Báo cáo Mỹ chỉ ra hàng chục nước giúp Trung Quốc né thuế quan: liệu chiến tranh thương mại có lan rộng?

Báo cáo mới của Nhà Trắng: Cáo buộc mạng lưới trung chuyển toàn cầu

Ngày 14/08/2026, Nhà Trắng công bố báo cáo cáo buộc hơn 40 quốc gia, bao gồm Canada, Ấn Độ, Mexico, Nhật Bản và Hàn Quốc, đã hỗ trợ Trung Quốc lẩn tránh thuế quan của Mỹ thông qua hoạt động trung chuyển hàng hóa (transshipping). Theo ước tính từ chính phủ và khu vực tư nhân, giá trị hàng hóa bị chuyển hướng qua các nước có thuế suất thấp hơn dao động từ 30 tỷ USD đến khoảng 300 tỷ USD. Cố vấn thương mại Peter Navarro nhấn mạnh hành vi này gây thiệt hại "việc làm của người Mỹ và hàng tỷ USD doanh thu".

Báo cáo mô tả đây là "vụ lừa đảo trung chuyển lớn" (Great Transshipment Scam), với mạng lưới "trung chuyển ngầm" tinh vi, sử dụng AI để phát hiện gian lận. Trung Quốc bị cáo buộc tái đóng gói hàng hóa, che giấu nguồn gốc để hưởng thuế suất ưu đãi. Đáp lại, phát ngôn viên Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington tuyên bố "chiến tranh thương mại không có người thắng", phản đối các biện pháp thuế quan và nhấn mạnh các hành động đơn phương không được gây tổn hại đến lợi ích của bên thứ ba.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Sự việc này tác động đến thị trường qua ba kênh chính. Thứ nhất, rủi ro leo thang chiến tranh thương mại làm gia tăng bất ổn, thúc đẩy dòng vốn trú ẩn vào tài sản an toàn như vàng và đồng USD. Thứ hai, cáo buộc nhắm vào các đối tác thương mại lớn của Mỹ (Canada, Mexico, Nhật, Hàn) có thể làm xói mòn niềm tin vào các hiệp định thương mại, ảnh hưởng đến đồng tiền của các nước này. Thứ ba, phản ứng từ Trung Quốc và các nước liên quan có thể dẫn đến các biện pháp trả đũa, làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, gây áp lực lạm phát và ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương.

Tác động lên các cặp tiền tệ và tài sản

Trên thị trường hiện tại, chỉ số DXY ở mức 99.88 (-0.07%), phản ánh sự ổn định tương đối của đồng USD. Tuy nhiên, nếu căng thẳng leo thang, USD có thể tăng giá nhờ vai trò trú ẩn an toàn, đẩy DXY lên trên mốc 100. Vàng đang giao dịch ở 4327.21 USD/ounce (-0.52%), nhưng trong bối cảnh rủi ro địa chính trị, kim loại quý này có thể thu hút dòng vốn đầu tư, hỗ trợ giá vàng tăng trở lại.

EUR/USD ở mức 1.15379 (+0.08%) cho thấy đồng euro tương đối ổn định. Tuy nhiên, nếu Mỹ áp thuế lên hàng hóa châu Âu do lo ngại trung chuyển, đồng euro có thể chịu áp lực giảm giá. USD/JPY ở 159.361 (-0.08%), đồng yên Nhật có thể mạnh lên nếu giới đầu tư tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn, đặc biệt khi Nhật Bản bị cáo buộc trong báo cáo. Các đồng tiền châu Á như won Hàn Quốc, peso Mexico và rupee Ấn Độ có thể biến động mạnh do lo ngại bị Mỹ trả đũa thương mại.

Mức độ định giá và triển vọng

Hiện tại, thị trường dường như chưa định giá đầy đủ rủi ro từ báo cáo này. Diễn biến giá vàng và USD chưa phản ánh mức độ nghiêm trọng của cáo buộc. Các nhà giao dịch có thể đang chờ đợi phản ứng chính thức từ các nước bị nêu tên, cũng như kết quả cuộc gặp Trump-Xi dự kiến vào tháng 9. Nếu các nước như Canada, Mexico hay Nhật Bản xác nhận hoặc phản đối cáo buộc, thị trường có thể biến động mạnh. Bên cạnh đó, dữ liệu kinh tế sắp công bố như cán cân thương mại khu vực đồng euro và tài khoản vãng lai Trung Quốc có thể tác động thêm.

Theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch nên theo dõi phản ứng chính thức từ các quốc gia bị cáo buộc, đặc biệt là Nhật Bản và Hàn Quốc – hai đồng minh châu Á của Mỹ. Bên cạnh đó, các biện pháp trả đũa tiềm tàng từ Trung Quốc, cũng như diễn biến trước thềm hội nghị Trump-Xi, sẽ là yếu tố quyết định xu hướng của USD, vàng và các đồng tiền châu Á trong ngắn hạn.