Thỏa thuận Mỹ-Canada sắp hoàn tất: kỳ vọng đã được định giá, CAD khó bứt phá thêm

Tiến triển bất ngờ nhưng chi tiết vẫn chìm trong sương mù

Sau nhiều tháng căng thẳng leo thang, Mỹ và Canada bất ngờ tuyên bố đang hoàn tất một thỏa thuận thương mại được cả Tổng thống Donald Trump lẫn Thủ tướng Mark Carney ca ngợi là thành công. Các nhà đàm phán đã gặp nhau lần thứ ba trong ba ngày liên tiếp, ngay sau khi ông Trump tạm hoãn áp đặt làn sóng thuế quan mới lên hàng hóa Canada. Tuy nhiên, nội dung cụ thể vẫn chưa được công bố, chỉ có những thông tin rò rỉ từ phía truyền thông.

Theo các báo cáo, thỏa thuận có thể bao gồm việc Mỹ giảm thuế thép và nhôm của Canada từ 50% xuống 25%, hạ thuế ô tô sản xuất tại Canada từ 25% xuống 15%. Đổi lại, Canada có thể dỡ bỏ thuế trả đũa đối với ô tô Mỹ và nới lỏng hạn ngạch sữa, dù Bộ trưởng LeBlanc khẳng định chương trình quản lý cung cầu sữa sẽ 'giữ nguyên vẹn'. Sự mập mờ này khiến thị trường khó xác định mức độ tác động thực sự lên nền kinh tế hai nước.

Cơ chế truyền dẫn tới thị trường tài chính

Thị trường tài chính phản ứng qua ba kênh chính. Thứ nhất, kỳ vọng tăng trưởng: giảm thuế quan làm giảm chi phí sản xuất, hỗ trợ lợi nhuận doanh nghiệp và tăng trưởng GDP, từ đó củng cố đồng CAD và chứng khoán Canada. Thứ hai, dòng vốn: một thỏa thuận được xem là thân thiện với doanh nghiệp sẽ thu hút đầu tư trực tiếp và gián tiếp vào khu vực Bắc Mỹ, đặc biệt là lĩnh vực sản xuất ô tô vốn có chuỗi cung ứng xuyên biên giới. Thứ ba, tâm lý rủi ro: giảm bất ổn thương mại thường làm suy yếu đồng USD trú ẩn an toàn, nhưng trong ngắn hạn, đồng bạc xanh vẫn được hỗ trợ bởi lãi suất cao hơn từ Fed.

Đối với đồng CAD, tác động có thể không quá tích cực như kỳ vọng. Lý do là thị trường đã phần nào định giá khả năng đạt thỏa thuận từ nhiều tuần trước, khi các cuộc đàm phán có dấu hiệu tiến triển. Việc chi tiết còn mù mờ khiến nhà giao dịch khó đẩy giá CAD lên cao hơn. Trên thị trường ngoại hối, USD/CAD hiện quanh mức 1.36 – 1.37, phản ánh mức giảm nhẹ của đồng bạc xanh so với đầu năm, nhưng chưa có sự bứt phá mạnh.

Định giá và phản ứng của thị trường hiện tại

Chỉ số DXY đang ở mức 98.826 (+0.06%), cho thấy đồng USD ổn định trong phiên giao dịch châu Á. Vàng giảm 0.62% xuống 4493.85 USD/ounce, một phần do dòng tiền dịch chuyển vào tài sản rủi ro khi căng thẳng thương mại hạ nhiệt. EUR/USD gần như đi ngang ở 1.16775, trong khi USD/JPY tăng nhẹ 0.24% lên 158.529.

Với CAD, thị trường đã phản ứng tích cực ngay từ khi có tin tức về thỏa thuận, nhưng mức độ định giá hiện tại có thể đã phản ánh phần lớn tin tốt. Các nhà phân tích cho rằng để CAD tiếp tục tăng giá, cần có thêm chi tiết cụ thể về phạm vi giảm thuế, đặc biệt là trong lĩnh vực ô tô và nông sản. Nếu thỏa thuận chỉ bao gồm các mặt hàng như thép, nhôm và rượu, tác động lên nền kinh tế Canada sẽ hạn chế hơn so với việc bao gồm cả ô tô – mặt hàng chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu của nước này.

Dòng vốn Bắc Mỹ và rủi ro chính trị

Một điểm đáng chú ý là phản ứng của dư luận Canada. Khảo sát của Leger cho thấy 56% người dân muốn chính phủ giữ lập trường cứng rắn với Mỹ. Điều này có thể tạo áp lực chính trị lên Thủ tướng Carney, người đang phải cân bằng giữa lợi ích kinh tế và tâm lý cử tri. Nếu thỏa thuận bị coi là nhượng bộ quá nhiều, có thể gây bất ổn chính trị trong nước, ảnh hưởng gián tiếp đến niềm tin nhà đầu tư.

Về dòng vốn, các doanh nghiệp hai nước đã vận động mạnh mẽ để đạt được thỏa thuận, nhấn mạnh rằng thuế quan leo thang sẽ gây hại cho cả hai nền kinh tế. Một khi thỏa thuận được ký kết, dòng vốn đầu tư vào sản xuất ô tô và thép có thể phục hồi, nhưng điều này cần thời gian. Trong ngắn hạn, thị trường sẽ theo dõi sát sao các phiên họp quốc hội Mỹ và Canada để phê chuẩn, cũng như phản ứng của Mexico – quốc gia thành viên USMCA nhưng không tham gia đàm phán lần này.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Nhà giao dịch nên chú ý đến ba yếu tố. Một là thông tin chi tiết về thỏa thuận, dự kiến có thể hoàn tất trước thứ Sáu. Hai là phản ứng của các ngành công nghiệp chủ chốt, đặc biệt là lĩnh vực ô tô và nông sản, vốn nhạy cảm với thay đổi thuế quan. Ba là diễn biến của biên bản họp FOMC công bố tối nay (giờ Việt Nam), có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất của Fed và qua đó tác động lên đồng USD. Nếu biên bản cho thấy Fed vẫn thận trọng, USD có thể mạnh lên, gây áp lực lên CAD bất chấp tin tích cực từ thương mại. Ngược lại, nếu thỏa thuận có chi tiết vượt kỳ vọng, CAD có thể tăng giá vượt mức kháng cự hiện tại.