thức của EIA trong phiên giao dịch ngày 10/9, cùng với chỉ số PPI và số đơn xin trợ cấp thất nghiệp của Mỹ. Nếu EIA xác nhận mức giảm mạnh hơn dự báo, giá dầu có thể tiếp tục leo thang. Ngược lại, nếu số liệu điều chỉnh tăng, áp lực chốt lời có thể xuất hiện. Bên cạnh đó, diễn biến tại các kho dự trữ Cushing – trung tâm giao nhận WTI – cũng là chỉ báo quan trọng cho xu hướng ngắn hạn.