Căng thẳng Hormuz leo thang: Ả Rập Xê Út lên án Iran, OPEC đối mặt thử thách đoàn kết

Vụ tấn công và phản ứng của Riyadh

Ngày 2/9, tàu chở dầu Sidr thuộc sở hữu của hãng vận tải biển quốc gia Ả Rập Xê Út Bahri đã bị tấn công khi đang quá cảnh qua eo biển Hormuz, làm thiệt mạng hai thủy thủ người Philippines. Bộ Ngoại giao Ả Rập Xê Út ngay lập tức lên án Iran, nhấn mạnh sự cần thiết phải ngăn chặn leo thang và tôn trọng an toàn hàng hải quốc tế cũng như an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu. Kuwait và Qatar cũng lên tiếng chỉ trích, gọi đây là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế và tự do hàng hải.

Vụ việc không phải cá biệt. Trước đó, hồi tháng 7, một tàu siêu dầu khác của Bahri là Wedyan cũng bị tấn công gần bờ biển Oman. Hai tàu Masa và Amzan cũng bị bắn phá ở Biển Đỏ hồi tháng 7 và tháng 8 sau khi lực lượng Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải chống lại Ả Rập Xê Út. Đây là một phần trong chuỗi leo thang liên quan đến cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran bắt đầu từ ngày 28/2.

Kênh truyền dẫn tới thị trường tài chính

Căng thẳng tại Hormuz tác động trực tiếp đến thị trường dầu mỏ và qua đó lan tỏa ra các tài sản tài chính khác. Eo biển Hormuz trước chiến tranh từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Dù lưu lượng đã giảm mạnh, mọi đe dọa đến tuyến đường này đều đẩy giá dầu lên cao do lo ngại gián đoạn nguồn cung. Giá dầu tăng sẽ thúc đẩy lạm phát toàn cầu, ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương, từ đó tác động lên tỷ giá và thị trường chứng khoán.

Đồng USD thường được hưởng lợi khi căng thẳng địa chính trị leo thang nhờ vai trò trú ẩn an toàn. Tuy nhiên, lần này diễn biến phức tạp hơn khi giá vàng tăng mạnh 1.35% lên 4.386,85 USD/oz, cho thấy dòng tiền đang tìm đến các kênh trú ẩn truyền thống. USD/JPY giảm 0.92% xuống 158.701, phản ánh đồng yên Nhật được mua vào như một nơi trú ẩn an toàn, trong bối cảnh thị trường lo ngại rủi ro địa chính trị.

OPEC và câu hỏi đoàn kết

Vụ tấn công đặt OPEC vào tình thế khó xử. Ả Rập Xê Út, nước sản xuất dầu lớn nhất OPEC, đang phải đối mặt trực tiếp với Iran, một thành viên khác của tổ chức. Sự đoàn kết nội bộ của OPEC bị thử thách nghiêm trọng khi các quốc gia thành viên có lập trường đối lập trong cuộc xung đột. Iran đã nhiều lần tấn công và đe dọa các tàu chở dầu không được phép đi qua eo biển, cản trở xuất khẩu năng lượng từ các nước láng giềng giàu dầu mỏ. Trong khi đó, Mỹ tuyên bố sẽ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran vô thời hạn.

Nếu OPEC không thể duy trì tiếng nói chung, thị trường sẽ khó dự đoán hơn về nguồn cung, đẩy biến động giá dầu lên cao. Sự rạn nứt có thể dẫn đến việc các nước thành viên hành động đơn phương, làm suy yếu vai trò điều tiết của tổ chức này.

Mức độ định giá và triển vọng

Thị trường dường như đã định giá một phần rủi ro địa chính trị. Vàng tăng mạnh và yên Nhật tăng giá cho thấy giới đầu tư đã chuyển sang trạng thái phòng thủ. Tuy nhiên, mức độ định giá vẫn chưa đầy đủ nếu xung đột tiếp tục leo thang. Các cuộc tấn công vào tàu chở dầu không chỉ làm gián đoạn nguồn cung hiện tại mà còn đe dọa an ninh năng lượng dài hạn, buộc các công ty bảo hiểm tăng phí và các hãng vận tải phải tính toán lại lộ trình.

Chỉ số DXY giảm nhẹ 0.10% xuống 99.556, cho thấy đồng USD không mạnh lên như kỳ vọng trong bối cảnh căng thẳng. Điều này có thể phản ánh kỳ vọng Fed sẽ nới lỏng chính sách tiền tệ để hỗ trợ nền kinh tế, bất chấp rủi ro lạm phát từ giá dầu. EUR/USD gần như đi ngang ở 1.15887, cho thấy thị trường đang chờ đợi các tín hiệu mới từ dữ liệu kinh tế và phát biểu của Fed Waller vào tối nay.

Những gì cần theo dõi

Nhà giao dịch nên theo dõi sát diễn biến tại Hormuz, đặc biệt là phản ứng của Iran trước sự lên án của Ả Rập Xê Út. Bất kỳ hành động trả đũa nào cũng có thể đẩy giá dầu vượt qua các mốc quan trọng. Bên cạnh đó, dữ liệu PMI dịch vụ của Trung Quốc và Eurozone công bố hôm nay sẽ cung cấp thêm thông tin về sức khỏe kinh tế toàn cầu. Bài phát biểu của Fed Waller sẽ là tín hiệu quan trọng cho định hướng chính sách tiền tệ Mỹ, ảnh hưởng trực tiếp đến đồng USD và vàng.