Ngân hàng Anh thử nghiệm stablecoin và đồng bảng số trong thanh toán xuyên biên giới: bước đi thực tế hóa CBDC hay chỉ là phòng thí nghiệm?

Stablecoin và CBDC: Cuộc thử nghiệm song hành tại Anh

Ngân hàng Anh (BOE) vừa công bố bước chuyển sang Giai đoạn 2 của Dự án Đồng bảng số, với thí điểm cụ thể về cách stablecoin công khai và tiền ngân hàng trung ương có thể vận hành trong cùng một quy trình thanh toán thương mại xuyên biên giới. Đây không phải là tuyên bố phát hành CBDC, mà là một phòng thí nghiệm có kiểm soát nhằm trả lời câu hỏi lớn: liệu các hình thái tiền kỹ thuật số khác nhau có thể tương tác được với nhau hay không.

Thí nghiệm có sự tham gia của NOBO Finance, Dun & Bradstreet và Polygon Labs, tập trung vào hai mảng chính: xây dựng hồ sơ tín dụng tái sử dụng cho doanh nghiệp nhỏ và thử nghiệm bao thanh toán hóa đơn dựa trên vận đơn điện tử. Trong kịch bản đề xuất, nhà xuất khẩu nhận tiền ứng trước qua stablecoin, trong khi nhà nhập khẩu tại Anh thanh toán cuối cùng bằng đồng bảng số. Toàn bộ quy trình không sử dụng khách hàng thực hay tiền thật, nhưng kết quả sẽ được đưa vào đánh giá chung của BOE và Bộ Tài chính Anh trước khi có bước đi tiếp theo vào cuối năm nay.

Vì sao doanh nghiệp nhỏ là trung tâm của thí nghiệm?

Vấn đề cốt lõi mà thí nghiệm nhắm đến là tài trợ thương mại cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). Theo Otto Jacobsson, trưởng chi nhánh Vương quốc Anh của Hiệp hội Tài sản số, các thủ tục xác minh phân mảnh, kiểm tra thủ công và thanh toán kéo dài nhiều ngày đang khiến dòng vốn của SME bị đóng băng giữa lúc giao hàng và nhận tiền. Một hồ sơ tín dụng di động, được xây dựng từ dữ liệu giao dịch ví, thông tin tài chính mở và dữ liệu tín dụng truyền thống, có thể giúp các doanh nghiệp này chứng minh năng lực tín dụng nhanh hơn và tiếp cận vốn lưu động sớm hơn.

Điểm đáng chú ý là vai trò của hợp đồng thông minh từ Polygon trong việc ghi nhận kết quả xác minh và quản lý sự đồng thuận. Điều này cho thấy công nghệ blockchain không chỉ dừng ở việc chuyển tiền mà còn có thể tạo ra lớp hạ tầng cho danh tính số và dữ liệu tín dụng, vốn là rào cản lớn với SME trong thương mại quốc tế.

Tương tác giữa tiền công và tiền tư: Xu hướng tất yếu?

Thí nghiệm của BOE phản ánh một xu hướng rộng hơn khi các ngân hàng trung ương trên thế giới đang vật lộn với câu hỏi làm thế nào để quản lý stablecoin tư nhân song song với CBDC do nhà nước phát hành. Thay vì ép tất cả người dùng vào một hạ tầng thanh toán duy nhất, cách tiếp cận của Anh là tìm kiếm khả năng tương tác giữa các hệ thống khác nhau.

Marc Boiron, CEO của Polygon Labs, nhấn mạnh: "Để tiền kỹ thuật số thực sự vận hành thương mại toàn cầu, các dạng tiền khác nhau phải hoạt động cùng nhau – công và tư, tiền ngân hàng trung ương và stablecoin." Quan điểm này cho thấy các nhà hoạch định chính sách đang dần chấp nhận rằng stablecoin không phải là đối thủ của CBDC mà có thể là lớp bổ sung, phục vụ các nhu cầu thanh toán khác nhau trong cùng một hệ sinh thái.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận thực tế: đây vẫn là một thí nghiệm trong phòng lab, không có giá trị pháp lý ràng buộc và không cam kết phát hành đồng bảng số. BOE đã thử nghiệm công nghệ sổ cái phân tán từ năm 2024 và vẫn đang trong quá trình đánh giá, chứ chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Bài học cho thị trường tiền mã hóa

Đối với nhà giao dịch, thí nghiệm này mang lại hai tín hiệu quan trọng. Thứ nhất, nó củng cố vai trò của stablecoin trong thanh toán xuyên biên giới, một lĩnh vực mà tiền mã hóa đang chứng minh giá trị thực tế. Nếu các ngân hàng trung ương lớn như BOE chấp nhận thử nghiệm tích hợp stablecoin vào hạ tầng tài chính chính thống, điều này có thể mở ra dòng vốn tổ chức lớn hơn vào thị trường.

Thứ hai, sự tham gia của Polygon Labs cho thấy các nền tảng blockchain có thể trở thành hạ tầng cho các ứng dụng tài chính phi tập trung, không chỉ là nơi giao dịch token. Điều này có thể tác động đến định giá của các dự án tập trung vào khả năng mở rộng và hợp đồng thông minh.

Tuy nhiên, giới đầu tư cần phân biệt giữa thí nghiệm và triển khai thực tế. Việc BOE thử nghiệm không đồng nghĩa với việc stablecoin sẽ được chấp thuận rộng rãi tại Anh trong ngắn hạn. Các quy định về stablecoin vẫn đang được xây dựng và có thể thay đổi nhanh chóng.

Theo dõi tiếp điều gì?

Người giao dịch nên theo dõi kết quả đánh giá của BOE và Bộ Tài chính Anh vào cuối năm nay, cũng như các động thái tương tự từ các ngân hàng trung ương khác như ECB hay Fed. Nếu thí nghiệm thành công và được mở rộng, nó có thể tạo tiền lệ cho việc chấp nhận stablecoin trong hệ thống tài chính chính thống, ảnh hưởng đến dòng vốn và thanh khoản của toàn thị trường tiền mã hóa. Ngoài ra, cần chú ý đến các quy định về stablecoin tại châu Âu (MiCA) và các thay đổi pháp lý tại Mỹ, vốn là những yếu tố có thể tác động mạnh đến giá cả trong trung hạn.