Ngành ô tô Đức mất 42.300 việc làm: hồi chuông cảnh báo cho kinh tế châu Âu

Ngành ô tô Đức – điểm sáng tắt dần

Số liệu từ Cục Thống kê Liên bang Đức công bố ngày 14/8 cho thấy ngành ô tô nước này đã cắt giảm 42.300 việc làm trong 12 tháng tính đến cuối tháng 6, tương đương 5,8% lực lượng lao động, đưa số lao động xuống mức thấp nhất kể từ năm 2005. Đây là đợt sa thải lớn nhất trong lịch sử hiện đại của ngành, phản ánh cuộc khủng hoảng cơ cấu sâu sắc khi các hãng xe Đức đối mặt với sự suy giảm lợi nhuận tại Trung Quốc và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các thương hiệu Trung Quốc ngay tại thị trường châu Âu.

Toàn ngành sản xuất Đức cũng mất 144.100 việc làm (giảm 2,7%) trong cùng kỳ, cho thấy làn sóng sa thải đang lan rộng. Volkswagen báo lợi nhuận ròng nửa đầu năm giảm khoảng 30%, còn Mercedes-Benz cắt giảm dự báo doanh số cả năm, cả hai đều viện dẫn nhu cầu yếu tại Trung Quốc.

Vì sao ngành ô tô Đức mất việc làm?

Thomas Puls, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Viện Kinh tế Đức, chỉ ra ba nguyên nhân chính: dư thừa công suất, chuyển dịch sang xe điện (EV) và tác động tài chính từ Trung Quốc. Các nhà máy Đức hiện sản xuất khoảng 4,2 triệu xe du lịch mỗi năm, giảm từ 6 triệu một thập kỷ trước, dẫn đến dư thừa công suất khoảng 30%. EV mang lại biên lợi nhuận thấp hơn, trong khi các nhà cung cấp bị siết chặt do sản lượng giảm và quá trình loại bỏ động cơ đốt trong.

Tác động từ Trung Quốc chủ yếu là tài chính: Đức mất khoảng 150.000–200.000 xe xuất khẩu sang Trung Quốc so với năm 2019, chủ yếu là các mẫu xe biên lợi nhuận cao của Porsche và Mercedes-Benz, gây thiệt hại lớn hơn nhiều so với con số về lượng. Lợi nhuận từ các liên doanh tại Trung Quốc cũng sụt giảm.

Tác động đến kinh tế châu Âu và chính sách tiền tệ

Ngành ô tô là trụ cột của nền kinh tế Đức, chiếm khoảng 5% GDP và tạo ra hàng triệu việc làm gián tiếp. Việc mất việc làm hàng loạt sẽ kéo theo tiêu dùng nội địa suy yếu, ảnh hưởng đến tăng trưởng chung của khu vực đồng euro, vốn đang đối mặt với nhiều thách thức. Điều này có thể củng cố kỳ vọng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ mạnh tay hơn trong các cuộc họp tới, gây áp lực lên đồng EUR.

Trên thị trường ngoại hối, EUR/USD đang giao dịch quanh 1,1573, giảm nhẹ 0,05% trong phiên châu Á. Nếu dữ liệu ZEW sắp công bố (dự báo 25,4) thấp hơn kỳ vọng, đồng EUR có thể chịu áp lực bán mạnh hơn. Ngược lại, đồng USD được hỗ trợ bởi dòng vốn TIC dài hạn ròng dự kiến đạt 151,4 tỷ USD, cho thấy nhà đầu tư vẫn ưa chuộng tài sản Mỹ.

Những gì cần theo dõi

Nhà giao dịch nên chú ý đến các mốc quan trọng trong tuần này: cán cân thương mại khu vực đồng euro (dự báo -6,3 tỷ EUR, cải thiện so với -8,24 tỷ trước đó), chỉ số ZEW, và đặc biệt là dữ liệu việc làm ADP của Mỹ. Bất kỳ dấu hiệu nào về sự suy yếu kéo dài của ngành sản xuất Đức đều có thể làm gia tăng áp lực giảm giá EUR/USD, trong khi đồng USD có thể tiếp tục mạnh lên nếu kinh tế Mỹ vẫn vững vàng.