Big Oil cắt capex 49% mà sản lượng vẫn đỉnh: thặng dư nguồn cung nào chưa vào giá dầu 2027?

Nghịch lý nằm ở chỗ tiền đầu tư không còn quyết định sản lượng

Trong năm 2025, 30 công ty thăm dò và khai thác (E&P) niêm yết lớn nhất của Mỹ — nhóm chiếm khoảng 43% tổng sản lượng dầu khí nước này — đã cắt chi tiêu vốn tới 49% so với cùng kỳ. Chi cho thăm dò giảm 11%, chỉ còn 4,8 tỷ USD, tương đương vỏn vẹn 3% tổng capex của cả nhóm. Chi cho thương vụ mua bán sáp nhập còn giảm mạnh hơn, tới 70%, khi làn sóng hợp nhất đã hết đà.

Nhưng sản lượng dầu của chính nhóm này lại đạt mức cao nhất mọi thời đại, và doanh thu tăng 7%. Nói cách khác, mối quan hệ tuyến tính cũ — muốn nhiều dầu hơn thì phải khoan nhiều hơn — đã bị phá vỡ. Đây không phải hiện tượng nhất thời mà là kết quả của ba thay đổi cấu trúc: giếng ngang dài hơn (có giếng vươn tới hơn 3 dặm, cho phép một giàn khoan mặt đất tiếp cận nhiều tầng chứa dầu hơn), hoàn thiện nhiều giếng đồng thời để cắt thời gian thi công và chi phí dịch vụ, và ứng dụng AI cùng học máy vào định vị địa chất, điều chỉnh quỹ đạo mũi khoan theo thời gian thực.

Với nhà giao dịch, ý nghĩa không nằm ở câu chuyện công nghệ. Nó nằm ở chỗ biên độ phản ứng của nguồn cung Mỹ với giá đã thay đổi — và thị trường có thể vẫn đang dùng mô hình cũ để định giá.

Kho DUC cạn dần: tấm đệm đã mỏng hơn nhiều so với tưởng tượng

Cơ chế giữ sản lượng đi ngang trong khi capex lao dốc thực ra khá đơn giản: các nhà sản xuất chuyển sang hoàn thiện những giếng đã khoan nhưng chưa hoàn thiện (DUC) thay vì hạ giàn khoan mới. Chi phí hoàn thiện một giếng DUC rơi vào khoảng 5–6 triệu USD, so với 8–10 triệu USD để khoan và hoàn thiện một giếng mới từ đầu. Về mặt kinh tế, đây là lựa chọn hợp lý khi giá dầu yếu.

Nhưng tấm đệm đó đang cạn. Theo EIA, tồn kho DUC toàn Mỹ đã giảm xuống khoảng 4.972 giếng — mức thấp nhất kể từ khi cơ quan này bắt đầu theo dõi chỉ số vào năm 2013, và là tháng giảm thứ 14 liên tiếp. Đây là điểm mấu chốt mà đường cong dầu 2027 có thể chưa phản ánh đủ.

Song song đó, trữ lượng bổ sung từ phát hiện mới và mở rộng mỏ giảm 11% so với cùng kỳ, lần đầu tiên trong 5 năm không thay thế đủ sản lượng đã khai thác. Hệ quả là khả năng tăng sản lượng nhanh khi thế giới đột ngột thiếu cung hoặc giá dầu vọt lên đã yếu đi rõ rệt. Nói cách khác, Mỹ mất đi một phần vai trò van xả áp của thị trường dầu.

Dòng tiền chảy sang khí đốt, và đó là tín hiệu phân bổ vốn quan trọng

Trong khi dầu bị vắt kiệt để trả cổ tức, khí đốt lại nhận được tiền. Trữ lượng khí tăng 14% so với cùng kỳ, phát hiện mới tăng 21%, vượt cả mức tăng sản lượng 18%, và điều chỉnh trữ lượng chuyển sang dương lần đầu sau 5 năm. Đây là dấu hiệu các nhà sản xuất đang đặt cược vào nhu cầu khí dài hạn — hạ tầng AI, an ninh năng lượng, cạnh tranh công nghiệp — chứ không phải vào chu kỳ dầu ngắn hạn.

Về mặt giá, căng thẳng vùng Vịnh đã đẩy TTF khí châu Âu lên 92,95 USD, trong khi Brent bị đẩy xuống dưới 105 USD sau khi lo ngại về xuất khẩu của Saudi dịu bớt. Sự phân kỳ này — khí chịu rủi ro địa chính trị, dầu chịu áp lực nguồn cung — là điều cần theo dõi vì nó tác động khác nhau lên các đồng tiền hàng hoá.

Đọc tác động vòng hai lên lạm phát và các đồng tiền hàng hoá

Nếu dầu 2027 được định giá cho kịch bản thặng dư nguồn cung nhờ hiệu quả công nghệ, thì rủi ro lệch về phía ngược lại: một cú sốc nguồn cung nhỏ cũng có thể đẩy giá lên mạnh hơn nhiều so với các chu kỳ trước, vì van xả DUC đã mỏng. Với lạm phát, kênh truyền dẫn là chi phí năng lượng đầu vào — vận tải, phân bón, hoá dầu — vốn có độ trễ vài quý trước khi vào CPI lõi. Một đợt tăng giá dầu vào cuối 2026 sẽ tác động lên lạm phát 2027, đúng lúc thị trường đang kỳ vọng chu kỳ nới lỏng.

Với các đồng tiền hàng hoá, cơ chế chia ba nhánh. CAD hưởng lợi trực tiếp từ dầu thô, nhưng mức độ phụ thuộc đã giảm so với thập kỷ trước vì ngành dầu cát không còn bùng nổ capex. AUD nhạy với khí đốt LNG và quặng sắt hơn là dầu, nên tín hiệu tăng trữ lượng khí Mỹ là tin trung tính đến tiêu cực cho cấu trúc dài hạn của LNG Australia. NOK là mắt xích nhạy nhất với khí châu Âu — mức TTF 92,95 USD là biến số trực tiếp cho cả thặng dư thương mại Na Uy lẫn kỳ vọng lãi suất của Norges Bank.

Bối cảnh vĩ mô hiện tại chưa ủng hộ phe hàng hoá: DXY ở 100,266, USD/JPY 157,005, EUR/USD 1,14799, vàng 4.371,8 USD. Một đồng USD vững làm dịu áp lực lên giá hàng hoá tính bằng USD, tạm thời che đi câu chuyện nguồn cung.

Điều cần theo dõi

Ba biến số quyết định liệu nghịch lý Big Oil có trở thành cú sốc nguồn cung hay không: tốc độ suy giảm của tồn kho DUC trong các báo cáo EIA hàng tháng, diễn biến TTF và chênh lệch Brent–WTI như thước đo căng thẳng vùng Vịnh, và phản ứng của NOK cùng CAD mỗi khi giá khí châu Âu biến động hơn 5% trong tuần. Về phía vĩ mô, các phát biểu của Fed trong hai ngày tới — Goolsbee, Williams, Jefferson — cùng chỉ số hoạt động kinh tế quốc gia của Fed Chicago và số liệu việc làm ADP sẽ định hình lại kỳ vọng lãi suất, qua đó gián tiếp quyết định sức mạnh của USD và biên độ dao động của cả rổ hàng hoá.