Bế tắc Hormuz kéo dài: vì sao thị trường dầu vẫn lạc quan dù triển vọng thỏa thuận mờ nhạt, và kịch bản nào có thể đẩy giá vượt 90 USD?

Giá dầu hồi phục nhưng vẫn dưới đỉnh: tâm lý lạc quan có cơ sở?

Kết thúc tuần trước, giá dầu Brent giảm hơn 7% sau khi có tín hiệu từ Washington về khả năng đạt thỏa thuận với Tehran để mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đến đầu tuần này, giá đã quay đầu tăng lên gần 88 USD/thùng, từ mức khoảng 83 USD cuối tuần trước. Sự phục hồi này diễn ra trong bối cảnh triển vọng thỏa thuận ngày càng mờ nhạt, cho thấy thị trường vẫn đang đặt cược vào một giải pháp ngoại giao.

Dù vậy, mức giá hiện tại vẫn thấp hơn nhiều so với cú sốc hồi tháng 5 khi vượt 110 USD và đỉnh trên 100 USD hồi tháng trước. Sự chênh lệch này phản ánh kỳ vọng của giới đầu tư rằng việc đóng cửa Hormuz chỉ là tạm thời, và các yếu tố như nhu cầu yếu, sản lượng tăng, hay việc Trung Quốc giảm nhập khẩu đang giúp bù đắp phần nào thiếu hụt nguồn cung.

Vì sao thị trường vẫn trấn tĩnh?

Có ba lý do chính khiến giá dầu chưa tăng mạnh trở lại. Thứ nhất, các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman về một tuyến vận chuyển tạm thời qua eo biển vẫn đang tiếp tục, tạo ra hy vọng về một giải pháp tình thế. Thứ hai, giới đầu tư tin rằng Mỹ sẽ không có hành động quân sự ngay lập tức, mà thay vào đó gia tăng áp lực kinh tế lên Tehran. Thứ ba, các yếu tố vĩ mô như nhu cầu dầu yếu đi, sản lượng tăng, và Trung Quốc giảm nhập khẩu đang giúp thị trường tránh được cú sốc cung lớn.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng sự bình tĩnh này có thể không kéo dài. Modupe Adegbembo, chuyên gia kinh tế tại Jefferies, nhận định rằng phản ứng của thị trường sẽ "nhạy cảm với thời gian". Nếu tình trạng bế tắc kéo dài đến cuối tuần này hoặc sang tuần sau, giá dầu khó có thể tiếp tục diễn biến ôn hòa như hiện tại.

Kịch bản nào đẩy giá vượt 90 USD?

Kieran Tompkins, chuyên gia kinh tế hàng hóa tại Capital Economics, cho rằng mức giá tương đối thấp hiện nay phản ánh việc nhà đầu tư đang tính đến hai kịch bản đối lập: một bên là việc nối lại dòng chảy năng lượng nhanh chóng, một bên là việc đóng cửa Hormuz kéo dài. Nếu tình trạng bế tắc hiện tại kéo dài, các nhà giao dịch sẽ buộc phải nâng xác suất cho kịch bản đóng cửa lâu dài, dẫn đến giá dầu giao ngay tăng.

Điểm mấu chốt là khái niệm "điểm bùng phát" (tipping point) của thị trường dầu. Đây là thời điểm mà khả năng hấp thụ cú sốc cung thông qua việc rút tồn kho bị cạn kiệt, và nhu cầu buộc phải điều chỉnh giảm để phù hợp với nguồn cung thấp hơn, thông qua giá cao hơn nhiều. Theo Tompkins, nếu eo biển vẫn đóng cửa và tồn kho dầu của OECD tiếp tục giảm nhanh, thị trường có thể đạt điểm bùng phát vào khoảng đầu quý 4, với giá có thể lên tới 120-140 USD/thùng dựa trên các mô hình lịch sử.

Trong ngắn hạn, nếu tình hình không có tiến triển, giá Brent hoàn toàn có thể vượt mốc 90 USD khi các nhà đầu tư bắt đầu định giá lại rủi ro. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có thêm các dấu hiệu cho thấy nguồn cung thực sự bị thắt chặt, chẳng hạn như tồn kho giảm mạnh hoặc các cuộc tấn công của Houthi vào cơ sở hạ tầng Saudi Arabia gia tăng.

Vai trò của Trung Quốc và các yếu tố bù đắp

Theo Amrita Sen, nhà sáng lập Energy Aspects, Trung Quốc đã "một mình cân bằng thị trường" trong tháng 5 nhờ cắt giảm nhập khẩu dầu. Tuy nhiên, nhập khẩu của Trung Quốc đã phục hồi trong tháng 7 và dự kiến tăng tiếp trong tháng 8, điều này sẽ làm suy yếu yếu tố bù đắp quan trọng này. Sen cảnh báo rằng "dầu không thể ở mức thấp mãi được".

Ngoài ra, thị trường đang quá nhanh chóng định giá việc bình thường hóa dòng chảy vận chuyển chỉ dựa trên bất kỳ tín hiệu nào về thỏa thuận, trong khi thực tế các hạn chế vật lý về nguồn cung vẫn còn nguyên. Các cuộc tấn công của Houthi vào cơ sở hạ tầng Saudi Arabia, một nguồn ổn định quan trọng của thị trường, vẫn tiếp diễn. Điều này cho thấy cấu trúc thị trường dầu về cơ bản vẫn nghiêng về phía tăng giá.

Điều cần theo dõi tiếp

Trong những ngày tới, giới giao dịch cần chú ý đến dữ liệu tồn kho dầu thô API vào rạng sáng 12/8 theo giờ Việt Nam, cùng với các tín hiệu từ các bài phát biểu của Fed và số liệu việc làm ADP. Nếu tồn kho giảm mạnh hơn dự kiến, điều đó có thể củng cố kịch bản giá tăng. Ngoài ra, bất kỳ diễn biến nào từ đàm phán Iran-Oman hay các tuyên bố mới từ Washington đều có thể tạo ra biến động lớn cho giá dầu.