Lạm phát Ấn Độ tháng thứ 10 tăng liên tiếp: giá lương thực đang biến kỳ vọng hạ lãi suất của RBI thành cú đặt cược ngược

Con số vượt kỳ vọng và phần bị bỏ qua

CPI Ấn Độ tháng 8 tăng lên 4,82% so với cùng kỳ, tiếp nối mức 4,45% của tháng 7 và đánh dấu tháng tăng thứ mười liên tiếp. Điều đáng chú ý không nằm ở con số tổng mà ở thành phần cấu thành: chỉ số giá lương thực tiêu dùng tăng 5,95% so với cùng kỳ, cao hơn hẳn mức trung bình chung. Lạm phát nông thôn ở 5,23% trong khi thành thị chỉ 4,31% — khoảng cách này phản ánh rõ rằng áp lực giá đang tập trung ở khu vực nông nghiệp và chuỗi cung ứng thực phẩm, nơi người tiêu dùng ít có khả năng thay thế hàng hóa nhất.

Về mặt kỹ thuật, 4,82% vẫn nằm gọn trong dải mục tiêu 2%–6% của RBI và chỉ cao hơn mục tiêu trung hạn 4% khoảng 0,8 điểm phần trăm. Nhưng cái cách RBI phản ứng mới là điểm mấu chốt. Thống đốc Sanjay Malhotra đã nói thẳng rằng Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ theo dõi lạm phát tổng hợp chứ không phải lạm phát lõi — một tuyên bố có chủ đích, bởi lạm phát lõi của Ấn Độ thực tế đang khá ổn định. Khi thước đo mục tiêu là con số bị lương thực và nhiên liệu chi phối, thì việc "nhìn qua" các cú sốc nguồn cung trở nên khó biện minh hơn về mặt truyền thông chính sách.

Từ dự báo hạ lãi suất sang đặt cược tăng lãi suất

Điều đáng để ý là RBI đã hạ dự báo lạm phát tài khóa 2026/27 xuống 5,0% từ 5,1% và hạ dự báo lạm phát lõi xuống 4,3% từ 4,7% tại cuộc họp gần nhất. Ngân hàng trung ương khi đó giữ nguyên lãi suất repo ở 5,25% và duy trì lập trường trung lập, với lập luận rằng đà tăng chủ yếu đến từ lương thực và nhiên liệu. Nhưng chính kịch bản đó — lạm phát tổng hợp tăng trong ngắn hạn, đạt đỉnh vào quý 3 rồi hạ nhiệt — đang bị thách thức bởi một biến số mà RBI không kiểm soát được: giá dầu.

Với CPI tháng 8 ở 4,82%, con số này đã tiến sát dự báo 5,0% cho cả năm tài khóa. Nếu lạm phát lương thực không hạ nhiệt và giá dầu tiếp tục neo cao, việc đạt đỉnh vào quý 3 rồi giảm tốc trở nên khó tin hơn. Thị trường phản ứng bằng cách định giá 72% khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 10 — một sự đảo chiều rõ rệt so với kỳ vọng nới lỏng trước đó. Cơ chế ở đây khá trực tiếp: lạm phát tổng hợp cao hơn dự báo buộc RBI phải bảo vệ uy tín mục tiêu, và khi lãi suất thực vẫn còn thấp, áp lực tăng lãi suất trở thành lựa chọn chính sách ít tốn kém hơn so với việc để kỳ vọng lạm phát mất neo.

Kênh truyền dẫn qua đồng rupee và giá dầu

Điểm mấu chốt với giới giao dịch là mối quan hệ giữa giá dầu và đồng rupee. Ấn Độ là nước nhập khẩu dầu lớn, nên giá dầu tăng làm tăng hóa đơn nhập khẩu, gây áp lực lên cán cân thương mại và lên đồng INR. Đến lượt mình, đồng rupee yếu lại đẩy chi phí nhập khẩu lên cao hơn, tạo vòng xoáy lạm phát thứ hai. Kể từ khi xung đột Mỹ–Iran bắt đầu, USD/INR chủ yếu chạy theo giá dầu, và dữ liệu lạm phát gần như không còn là động lực chính của thị trường Ấn Độ.

Có một chi tiết đáng lưu ý: RBI đã can thiệp để hỗ trợ đồng rupee, giúp INR mạnh lên tạm thời và tạo ra sự phân kỳ với giá dầu. Nhưng những khoản lãi đó nhanh chóng bị xóa sạch trong tuần trước. Can thiệp mà không thay đổi được các yếu tố cơ bản — giá dầu cao, thâm hụt thương mại, lạm phát lương thực — thì chỉ tạo ra hiệu ứng tạm thời. Đây là bài học lặp đi lặp lại với mọi ngân hàng trung ương đang cố giữ tỷ giá trong khi nền tảng vĩ mô đi ngược lại.

Bối cảnh tiền tệ toàn cầu đang bất lợi cho các đồng tiền châu Á

Diễn biến này đến vào thời điểm chỉ số DXY đang ở 99,507, tăng 0,42% trong ngày, với EUR/USD giảm 0,43% về 1,15476 và USD/JPY tăng 0,68% lên 154,506. Đồng USD mạnh lên tạo thêm áp lực lên các đồng tiền châu Á, trong đó có INR, và làm phức tạp thêm bài toán chính sách của RBI. Trong môi trường USD mạnh, việc tăng lãi suất để chống lạm phát vừa giúp thu hẹp chênh lệch lãi suất, vừa hỗ trợ tỷ giá — hai mục tiêu cùng lúc.

Với các đồng tiền chính khác, câu chuyện Ấn Độ ít tác động trực tiếp nhưng có ý nghĩa lan tỏa. Một RBI thắt chặt hơn dự kiến củng cố xu hướng các ngân hàng trung ương thị trường mới nổi phải giữ chính sách thận trọng, ngay cả khi lạm phát lõi chưa đáng lo. Điều này gián tiếp hỗ trợ sức mạnh của USD khi dòng vốn tìm đến tài sản an toàn và lợi suất cao. Vàng, ở mức 4.296,12 và giảm 1,15% trong ngày, cũng đang chịu áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất toàn cầu cao hơn.

Điều cần theo dõi

Hai biến số quyết định hướng đi tiếp theo của câu chuyện này là giá dầu và dữ liệu lạm phát lương thực tháng 9. Nếu giá dầu tiếp tục leo thang, kịch bản RBI tăng lãi suất vào tháng 10 sẽ càng được củng cố, và USD/INR có thể kiểm định các mức cao mới. Ngược lại, nếu giá lương thực hạ nhiệt theo mùa vụ và dầu ổn định, khả năng RBI giữ nguyên lãi suất sẽ tăng lên, tạo điều kiện cho INR hồi phục. Bên cạnh đó, cần theo dõi phản ứng của RBI trên thị trường ngoại hối — liệu họ có tiếp tục can thiệp hay chấp nhận để tỷ giá điều chỉnh theo cung cầu. Cuối cùng, bất kỳ tín hiệu nào từ Fed về lộ trình lãi suất cũng sẽ ảnh hưởng đến sức mạnh USD và qua đó tác động gián tiếp lên toàn bộ câu chuyện tiền tệ châu Á.