Mỹ gây áp lực buộc EU thực thi cam kết phi thuế quan: chiến tranh thương mại chuyển sang mặt trận mới

Mặt trận mới trong quan hệ thương mại Mỹ - EU

Sau khi các cam kết thuế quan giữa Mỹ và EU có hiệu lực từ tháng 7/2025, Washington đang chuyển trọng tâm sang các rào cản phi thuế quan. Ngày 14/8, Đại sứ Mỹ tại EU Andrew Puzder đã công khai kêu gọi Brussels thực thi cam kết trong Thỏa thuận khung đạt được tại Turnberry, Scotland, nhằm đảm bảo các quy định về trách nhiệm giải trình của doanh nghiệp không gây cản trở thương mại xuyên Đại Tây Dương.

Cụ thể, Mỹ muốn EU sửa đổi Chỉ thị thẩm định phát triển bền vững của doanh nghiệp (CSDDD) và Chỉ thị báo cáo phát triển bền vững (CSRD), vốn áp dụng cho các công ty lớn hoạt động tại EU, bao gồm cả doanh nghiệp Mỹ. Washington cho rằng các quy định này có phạm vi ngoài lãnh thổ, gây thiệt hại cho doanh nghiệp và người lao động Mỹ. Ngoài ra, Mỹ cũng thúc ép EU điều chỉnh Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), vốn áp thuế lên hàng hóa nhập khẩu không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải của khối.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Căng thẳng thương mại Mỹ - EU tác động đến thị trường qua ba kênh chính:

1. Tâm lý rủi ro và dòng vốn: Khi quan hệ thương mại xấu đi, nhà đầu tư có xu hướng bán tháo các tài sản rủi ro, tìm đến nơi trú ẩn an toàn như vàng, đồng USD hoặc JPY. Ngược lại, nếu có dấu hiệu hòa dịu, đồng EUR có thể được hỗ trợ.

2. Kỳ vọng lạm phát và chính sách tiền tệ: Thuế quan và các rào cản phi thuế quan làm tăng chi phí nhập khẩu, có thể đẩy lạm phát lên cao hơn. Điều này ảnh hưởng đến quyết định của Fed và ECB. Nếu ECB phải thắt chặt hơn để đối phó lạm phát, EUR sẽ mạnh lên.

3. Tăng trưởng kinh tế: Các quy định về chuỗi cung ứng có thể làm tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, giảm đầu tư và thương mại. Nếu EU phải nhượng bộ, doanh nghiệp Mỹ và châu Âu đều được hưởng lợi, hỗ trợ tăng trưởng.

Phản ứng của thị trường và mức độ định giá

Tại thời điểm viết bài, đồng USD (DXY) giảm 0.28% xuống 99.667, trong khi EUR/USD tăng 0.32% lên 1.15651. Vàng tăng 0.68% lên 4379.51 USD/oz. Điều này cho thấy thị trường đang có phần lạc quan về khả năng EU sẽ nhượng bộ, qua đó giảm căng thẳng thương mại. Tuy nhiên, mức biến động vẫn còn tương đối thấp, cho thấy các nhà giao dịch chưa vội định giá rủi ro lớn.

Thực tế, EU đã có những bước điều chỉnh đáng kể trong năm qua: thu hẹp phạm vi áp dụng CSDDD chỉ còn các công ty lớn nhất, hoãn thời hạn tuân thủ đến giữa năm 2029, và nâng ngưỡng áp dụng CSRD lên trên 1.000 nhân viên. Tuy nhiên, Mỹ vẫn chưa hài lòng, đặc biệt khi các công ty như ExxonMobil muốn được miễn trừ hoàn toàn cho doanh nghiệp nước ngoài.

Kịch bản nào cho EUR/USD và vàng?

Nếu EU tiếp tục nhượng bộ, có thể đưa ra các tuyên bố chung vào mùa thu này về các yếu tố phi thuế quan, EUR/USD có thể tiếp tục được hỗ trợ, hướng tới vùng kháng cự 1.16. Ngược lại, nếu đàm phán bế tắc, Mỹ có thể áp dụng các biện pháp trả đũa, khiến EUR/USD quay đầu giảm, và vàng có thể tăng lên do nhu cầu trú ẩn an toàn.

Hiện tại, thị trường dường như đang kỳ vọng vào một kết quả tích cực, nhưng rủi ro vẫn còn. Các nhà giao dịch nên theo dõi sát các tuyên bố từ cả hai phía, đặc biệt là các cuộc gặp cấp cao trong mùa thu, và dữ liệu kinh tế Trung Quốc công bố ngày 17/8 có thể ảnh hưởng đến tâm lý rủi ro toàn cầu.