Thuế quan Mỹ-Canada: gánh nặng đè lên doanh nghiệp nhỏ và chuỗi cung ứng xuyên biên giới

Cuộc chiến thuế quan mới: Doanh nghiệp nhỏ gánh chịu hậu quả

Cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Canada cuối tuần qua đã sụp đổ, mở đường cho việc áp thuế 50% lên hàng hóa của nhau. Thuế quan mới của Mỹ có hiệu lực từ thứ Bảy, nhắm vào rượu vang, sữa, xi măng, quần áo và thiết bị khúc côn cầu của Canada. Đáp lại, Thủ tướng Canada Mark Carney cam kết áp thuế đối ứng từ ngày 8/9 lên thép, sữa, thiết bị gia dụng và điện tử của Mỹ.

Khác với các tập đoàn lớn có thể tìm cách dịch chuyển chuỗi cung ứng, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) đang chịu tổn thương trực tiếp. Cindy Baldassi, chủ cửa hàng trang sức CindyLouWho2 ở Calgary, cho biết 75% doanh số đến từ khách Mỹ. Với thuế mới, cô phải tăng giá 50% để duy trì hoạt động, và dự kiến mất ít nhất một nửa doanh thu. Tương tự, Michael Saifer từ Lind Furniture (Ontario) lo ngại "chúng tôi có thể bị tiêu diệt" khi khách hàng Mỹ ngừng mua hàng.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Tác động của chiến tranh thương mại không chỉ dừng ở biên giới mà lan tỏa qua nhiều kênh:

• Đồng CAD và USD: Thuế quan làm gia tăng bất ổn thương mại, gây áp lực lên CAD. Tuy nhiên, đồng USD mạnh lên nhờ vai trò trú ẩn an toàn, phản ánh qua DXY tăng 0.15% lên 98.983. Điều này có thể khiến USD/CAD biến động mạnh.
• Hàng hóa: Vàng tăng 1.07% lên 4657.55 USD/ounce, cho thấy nhà đầu tư tìm kiếm tài sản an toàn trước rủi ro địa chính trị.
• Tâm lý thị trường: Các doanh nghiệp nhỏ phản ánh sự bi quan, có thể ảnh hưởng đến chỉ số niềm tin tiêu dùng và môi trường kinh doanh sắp công bố tại châu Âu (IFO, niềm tin tiêu dùng khu vực Euro) – vốn nhạy cảm với rủi ro thương mại toàn cầu.

Tác động lên chuỗi cung ứng và giá cả

Chuỗi cung ứng xuyên biên giới đang bị đứt gãy nghiêm trọng. Matteo Sgaramella, nhà sáng lập thương hiệu thời trang Outclass (Toronto), cho biết các đơn hàng đặt từ tháng 1 sẽ về đến Mỹ vào tháng 9 nhưng giờ phải chịu thêm thuế 50%. Khách hàng Mỹ có thể từ chối nhận hàng, khiến chi phí dồn lên doanh nghiệp. "Sẽ có nhiều người phá sản vì điều này," ông nói.

Tại Mỹ, cửa hàng Paloma Clothing ở Portland phải đối mặt với việc giá gối trang trí nhập từ Montreal tăng từ 59 USD lên 86-90 USD nếu áp dụng biên lợi nhuận thông thường. Với mặt hàng quà tặng nhạy cảm về giá, họ buộc phải giữ giá và chịu lỗ, hy vọng vấn đề sớm được giải quyết.

Định giá rủi ro và mức độ ảnh hưởng

Mức thuế mới áp lên khoảng 20 tỷ USD hàng xuất khẩu của Canada sang Mỹ, tương đương 5% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng năm của Canada sang Mỹ. Với việc 70% xuất khẩu của Canada phụ thuộc vào thị trường Mỹ, nền kinh tế Canada đặc biệt dễ bị tổn thương nếu thuế quan leo thang. Tuy nhiên, thị trường tài chính dường như mới định giá một phần rủi ro: DXY tăng nhẹ, vàng tăng nhưng chưa có biến động lớn. Điều này cho thấy nhà đầu tư vẫn đang chờ đợi các chi tiết cụ thể về biện pháp đối ứng của Canada.

Theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch cần chú ý đến các sự kiện sau:

• Bài phát biểu của Fed (Barkin) vào 25/8: Bất kỳ bình luận nào về tác động của thuế quan đến lạm phát và tăng trưởng sẽ ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất.
• Chỉ số niềm tin tiêu dùng và IFO khu vực Euro (25/8): Phản ánh tâm lý kinh doanh có thể bị ảnh hưởng bởi căng thẳng thương mại toàn cầu.
• Phản ứng của CAD và các cặp tiền liên quan: Biến động của USD/CAD sẽ là thước đo trực tiếp cho rủi ro địa chính trị.
• Diễn biến đàm phán: Các tín hiệu từ chính phủ hai nước về khả năng nối lại đối thoại sẽ quyết định xu hướng dài hạn.