Ukraine mở rộng tập kích drone vào nhà máy lọc dầu sâu trong lãnh thổ Nga: Đòn trả đũa làm thay đổi cán cân năng lượng toàn cầu?

Cuộc tập kích mới nhất: Nhà máy lọc dầu Orsk

Sáng sớm ngày 11/8 (giờ địa phương), quân đội Ukraine tuyên bố đã thực hiện một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) vào nhà máy lọc dầu Orsknefteorgsintez tại thành phố Orsk, thuộc vùng Orenburg của Nga. Đây là một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất khu vực, với công suất xử lý khoảng 6 triệu tấn dầu thô mỗi năm, sản xuất xăng, diesel, nhiên liệu hàng không, dầu mazut và bitum.

Điểm đáng chú ý là khoảng cách từ Orsk đến tiền tuyến lên tới 1.500 km. Việc Ukraine có thể vươn tới các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga cho thấy năng lực drone ngày càng được cải thiện, đồng thời phản ánh chiến lược có chủ đích: làm tê liệt hệ thống năng lượng của Nga, cắt nguồn cung nhiên liệu cho quân đội và gây sức ép kinh tế lâu dài.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Chiến dịch drone của Ukraine không chỉ là vấn đề quân sự mà còn tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng toàn cầu. Nga là một trong những nhà xuất khẩu dầu thô và sản phẩm tinh chế lớn nhất thế giới. Khi các nhà máy lọc dầu bị tấn công, nguồn cung xăng, diesel và nhiên liệu máy bay trong nước Nga bị gián đoạn, buộc Moscow phải cân nhắc giảm xuất khẩu để ưu tiên thị trường nội địa.

Điều này tạo ra hiệu ứng dây chuyền: giá dầu thô toàn cầu có thể tăng do lo ngại nguồn cung thắt chặt, trong khi giá các sản phẩm tinh chế như xăng, dầu diesel tại châu Âu và châu Á cũng chịu áp lực tăng. Đồng thời, rủi ro địa chính trị gia tăng khiến dòng vốn tìm đến nơi trú ẩn an toàn như vàng và đồng USD, ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái.

Đồng tiền và tài sản chịu tác động

• Giá dầu (WTI, Brent): Các cuộc tấn công liên tiếp vào cơ sở lọc dầu có thể đẩy giá dầu tăng, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu cao điểm mùa hè. Tuy nhiên, thị trường dường như vẫn khá bi quan, có thể do lo ngại suy thoái kinh tế toàn cầu làm giảm nhu cầu.
• Đồng Rúp (RUB): Đồng tiền Nga có thể chịu áp lực giảm nếu xuất khẩu năng lượng bị ảnh hưởng, làm giảm nguồn thu ngoại tệ.
• Vàng: Với vai trò là tài sản trú ẩn an toàn, vàng có thể tăng giá khi căng thẳng địa chính trị leo thang. Hiện vàng đang giao dịch quanh mức 4.384 USD/oz, tăng nhẹ so với phiên trước.
• Đồng USD (DXY): Đồng bạc xanh có thể mạnh lên nhờ dòng vốn trú ẩn, nhưng mức độ phụ thuộc vào các yếu tố kinh tế vĩ mô khác như dữ liệu việc làm và lạm phát.
• EUR/USD: Cặp tiền này có thể biến động do châu Âu phụ thuộc nhiều vào năng lượng nhập khẩu từ Nga. Nếu giá năng lượng tăng, áp lực lạm phát tại Eurozone tăng, có thể ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của ECB.

Mức độ đã được định giá

Thị trường dường như đã phản ứng một phần trước các cuộc tấn công drone của Ukraine. Tuy nhiên, mức độ định giá chưa thực sự sâu, vì giá dầu vẫn chưa tăng mạnh. Nguyên nhân có thể do:

• Nga vẫn duy trì được sản lượng xuất khẩu dầu thô nhờ các cảng và đường ống không bị ảnh hưởng.
• OPEC+ có thể tăng sản lượng để bù đắp thiếu hụt.
• Lo ngại suy thoái kinh tế toàn cầu làm giảm nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu.

Tuy nhiên, nếu các cuộc tấn công tiếp tục lan rộng và gây thiệt hại lớn hơn, thị trường sẽ buộc phải điều chỉnh. Đặc biệt, khi Nga đã phải đối mặt với tình trạng thiếu xăng và diesel kéo dài hơn ba tháng qua, nguy cơ gián đoạn xuất khẩu ngày càng hiện hữu.

Những gì cần theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch cần theo dõi sát diễn biến chiến dịch drone của Ukraine, đặc biệt là các cuộc tấn công vào những nhà máy lọc dầu lớn như Taneco ở Tatarstan. Ngoài ra, dữ liệu tồn kho dầu thô API của Mỹ (dự kiến công bố vào ngày 12/8) sẽ là tín hiệu quan trọng để đánh giá cung cầu thực tế. Nếu tồn kho giảm mạnh hơn dự báo, giá dầu có thể bật tăng, kéo theo các cặp tiền tệ liên quan đến năng lượng như USD/CAD, USD/NOK. Đồng thời, cần chú ý đến phản ứng của Nga, liệu Moscow có leo thang trả đũa hay không, vì điều này có thể đẩy căng thẳng lên một mức độ mới.