Canada đáp trả thuế quan 'đô-la đổi đô-la': Chiến tranh thương mại Bắc Mỹ leo thang, CAD chịu áp lực kép

Washington leo thang, Ottawa đáp trả cứng rắn

Ngày 21/8, Mỹ chính thức áp thuế 50% theo Mục 338 đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Canada, có hiệu lực ngay sau nửa đêm. Đây là đòn bổ sung chồng lên các mức thuế hiện hành với thép, gỗ và ô tô, đồng thời không loại trừ hàng hóa đủ điều kiện hưởng ưu đãi theo USMCA – vốn từng là “lá chắn” cho phần lớn ngành công nghiệp Canada.

Thủ tướng Mark Carney phản ứng dứt khoát: đình chỉ toàn bộ đàm phán thương mại, triệu hồi các nhà đàm phán từ Washington, và tuyên bố sẽ đáp trả “đô-la đổi đô-la”. Phát biểu của Carney nhấn mạnh những thay đổi vào phút chót từ phía Mỹ là “không công bằng, phi kinh tế”, đặt dấu hỏi về độ tin cậy của bất kỳ thỏa thuận nào.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính không chỉ nằm ở kim ngạch 20 tỷ USD – tương đối nhỏ so với tổng xuất khẩu của Canada – mà ở thông điệp chính sách. Việc Mỹ sử dụng Mục 338, vốn hiếm khi được viện dẫn, cho thấy Washington sẵn sàng dùng công cụ thương mại mạnh tay ngay cả với đồng minh thân cận. Điều này làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến tranh thương mại toàn diện hơn, kéo theo sự phân tách chuỗi cung ứng khu vực vốn đã tích hợp sâu sắc.

CAD: áp lực kép từ thương mại và kinh tế nội địa

Đồng CAD đang hứng chịu áp lực từ hai phía. Thứ nhất, căng thẳng thương mại trực tiếp đe dọa các ngành xuất khẩu chủ lực, làm giảm dòng vốn và niềm tin nhà đầu tư. Thứ hai, nền kinh tế Canada vốn đang trong giai đoạn phục hồi mong manh, và các mức thuế mới có thể đẩy lùi tiến trình này, buộc Ngân hàng Trung ương Canada (BoC) phải cân nhắc chính sách tiền tệ ôn hòa hơn.

Trên thị trường ngoại hối, USD/CAD chưa có biến động mạnh trong phiên châu Á, nhưng xu hướng tăng của đồng bạc xanh (DXY quanh 98.8) cùng với việc vàng nhảy vọt lên 4.608 USD/ounce (+1.98%) phản ánh tâm lý ngại rủi ro đang lan tỏa. Trong bối cảnh này, CAD – vốn nhạy cảm với giá dầu và thương mại – có thể yếu hơn so với các đồng tiền G10 khác nếu căng thẳng kéo dài.

Mức độ định giá: thị trường dường như mới phản ánh một phần rủi ro. Việc Mỹ áp thuế chỉ với 20 tỷ USD hàng hóa (chưa tới 5% tổng xuất khẩu của Canada sang Mỹ) khiến tác động trực tiếp còn hạn chế, nhưng nếu Ottawa trả đũa mạnh tay lên các mặt hàng nông sản hoặc năng lượng, chuỗi cung ứng Bắc Mỹ sẽ bị xáo trộn nghiêm trọng, kéo theo lạm phát và tăng trưởng chậm lại ở cả hai nước.

Vàng và USD: nơi trú ẩn an toàn được ưa chuộng

Sự kiện này củng cố vai trò của vàng như kênh trú ẩn khi rủi ro địa chính trị leo thang. Giá vàng tăng gần 2% trong phiên, vượt xa mức biến động thông thường, cho thấy dòng tiền đang dịch chuyển mạnh vào tài sản an toàn. Trong khi đó, USD vẫn giữ vững nhờ vị thế đồng tiền dự trữ, bất chấp việc Mỹ là bên khởi xướng căng thẳng.

Đối với EUR/USD và USD/JPY, tác động gián tiếp: đồng EUR hưởng lợi nhẹ khi dòng vốn rời khỏi Bắc Mỹ tìm đến châu Âu, trong khi JPY – đồng tiền trú ẩn truyền thống – cũng được hỗ trợ, thể hiện qua việc USD/JPY giảm nhẹ còn 158.97.

Theo dõi tiếp: phản ứng của Ottawa và dữ liệu kinh tế Mỹ

Người giao dịch cần theo dõi chi tiết danh mục hàng hóa Canada sẽ trả đũa, cũng như liệu Mỹ có mở rộng thuế quan sang các lĩnh vực khác (đặc biệt là năng lượng – mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Canada) hay không. Bên cạnh đó, các chỉ số kinh tế Mỹ trong tuần tới như Chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago (24/8) và bài phát biểu của Barkin (25/8) sẽ cho biết Fed có coi đây là rủi ro lạm phát đáng kể hay không, từ đó ảnh hưởng tới kỳ vọng lãi suất và biến động của USD, vàng và CAD.