Dầu và khí châu Âu rẽ hai hướng: vì sao LNG đứt gãy đáng ngại hơn dầu mỏ?

Dầu và khí: hai câu chuyện khác nhau từ cùng một rủi ro

Giá năng lượng tuần qua tăng mạnh, nhưng biên độ phản ánh hai cơ chế thị trường hoàn toàn khác nhau. Dầu Brent tăng 6,5%, trong khi giá khí tự nhiên châu Âu (TTF) tăng gần 9%. Cùng chịu tác động từ căng thẳng Trung Đông, nhưng dầu mỏ và khí đốt đang đi theo hai quỹ đạo riêng, và điều đó nói lên nhiều điều về cấu trúc nguồn cung toàn cầu.

Với dầu, rủi ro từ eo biển Hormuz chủ yếu là gián đoạn tạm thời. Dòng chảy có thể được tái định tuyến, và thị trường đã quen với việc giá tăng rồi hạ khi căng thẳng dịu đi. Ngược lại, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) không linh hoạt như vậy. Mỗi tàu LNG là một đơn hàng đã ký hợp đồng, gắn với một điểm đến cụ thể. Khi nguồn cung từ Qatar bị đứt gãy và các lô hàng từ Mỹ bị chuyển hướng sang châu Á, châu Âu không thể nhanh chóng tìm nguồn thay thế. Đây là lý do vì sao giá TTF tăng mạnh hơn và có khả năng duy trì ở mức cao ngay cả khi Hormuz được mở lại.

LNG: bài toán khó hơn dầu mỏ

Theo phân tích của Commerzbank, thị trường khí châu Âu sẽ vẫn thắt chặt ngay cả khi đạt được thỏa thuận giữa Iran và Oman về quy định qua lại eo biển Hormuz. Điều này cho thấy vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở tuyến đường vận chuyển, mà còn ở sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp cụ thể. Qatar là một trong những nguồn LNG lớn nhất cho châu Âu, và việc mất đi nguồn này trong thời gian dài sẽ khiến kho dự trữ khí đốt khó được bổ sung đầy đủ trước mùa đông.

Trong khi đó, dầu mỏ có lợi thế nhờ hệ thống đường ống và kho chứa linh hoạt hơn. Dòng chảy từ Trung Đông có thể được bù đắp một phần bằng sản lượng từ OPEC+ hoặc kho dự trữ chiến lược. Tuy nhiên, mức độ thiếu hụt vẫn rất lớn: IEA dự báo nguồn cung toàn cầu giảm 4,3 triệu thùng/ngày do sản lượng ở vùng Vịnh sụt giảm, khiến thị trường dầu thiếu hụt nghiêm trọng trong năm nay. Riêng quý III, thâm hụt lên tới 1,8 triệu thùng/ngày, cao hơn 1 triệu thùng so với dự báo trước đó.

Dữ liệu Trung Quốc: chìa khóa cho triển vọng dầu mỏ

Một yếu tố quan trọng khác mà giới giao dịch cần theo dõi là số liệu sản xuất công nghiệp của Trung Quốc, dự kiến công bố vào thứ Hai. Số liệu này sẽ cho biết hoạt động xử lý dầu thô của Trung Quốc trong tháng 7. Trung Quốc đã giúp giảm bớt áp lực lên thị trường dầu toàn cầu nhờ nhu cầu yếu hơn từ các nhà máy lọc dầu. Nếu con số này cho thấy sự phục hồi, giá dầu có thể được hỗ trợ thêm; ngược lại, nếu vẫn yếu, áp lực giảm giá có thể quay trở lại.

IEA và OPEC đều đã hạ dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu năm nay 200.000 thùng/ngày. Tuy nhiên, hai tổ chức này vẫn có quan điểm trái ngược: IEA dự báo nhu cầu giảm 1,6 triệu thùng/ngày, trong khi OPEC vẫn kỳ vọng tăng 580.000 thùng/ngày. Sự khác biệt này phản ánh mức độ không chắc chắn về kinh tế toàn cầu và tác động của giá cao lên tiêu dùng.

Tác động tới lạm phát và tiền tệ hàng hóa

Giá năng lượng tăng kéo theo lo ngại lạm phát, ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách tiền tệ. Với châu Âu, giá khí đốt cao sẽ gây áp lực lên lạm phát và có thể buộc ECB duy trì lập trường thắt chặt lâu hơn, hỗ trợ đồng EUR. Ngược lại, nếu giá dầu tăng do rủi ro nguồn cung, điều này có thể làm tăng áp lực lạm phát tại Mỹ, khiến Fed khó cắt giảm lãi suất, qua đó hỗ trợ USD. Tuy nhiên, chỉ số DXY hiện đang ở mức 99,5, giảm nhẹ, cho thấy thị trường có thể đang tập trung vào dữ liệu kinh tế Mỹ hơn là rủi ro năng lượng.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, diễn biến giá dầu và khí đốt là yếu tố then chốt. NOK, vốn nhạy cảm với giá khí đốt châu Âu, có thể được hưởng lợi nếu giá TTF duy trì ở mức cao. CAD phụ thuộc nhiều vào dầu thô, và nếu giá Brent tiếp tục tăng, CAD có thể mạnh lên. AUD lại chịu ảnh hưởng từ nhu cầu của Trung Quốc đối với quặng sắt và năng lượng, do đó dữ liệu sản xuất công nghiệp của Trung Quốc sẽ rất quan trọng.

Theo dõi tiếp theo

Trong những ngày tới, giới giao dịch nên chú ý đến các yếu tố sau: thứ nhất, diễn biến tại eo biển Hormuz và khả năng đạt được thỏa thuận Iran-Oman; thứ hai, số liệu sản xuất công nghiệp Trung Quốc vào thứ Hai, đặc biệt là hoạt động lọc dầu; thứ ba, báo cáo hàng tháng của Nhóm Nghiên cứu Đồng Quốc tế (ICSG) về kim loại cơ bản, có thể ảnh hưởng đến giá đồng và AUD. Sự kết hợp giữa rủi ro địa chính trị và dữ liệu kinh tế sẽ quyết định xu hướng giá năng lượng và biến động tiền tệ trong ngắn hạn.