BoJ nâng lãi suất lên đỉnh 31 năm nhưng vẫn bị coi là 'ôn hòa': khoảng cách lợi suất Nhật–Mỹ đang bị định giá lệch ở đâu?

Một lần tăng lãi suất bị thị trường 'đọc nhỏ đi'

BoJ đã nâng lãi suất ngắn hạn lên mức cao nhất trong 31 năm và tái khẳng định sẽ tiếp tục nâng tùy theo diễn biến hoạt động kinh tế, giá cả và điều kiện tài chính. Về hình thức, đây là một tín hiệu diều hâu. Nhưng thị trường lại phản ứng theo hướng ngược lại, và lý do nằm ở hai chi tiết.

Thứ nhất, tỷ lệ bỏ phiếu 7-2 cho thấy hội đồng BoJ vẫn chia rẽ, tức là con đường nâng lãi suất phía trước không hề tuyến tính. Thứ hai, lạm phát Nhật Bản trong tháng 8 đã hạ nhiệt đôi chút, làm giảm kỳ vọng về một chu kỳ thắt chặt mạnh tay hơn. Kết quả là JPY bị bán ra chứ không được mua vào, và USD/JPY bật lên vùng 157,10 trong phiên châu Á trước khi lùi về quanh 156,75.

Điểm đáng chú ý về mặt cơ chế: khi một ngân hàng trung ương tăng lãi suất mà đồng tiền vẫn yếu, thị trường đang nói rằng họ định giá tốc độ chứ không phải hướng đi. Với BoJ, câu hỏi không còn là "có nâng tiếp không" mà là "nâng nhanh đến đâu" — và câu trả lời hiện tại đang bị đánh giá là chậm.

Chênh lệch lợi suất: điểm mù của thị trường

Đây là chỗ dễ xảy ra định giá sai nhất. Nếu BoJ vẫn tiếp tục nâng lãi suất, trong khi Fed được cho là còn ít nhất một lần nâng nữa trong năm nay, thì chênh lệch lợi suất 10 năm Nhật–Mỹ không thu hẹp nhanh như nhiều người tưởng. Một BoJ "ôn hòa" nghĩa là lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật tăng chậm, trong khi lợi suất Mỹ vẫn neo cao vì kỳ vọng Fed diều hâu.

Chính khoảng cách đó là nền tảng cho sức mạnh của USD/JPY. Giao dịch carry — vay JPY lãi suất thấp để mua tài sản sinh lời bằng USD — vẫn còn dư địa nếu chênh lệch không thu hẹp đủ nhanh. Ngược lại, nếu thị trường bắt đầu định giá BoJ nâng nhanh hơn, phần bù rủi ro tỷ giá sẽ bị đòi lại và JPY có thể mạnh lên rất nhanh do vị thế carry đảo chiều.

Rủi ro định giá sai nằm ở cả hai phía, nhưng nghiêng về phía kỳ vọng BoJ quá ôn hòa. Một hội đồng chia rẽ 7-2 vẫn là hội đồng đang nâng lãi suất.

Yếu tố đỡ giá USD và trần của đà tăng

Phía USD có hai trụ đỡ. Thứ nhất là căng thẳng địa chính trị leo thang ở Trung Đông: lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn nói đã tấn công các mục tiêu nhạy cảm ở Riyadh bằng tên lửa và drone, còn Iran đưa ra bảy điều kiện để nối lại đàm phán với Mỹ. Dòng tiền trú ẩn chảy vào USD, giúp chỉ số DXY giữ quanh 100,24.

Thứ hai là triển vọng diều hâu của Fed với tín hiệu còn ít nhất một lần nâng lãi suất nữa trong năm nay. Điều này trực tiếp duy trì phần bù lợi suất có lợi cho USD.

Nhưng trần của USD/JPY cũng khá rõ. Việc BoJ kiểm tra tỷ giá trong ngày thứ Sáu làm dấy lên đồn đoán về một đợt can thiệp mới. Đây là yếu tố khiến các nhà giao dịch ngần ngại đẩy giá lên quá xa, bởi rủi ro bị "chặn" bởi can thiệp là hữu hình chứ không chỉ mang tính lý thuyết.

Bản đồ kỹ thuật: vùng 157,49–157,61 là cửa ải

Trên khung 4 giờ, USD/JPY đang bị giới hạn dưới đường SMA 200 kỳ tại 157,61. Giá cũng đã trượt trở lại dưới mức thoái lui Fibonacci 61,8% tại 157,49. Hai mức này tạo thành một vùng kháng cự dày, hàm ý các nhịp hồi phục khó tránh khỏi áp lực bán.

Nếu giá vượt qua vùng này một cách dứt khoát, con đường sẽ mở tới mức thoái lui 78,6% quanh 158,75 và đỉnh gần nhất tại 160,36. Về phía dưới, hỗ trợ đầu tiên nằm ở mức thoái lui 50,0% quanh 156,60 — rất gần mức giá hiện tại 156,754, nghĩa là giá đang nằm sát mép hỗ trợ. Các vùng đệm tiếp theo là 38,2% quanh 155,72 và 23,6% tại 154,62; nếu thủng sâu hơn, mốc neo Fibonacci 152,85 sẽ lộ diện.

Cấu trúc hiện tại là giằng co trong biên hẹp: đà tăng bị chặn bởi vùng 157,49–157,61, còn đà giảm được đỡ bởi 156,60. Việc giá đóng cửa ra sao so với hai mốc này sẽ quyết định hướng đi ngắn hạn.

Kịch bản phiên tới và điều cần theo dõi

Lịch sự kiện dày đặc trong hai ngày tới: phát biểu của Fed Goolsbee lúc 17:30 hôm nay, chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago lúc 19:30 với dự báo 0,2 so với mức -0,08 kỳ trước. Sang ngày 22/09 có thay đổi việc làm ADP hàng tuần, cùng các phát biểu của Fed Williams và Fed Jefferson. Đây là chuỗi sự kiện có thể làm dịch chuyển kỳ vọng lãi suất Fed và qua đó tác động trực tiếp lên chênh lệch lợi suất.

Kịch bản nghiêng về phía USD: nếu các quan chức Fed giữ giọng diều hâu và dữ liệu việc làm ADP tích cực, USD/JPY có thể thử lại vùng 157,49–157,61. Vượt qua sẽ mở đường tới 158,75.

Kịch bản nghiêng về JPY: nếu giọng điệu Fed mềm lại, hoặc có thêm tín hiệu can thiệp từ phía Nhật, giá có thể thủng 156,60 và lùi về 155,72.

Hai biến số cần theo dõi sát là diễn biến căng thẳng Trung Đông và cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình vào thứ Năm. Cả hai đều có thể thay đổi nhanh khẩu vị rủi ro, và với USD/JPY, khẩu vị rủi ro chính là biến số quyết định bên cạnh chênh lệch lợi suất.