Mua lại trái phiếu của Bộ Tài chính Mỹ: liệu thị trường có đang bỏ qua những rủi ro dài hạn?

Mua lại trái phiếu: liều thuốc giảm đau hay con dao hai lưỡi?

Động thái của Bộ Tài chính Mỹ trong việc tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu dài hạn trong tuần này đang được thị trường đón nhận tích cực, khi giúp hạ nhiệt lợi suất và xoa dịu lo ngại về chi phí đi vay của chính phủ. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả trước mắt, hành động này tiềm ẩn những rủi ro lớn mà thị trường có thể đang đánh giá thấp.

Bộ trưởng Tài chính Bessent còn gợi ý rằng họ sẵn sàng can thiệp thêm nếu cần, với lý do 'lợi suất không phản ánh đúng các yếu tố cơ bản'. Điều này cho thấy chính quyền đang ngày càng can thiệp sâu vào thị trường trái phiếu, một lĩnh vực thường thuộc về ngân hàng trung ương.

Rủi ro đạo đức và ranh giới chính sách mờ nhạt

Việc Bộ Tài chính liên tục mua lại trái phiếu tạo ra một 'Bessent put' – một dạng bảo hiểm ngầm cho thị trường trái phiếu. Điều này có thể khiến nhà đầu tư chủ quan, gia tăng đòn bẩy và chấp nhận rủi ro quá mức, với suy nghĩ rằng chính phủ sẽ luôn đứng sau hỗ trợ. Tuy nhiên, quy mô mua lại dù có tăng lên cũng chỉ là 'muối bỏ bể' so với thị trường trái phiếu khoảng 30 nghìn tỷ USD. Nếu đòn bẩy mất kiểm soát, thị trường có thể đối mặt với một cuộc khủng hoảng thanh khoản nghiêm trọng.

Hơn nữa, việc Bộ Tài chính can thiệp vào lợi suất làm lu mờ ranh giới giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, đặt ra câu hỏi về tính độc lập của Fed. Điều này gây tổn hại đến uy tín của Mỹ trong việc điều hành nợ công và chính sách kinh tế, từ đó tạo áp lực giảm giá lên đồng USD.

Áp lực lên thị trường repo và thanh khoản

Một hệ lụy khác là tác động đến thị trường vốn ngắn hạn. Khi Bộ Tài chính mua lại trái phiếu dài hạn, họ phải phát hành thêm tín phiếu kho bạc (T-bills) để tài trợ. Điều này buộc các đại lý (thường là ngân hàng) phải hấp thụ lượng T-bills lớn hơn, làm giảm lượng tiền mặt dành cho cho vay qua đêm trên thị trường repo. Chỉ cần một sai lệch nhỏ về thời điểm hoặc thiếu hụt thanh khoản tạm thời cũng có thể gây ra sự cố trong hệ thống thanh toán, tương tự như cuộc khủng hoảng repo năm 2019.

Lạm phát có thể gia tăng do lợi suất bị nén

Việc 'nhân tạo' hạ lợi suất trái phiếu chính phủ khiến chi phí đi vay của nền kinh tế giảm, kích thích tiêu dùng và đầu tư. Tuy nhiên, khi lợi suất thực tế không đủ bù đắp lạm phát, người dân và doanh nghiệp sẽ có xu hướng chi tiêu nhanh hơn thay vì giữ tiền mặt, đẩy giá cả tăng cao hơn. Điều này có thể làm phức tạp thêm nhiệm vụ kiểm soát lạm phát của Fed, vốn đang phải cân nhắc giữa ổn định giá cả và hỗ trợ tăng trưởng.

Điều gì đáng chú ý tiếp theo?

Thị trường cần theo dõi chặt chẽ quy mô và tần suất các đợt mua lại tiếp theo của Bộ Tài chính Mỹ, cũng như phản ứng của Fed trước sự can thiệp này. Bên cạnh đó, các chỉ số PMI sơ bộ của khu vực đồng euro và Mỹ công bố hôm nay sẽ là thước đo quan trọng về sức khỏe kinh tế, ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng chính sách tiền tệ và biến động của đồng USD, EUR.