Dầu vượt 107 USD và kỳ vọng Fed tăng lãi suất: kênh năng lượng – lãi suất đang bào mòn định giá cổ phiếu châu Á

Hai cú sốc cùng lúc: năng lượng và lãi suất

Thị trường châu Á mở cửa tuần mới trong trạng thái căng thẳng khi hai biến số vĩ mô cùng lúc xấu đi. Giá dầu Brent leo thêm 3,1% lên 107,84 USD/thùng, nối tiếp mức tăng gần 9% của tuần trước, sau khi các cuộc tấn công mới nhắm vào Saudi Arabia và tàu bè ở vùng Vịnh làm trầm trọng thêm lo ngại về nguồn cung. Cuộc họp giữa Iran và các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh tại Oman – dự kiến bàn về thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz – đã bị hoãn, loại bỏ một kênh hạ nhiệt tiềm năng.

Song song đó, báo cáo lạm phát tiêu dùng Mỹ công bố thứ Sáu tuần trước nóng hơn dự kiến, đẩy thị trường định giá 86% khả năng Fed nâng lãi suất 25 điểm cơ bản trong cuộc họp thứ Tư. Đây sẽ là lần tăng đầu tiên kể từ giữa năm 2023, và một số nhà kinh tế như Michael Feroli của JPMorgan còn kỳ vọng Fed tăng hai lần trong năm nay, vào tháng 9 và tháng 12.

Điểm mấu chốt là hai cú sốc này không độc lập. Giá dầu cao trực tiếp đẩy lạm phát lên, củng cố lập luận cho việc thắt chặt tiền tệ; đến lượt lãi suất cao hơn làm tăng chi phí vốn và chiết khấu dòng tiền tương lai của doanh nghiệp. Với thị trường cổ phiếu, đây là đòn đánh từ cả hai phía.

Lợi suất trái phiếu đang thử thách định giá

Bằng chứng rõ nhất nằm ở đường cong lợi suất Mỹ. Chỉ riêng tuần trước, lợi suất kỳ hạn 2 năm đã tăng 26 điểm cơ bản, còn kỳ hạn 10 năm thêm 19 điểm cơ bản, khiến đường cong phẳng hơn. Lợi suất ngắn hạn tăng mạnh phản ánh kỳ vọng chính sách, trong khi lợi suất dài hạn tăng chậm hơn cho thấy thị trường lo ngại tăng trưởng sẽ chịu tổn thất.

Phản ứng trên thị trường cổ phiếu tương ứng rõ rệt: hợp đồng tương lai Nikkei giảm 2% xuống 63.260 điểm so với mức đóng cửa 64.011 điểm của phiên giao ngay; S&P 500 futures mất 0,5% và Nasdaq futures giảm 1,0%. Các chỉ số công nghệ nhạy cảm với lãi suất chịu áp lực lớn hơn, đúng như cơ chế chiết khấu dòng tiền dài hạn.

Goldman Sachs đưa ra góc nhìn cân bằng hơn: Ben Snider lưu ý rằng trong bảy chu kỳ tăng lãi suất gần đây, S&P 500 trung bình giảm 2% trong ba tháng đầu, nhưng lại tăng trung bình 9% trong 12 tháng sau lần tăng đầu tiên. Nói cách khác, tác động tiêu cực thường tập trung ở giai đoạn đầu chu kỳ, khi thị trường còn phải định giá lại.

Ngân hàng trung ương châu Á không đứng ngoài cuộc

Câu chuyện không chỉ dừng ở Mỹ. Thị trường đang định giá khoảng 76% khả năng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 1,25% tại cuộc họp thứ Sáu. BOJ được cho là sẽ giữ giọng điệu diều hâu nhằm ngăn đồng yên tái suy yếu sau khi can thiệp giúp nó thoát khỏi mức thấp nhất trong 40 năm.

Điều này tạo ra một thế khó cho cổ phiếu Nhật: lãi suất cao hơn hỗ trợ đồng yên nhưng lại triệt tiêu lợi thế chi phí vốn rẻ vốn là nền tảng của nhiều doanh nghiệp xuất khẩu. USD/JPY hiện ở 153,458, đã giảm khoảng 4% trong hai tuần qua và rời xa đỉnh 163,99 hồi tháng 7.

Tại Anh, BOE dự kiến giữ nguyên lãi suất 3,75% vào thứ Năm, dù quyết định có thể tiếp tục chia rẽ nội bộ. GBP/USD đứng ở 1,3518. Ở châu Âu, EUR/USD gần như đi ngang tại 1,15929 sau khi tìm được hỗ trợ ở 1,1570, trong khi DXY giữ ở 99,116. Bài phát biểu của Chủ tịch ECB Lagarde tối nay là sự kiện cần chú ý.

Trung Quốc: điểm yếu nội tại càng lộ rõ

Dữ liệu Trung Quốc công bố sáng thứ Ba sẽ cho thấy bức tranh trái chiều. Sản lượng công nghiệp được dự báo tăng 4,8% so với cùng kỳ, cải thiện từ mức 4,5%, và doanh số bán lẻ dự báo tăng 0,8% từ 0,6%. Nhưng đầu tư tài sản cố định lũy kế được dự báo giảm 7,1%, sâu hơn mức giảm 6,7% kỳ trước, còn giá nhà dự kiến giảm 3,1% so với cùng kỳ.

Sự phân kỳ này quan trọng với người giao dịch: sản xuất và tiêu dùng cải thiện nhẹ nhờ các biện pháp kích thích, nhưng đầu tư và bất động sản vẫn là lỗ hổng chưa bịt được. Một Trung Quốc tăng trưởng chậm hơn sẽ hạn chế nhu cầu dầu, nhưng trong ngắn hạn yếu tố địa chính trị đang lấn át.

Điều cần theo dõi

Ba sự kiện định hình tuần này: quyết định của Fed thứ Tư, BOJ thứ Sáu, và diễn biến ở eo biển Hormuz. Với giá dầu, mỗi leo thang căng thẳng mới đều có thể đẩy Brent lên cao hơn, kéo theo kỳ vọng lạm phát và lãi suất. Với cổ phiếu châu Á, câu hỏi là liệu lợi suất trái phiếu có ổn định sau cuộc họp Fed hay tiếp tục leo thang. Vàng ở 4.332,2 USD/oz đang chịu áp lực từ lợi suất cao hơn, nhưng nếu căng thẳng địa chính trị lan rộng, dòng tiền trú ẩn có thể quay trở lại. Cần theo dõi thêm phản ứng của lợi suất 2 năm sau tuyên bố của Fed và diễn biến USD/JPY quanh ngưỡng 153 trước cuộc họp BOJ.