Chi tiêu năng lượng sạch của Mỹ dự kiến đạt kỷ lục 180 tỷ USD năm 2026: nghịch lý chính sách hay động lực thị trường?

Nghịch lý đầu tư năng lượng sạch dưới thời Trump

Khi chính quyền Trump tiếp tục tháo gỡ các chính sách khuyến khích năng lượng sạch từ thời Biden và Obama, dòng vốn vào lĩnh vực này tại Mỹ lại đang chạm đỉnh lịch sử. Theo báo cáo giữa năm của Crux, chi tiêu vốn cho năng lượng sạch đã đạt 74 tỷ USD trong nửa đầu 2026 và dự kiến cán mốc 180 tỷ USD vào cuối năm – một con số kỷ lục. Điều này cho thấy động lực thị trường đang vượt xa tác động từ chính sách liên bang.

Nguyên nhân chính đến từ nhu cầu điện không thể ngừng lại của các trung tâm dữ liệu và làn sóng AI. Các doanh nghiệp công nghệ lớn đang tìm kiếm nguồn điện ổn định, chi phí thấp và nhanh chóng. Năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời và gió, nổi lên như giải pháp tối ưu nhờ chi phí vận hành thấp và thời gian triển khai ngắn hơn so với nhà máy khí mới. Ông John Ketchum, CEO NextEra Energy, nhấn mạnh rằng tái tạo và lưu trữ là cách nhanh nhất để đưa thêm điện vào lưới trước khi các nhà máy khí được xây dựng.

Bùng nổ pin lưu trữ: hạ tầng mới cho lưới điện

Đi kèm với năng lượng tái tạo là sự tăng tốc chưa từng có của pin lưu trữ quy mô lớn. Trong ba năm qua, công suất lưu trữ pin của Mỹ tăng trung bình 70%/năm, đạt 52 GW vào hiện tại. Riêng nửa đầu 2026 đã bổ sung 8,3 GW, tương đương 16% tổng công suất. Mô hình phổ biến là lắp pin kết hợp trực tiếp với các trang trại điện mặt trời để tận dụng chênh lệch giá điện giữa giờ thấp điểm và cao điểm.

Các nhà vận hành lưới điện đã lên kế hoạch bổ sung thêm 54 GW pin vào cuối 2028, đồng nghĩa công suất lưu trữ sẽ tăng gấp đôi so với hiện tại vào năm 2030. Xu hướng này không chỉ riêng Mỹ: Trung Quốc đang dẫn đầu với hơn một nửa công suất toàn cầu, còn EU vừa chính thức hóa kế hoạch tăng gấp ba công suất lưu trữ vào 2030.

Tác động đến thị trường hàng hóa và ngoại hối

Sự chuyển dịch này có ý nghĩa quan trọng với nhà giao dịch hàng hóa. Thứ nhất, nó làm giảm bớt sự phụ thuộc của Mỹ vào nhiên liệu hóa thạch trong sản xuất điện, qua đó giảm áp lực lên giá khí tự nhiên và dầu trong dài hạn. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, biến động địa chính trị (như căng thẳng tại Iran) vẫn có thể gây sốc giá, và chính sự bất ổn này lại càng thúc đẩy đầu tư vào tái tạo như một kênh phòng hộ.

Đối với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, xu hướng này có thể làm suy yếu tăng trưởng nhu cầu dầu khí từ Mỹ – một trong những thị trường tiêu thụ lớn nhất. Ngược lại, các quốc gia xuất khẩu công nghệ pin và thiết bị năng lượng sạch (như Trung Quốc, Hàn Quốc) có thể hưởng lợi. Điều này có thể tạo ra sự phân hóa trong nhóm tiền tệ hàng hóa, khi AUD và CAD chịu áp lực từ giá năng lượng truyền thống, trong khi các đồng tiền của nền kinh tế hướng xuất khẩu công nghệ sạch có thể mạnh hơn.

Lạm phát và chính sách tiền tệ

Đầu tư năng lượng sạch kỷ lục cũng tác động đến lạm phát. Chi phí điện từ năng lượng tái tạo ngày càng rẻ hơn, giúp kiềm chế lạm phát năng lượng trong dài hạn. Tuy nhiên, chi phí đầu tư ban đầu lớn có thể tạo áp lực lên giá điện trong ngắn hạn, đặc biệt khi chi phí vốn tăng. Với Fed đang theo dõi sát các chỉ số giá, nếu giá điện tăng do chi phí chuyển đổi, điều này có thể ảnh hưởng đến quyết định lãi suất. DXY hiện ở mức 98.8, và nếu lạm phát được kiểm soát nhờ năng lượng sạch, đồng USD có thể chịu áp lực giảm nhẹ, hỗ trợ vàng – vốn đã tăng gần 2% lên 4.608 USD/oz.

Điều cần theo dõi tiếp

Trong các phiên tới, nhà giao dịch nên chú ý đến số liệu việc làm ADP hàng tuần và chỉ số giá nhà Case-Shiller vào ngày 25/8, vì chúng phản ánh sức khỏe kinh tế Mỹ và có thể định hướng chính sách Fed. Bên cạnh đó, các thông báo về kế hoạch đầu tư năng lượng sạch từ các tập đoàn lớn và tiến độ triển khai pin lưu trữ sẽ là tín hiệu quan trọng cho xu hướng dài hạn của thị trường năng lượng và các đồng tiền liên quan.