Rupiah tăng bất chấp thâm hụt tài khoản vãng lai kỷ lục: Indonesia đang được dòng vốn cứu hay rủi ro tiềm ẩn?

Thâm hụt kỷ lục nhưng Rupiah vẫn mạnh: nghịch lý đến từ đâu?

USD/IDR tiếp tục giảm phiên thứ ba liên tiếp, giao dịch quanh mức 17.760 trong phiên giao dịch châu Á ngày 21/08/2026. Điều đáng chú ý là đà tăng của Rupiah diễn ra ngay khi Indonesia công bố thâm hụt tài khoản vãng lai quý II/2026 lên tới 12,49 tỷ USD, tương đương 3,3% GDP – mức cao nhất từ trước đến nay, tăng mạnh từ mức 2,89 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái. Nguyên nhân chính là thặng dư thương mại thu hẹp mạnh chỉ còn 1,32 tỷ USD so với 10,52 tỷ USD của quý II/2025, do giá dầu tăng vọt từ xung đột Trung Đông khiến chi phí nhập khẩu leo thang.

Thoạt nhìn, đồng nội tệ của một nước có thâm hụt kép (vừa thâm hụt tài khoản vãng lai vừa thâm hụt ngân sách) thường chịu áp lực lớn. Nhưng Rupiah lại đi ngược lại. Điều này cho thấy thị trường đang ưu tiên các yếu tố hỗ trợ ngắn hạn hơn là lo ngại về nền tảng kinh tế vĩ mô dài hạn.

Cam kết từ Trung Quốc và chính sách tiền tệ thận trọng

Một trong những trụ đỡ chính cho Rupiah là kỳ vọng về gói hỗ trợ tài khóa từ Trung Quốc. Thứ trưởng Tài chính Trung Quốc Liao Min tuyên bố sẽ sớm đưa ra các biện pháp tài khóa bổ sung dựa trên diễn biến kinh tế, duy trì tính liên tục của chính sách. Điều này củng cố niềm tin vào sự hợp tác kinh tế sâu rộng giữa hai nước, giúp giảm bớt lo ngại về khả năng tài trợ thâm hụt của Indonesia.

Bên cạnh đó, Bank Indonesia (BI) đã giữ nguyên lãi suất tham chiếu ở mức 5,75% trong tháng thứ hai liên tiếp – quyết định đầu tiên dưới thời quyền Thống đốc Destry Damayanti, sau khi Perry Warjiyo bất ngờ rời nhiệm sở. Việc nhấn mạnh tính liên tục sau 100 điểm cơ bản tăng lãi suất kể từ tháng 5 cho thấy BI ưu tiên ổn định tỷ giá để kiểm soát lạm phát nhập khẩu, đồng thời dùng các công cụ thanh khoản để hỗ trợ tăng trưởng. Đây là tín hiệu được thị trường đánh giá tích cực, giúp Rupiah trụ vững.

Đồng USD suy yếu: yếu tố then chốt

Không thể phủ nhận vai trò của đồng USD trong câu chuyện này. Chỉ số DXY đang ở mức 98,756, giảm nhẹ 0,08%, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ hạ nhiệt. Động thái của Bộ Tài chính Mỹ tăng gấp đôi chương trình mua lại trái phiếu dài hạn (từ 2 tỷ USD lên 4 tỷ USD, chạy từ 9/9 đến 4/11) được giới phân tích như Scotiabank đánh giá là nỗ lực "trấn an" thị trường sau đợt tăng mạnh của lãi suất dài hạn. Dù quy mô khiêm tốn, thông điệp này đã kéo lợi suất giảm, làm suy yếu đồng bạc xanh và gián tiếp hỗ trợ các đồng tiền mới nổi như Rupiah.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc Bộ Tài chính Mỹ can thiệp vào thị trường trái phiếu theo cách này có thể bị coi là "vụng về", tạo ra rủi ro méo mó thị trường và ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát dài hạn. Điều này có thể khiến đồng USD biến động mạnh hơn trong trung hạn.

Rủi ro tiềm ẩn: thâm hụt kép và phụ thuộc vào dòng vốn

Dù Rupiah đang được hỗ trợ bởi dòng vốn và các yếu tố bên ngoài, giới đầu tư không thể bỏ qua rủi ro nền tảng. Thâm hụt tài khoản vãng lai ở mức 3,3% GDP là ngưỡng cảnh báo, đặc biệt khi thặng dư thương mại thu hẹp do giá dầu tăng. Nếu giá dầu tiếp tục leo thang hoặc xuất khẩu suy yếu, áp lực lên Rupiah sẽ quay trở lại.

Hơn nữa, sự phụ thuộc vào dòng vốn nước ngoài, đặc biệt là từ Trung Quốc, khiến Indonesia dễ bị tổn thương nếu môi trường tài chính toàn cầu thắt chặt hoặc quan hệ địa chính trị xấu đi. Cam kết tài khóa từ Trung Quốc có thể không đủ để bù đắp cho sự suy giảm niềm tin nếu thâm hụt tiếp tục mở rộng.

Theo dõi tiếp điều gì?

Nhà giao dịch cần theo dõi sát các yếu tố sau: thứ nhất, diễn biến giá dầu – yếu tố quyết định cán cân thương mại của Indonesia; thứ hai, các biện pháp tài khóa cụ thể từ Trung Quốc có được triển khai đúng như cam kết hay không; thứ ba, phản ứng của Bộ Tài chính Mỹ và Fed trước chương trình mua lại trái phiếu – liệu có gây ra biến động bất thường trên thị trường trái phiếu toàn cầu hay không. Ngoài ra, dữ liệu PMI sơ bộ của khu vực đồng euro và Mỹ công bố trong ngày có thể tác động đến đồng USD và gián tiếp ảnh hưởng đến USD/IDR. Nếu USD tiếp tục suy yếu, Rupiah có thể duy trì đà tăng, nhưng bất kỳ cú sốc nào từ giá dầu hoặc chính sách tiền tệ Mỹ đều có thể đảo chiều xu hướng hiện tại.