Châu Âu chạy đua tích trữ khí đốt: Vì sao TTF tăng dù nguồn cung chưa đứt gãy

Giá TTF vượt đỉnh 2023, nhưng không phải vì thiếu khí

Sáng 8/9, giá khí tự nhiên chuẩn châu Âu tại Hà Lan (TTF) tăng 2%, lên 86,90 USD/MWh (74,82 euro/MWh), vượt mức ghi nhận tháng 1/2023 – thời điểm châu Âu trải qua mùa đông đầu tiên gần như không có khí đốt đường ống từ Nga. Đây là tuần tăng thứ tư liên tiếp của giá khí châu Âu, đưa TTF lên vùng cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng năng lượng 2022-2023.

Điều đáng chú ý: nguồn cung khí đốt toàn cầu chưa thực sự đứt gãy hoàn toàn. Các dòng LNG từ Qatar – một trong những nhà cung cấp lớn nhất – vẫn đang bị gián đoạn do căng thẳng Trung Đông, nhưng chưa có sự cố tắc nghẽn vĩnh viễn nào tại eo biển Hormuz. Vậy vì sao giá vẫn tăng mạnh? Câu trả lời nằm ở cấu trúc thị trường và tâm lý tích trữ hơn là thiếu hụt vật chất trước mắt.

Tồn kho châu Âu thấp kỷ lục: Áp lực từ phía cầu

Theo dữ liệu mới nhất, các kho chứa khí đốt của châu Âu mới chỉ đạt dưới 70% công suất, trong khi cùng kỳ năm 2025 là 82% và trung bình 5 năm trên 80%. Mức lấp đầy thấp nhất trong hai thập kỷ trước thềm mùa đông khiến châu Âu rơi vào thế yếu trên bàn đàm phán LNG toàn cầu.

Cơ chế giá ở đây rất rõ: khi tồn kho thấp, thị trường định giá phần bù rủi ro cho việc phải mua thêm khí vào phút chót nếu mùa đông lạnh hơn dự báo. Điều này giải thích vì sao TTF tăng ngay cả khi dòng chảy LNG chưa bị cắt đứt – thị trường đang trả tiền cho sự chắc chắn, không phải cho khối lượng hiện hữu.

Cuộc chiến giành LNG: Châu Âu vs. châu Á

Điểm mấu chốt là sự cạnh tranh gay gắt giữa châu Âu và châu Á cho các lô LNG không phải đi qua các điểm nghẽn địa chính trị. Giá LNG giao ngay tại châu Á đã chạm mức cao nhất kể từ 2022, phản ánh nhu cầu mua vào mạnh từ các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản.

Châu Âu đang phải trả giá cao hơn để giành giật nguồn cung từ tay châu Á. Các nhà phân tích của Timera Energy nhận định: “Giá khí đốt châu Âu và châu Á tăng vọt khi thị trường điều chỉnh theo sự gián đoạn kéo dài của nguồn cung LNG. Châu Âu đang định giá để vượt qua châu Á trong cuộc cạnh tranh giành LNG cận biên.”

Điều này tạo ra một vòng xoáy tăng giá toàn cầu: châu Âu đẩy giá lên để hút hàng, châu Á đáp trả bằng cách chấp nhận mức giá cao hơn, và kết quả là chi phí năng lượng tăng ở cả hai khu vực.

Tác động vòng hai: Lạm phát và tiền tệ hàng hóa

Giá khí đốt tăng cao có thể tạo áp lực lên lạm phát tại châu Âu, đặc biệt khi chi phí điện và sưởi ấm tăng theo. Điều này củng cố kỳ vọng Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn, qua đó hỗ trợ đồng euro. EUR/USD hiện ở mức 1,1628, tăng nhẹ trong phiên gần nhất, một phần nhờ lợi suất trái phiếu châu Âu hấp dẫn hơn.

Với các đồng tiền hàng hóa như CAD, AUD, NOK, diễn biến này có tác động trái chiều. Trong khi NOK được hưởng lợi từ giá năng lượng cao do Na Uy là nhà xuất khẩu khí đốt lớn, CAD và AUD chịu áp lực từ tăng trưởng toàn cầu chậm lại và rủi ro lạm phát đình trệ. Đồng bạc xanh (DXY) vẫn quanh mức 98,8, cho thấy thị trường chưa vội định giá lại rủi ro từ cuộc chiến năng lượng.

Theo dõi tiếp: Số liệu tồn kho và mùa đông

Người giao dịch nên theo dõi sát các báo cáo tồn kho khí đốt châu Âu hàng tuần (thường công bố vào thứ Năm) và dự báo thời tiết mùa đông. Nếu tốc độ lấp đầy kho không được cải thiện trước cuối tháng 10, giá TTF có thể tiếp tục leo thang, kéo theo biến động mạnh trên cặp EUR/USD và các đồng tiền Bắc Âu. Ngoài ra, số liệu PPI của Mỹ công bố ngày 10/9 sẽ là tín hiệu quan trọng cho lạm phát toàn cầu, ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất của Fed và qua đó tác động lên toàn bộ thị trường hàng hóa.