Vàng bị chặn dưới 4.300 USD dù Iran căng thẳng: đồng USD hậu Fed đang lấn át cả nhu cầu trú ẩn

Fed nâng lãi suất lần đầu từ 2023 và cái giá của vàng

Cuộc họp tháng 9 của Fed đã khép lại với một quyết định không còn nằm trong kịch bản quen thuộc: nâng lãi suất lần đầu tiên kể từ 2023, với tỷ lệ phiếu thuận đồng nhất. Điều đáng chú ý không nằm ở bản thân mức tăng, mà ở biểu đồ dot plot — các quan chức Fed còn dự kiến thêm một lần thắt chặt nữa trong phần còn lại của năm.

Với vàng, đây là cú đánh trực diện vào hai trụ cột định giá quan trọng nhất. Thứ nhất, lợi suất thực (lợi suất danh nghĩa trừ kỳ vọng lạm phát) tăng lên làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ tài sản không sinh lời. Thứ hai, kỳ vọng lãi suất cao hơn củng cố đồng USD, và một USD mạnh hơn khiến vàng — vốn niêm yết bằng USD — trở nên đắt đỏ hơn với người mua ngoài Mỹ. Chủ tịch Kevin Warsh gọi động lực của quyết định là nền kinh tế Mỹ mạnh lên, lạm phát mùa hè không cải thiện và yếu tố địa chính trị. Chính cách diễn giải này khiến thị trường khó đặt cược vào một chu kỳ nới lỏng sớm.

Lợi suất 10 năm gần 5,0% và sức mạnh của DXY

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đang dao động quanh ngưỡng tâm lý 5,0% — vùng cao nhất kể từ tháng 4/2007. Đây là mức neo khiến vàng khó duy trì đà hồi phục, bởi bất kỳ nhịp tăng nào của kim loại quý cũng lập tức bị "thuế" bởi chi phí cơ hội.

Trên thị trường tiền tệ, chỉ số DXY lúc 11:42 giờ Việt Nam đứng ở 100,301, giảm nhẹ 0,04% trong phiên nhưng vẫn giữ được thành quả sau Fed. Sự ổn định này có ý nghĩa: USD không cần tăng thêm để gây áp lực lên vàng, chỉ cần không giảm. EUR/USD quanh 1,14636 và USD/JPY quanh 156,088 cho thấy dòng vốn vẫn nghiêng về phía đồng bạc xanh.

Điểm đáng lưu ý về mặt cơ chế: khi lợi suất thực dương và cao, vàng mất đi lợi thế tương đối. Nhà đầu tư có thể nhận lợi suất thực dương từ trái phiếu chính phủ — điều hiếm thấy trong phần lớn thập kỷ qua — nên nhu cầu phòng hộ qua vàng trở nên kém cấp thiết hơn.

Trú ẩn địa chính trị chảy vào USD, không vào vàng

Đây là điểm nghịch lý cần nhấn mạnh. Căng thẳng Trung Đông đang leo thang rõ rệt: lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn tuyên bố máy bay Saudi thực hiện hơn 450 cuộc không kích khắp Yemen trong tuần qua và khẳng định bắn rơi một tiêm kích F-15 của Saudi trên tỉnh Marib. Tổng thống Mỹ Donald Trump nói Iran muốn đạt thỏa thuận và cuộc chiến có thể sắp kết thúc, nhưng giao tranh Houthi – Saudi vẫn chưa hạ nhiệt.

Thông thường, đây là môi trường để vàng hưởng lợi. Nhưng lần này dòng tiền trú ẩn đang chọn USD. Lý do nằm ở chỗ USD vừa là tài sản trú ẩn, vừa là tài sản sinh lời khi lãi suất cao — một lợi thế kép mà vàng không có. Rủi ro địa chính trị đẩy giá dầu lên, giá năng lượng cao củng cố lập luận lạm phát dai dẳng của Fed, và chính lập luận đó lại hỗ trợ lợi suất cao hơn. Vòng lặp này tự nuôi dưỡng sức mạnh của USD.

Bức tranh kỹ thuật: 4.315–4.320 là bản lề

Về mặt kỹ thuật, XAU/USD duy trì thiên hướng giảm trong ngắn hạn khi còn nằm dưới vùng hợp lưu 4.315–4.320 USD — giao điểm của mức thoái lui 50% sóng tăng tháng 6–8 và đường trung bình động 100 ngày. Đây là mốc bản lề: vượt lên trên, giá có thể hướng tới mức 38,2% quanh 4.404 USD và mức 23,6% tại 4.513 USD, xa hơn là vùng đỉnh chu kỳ 4.690 USD.

Ở chiều ngược lại, hỗ trợ gần nhất là mức thoái lui 61,8% tại 4.226 USD, sâu hơn là mức 78,6% tại 4.100 USD và vùng đáy cấu trúc quanh đáy swing trước đó tại 3.940,20 USD. Chỉ báo MACD vẫn ở vùng âm với đường tín hiệu nằm trên đường MACD và histogram giảm thu hẹp, trong khi RSI quanh 44 — cho thấy đà giảm đang yếu dần nhưng chưa đủ để đảo chiều trạng thái điều chỉnh hiện tại.

Điều cần theo dõi phía trước

Dữ liệu dòng vốn TIC dài hạn ròng dự báo 146,3 tỷ USD so với 174,4 tỷ USD kỳ trước, cùng giấy phép xây dựng sơ bộ dự báo 1,41 triệu so với 1,433 triệu, sẽ là những điểm kiểm tra ngắn hạn về sức chịu đựng của USD. Với vàng, câu hỏi trọng tâm không phải là liệu căng thẳng Iran có leo thang thêm hay không, mà là liệu lợi suất thực có hạ nhiệt hay không. Chừng nào lợi suất 10 năm Mỹ còn bám sát 5,0% và DXY còn neo trên 100, mọi nhịp hồi của kim loại quý khó vượt qua vùng 4.315–4.320 một cách thuyết phục. Nhà giao dịch nên theo dõi phản ứng giá quanh 4.226 USD và diễn biến của lợi suất thực trong các phiên tới.